Hoofdportaal:Geschiedenis/Oudheid

Oudheid

Steen van Rosetta

Bronnen bij de oudheid

Algemeen

• Herodotus (1893-1895) Muzen, Amsterdam: [s.n.].
• Holm, Adolf, W. Deecke, W. Soltau (1897) Kulturgeschichte des klassischen Altertums, Leipzig: P. Friesenhahn.
  Aankondigingen en recensies:
  • B. (13 februari 1897) ‘Boekbesprekingen. Kulturgeschichte des klassischen Altertums. Leipzig Verlag von P. Friesenhahn’, Architectura, jrg. 5, nr. 7, p. 43-44.
• Tiele, Cornelis Petrus (1893-1902) Geschiedenis van den godsdienst in de oudheid tot op Alexander den Groote, Amsterdam: P.N. van Kampen.

Egypte

Algemeen

Tijdschriften en andere seriële publicaties

• Seyffarth, G. (1826-1834) Beiträge zur Kenntniss der Literatur, Kunst, Mythologie und Geschichte des alten Aegypten, Leipzig: Barth.
  Aankondigingen en recensies:
  • Anoniem (11 september 1826) ‘Egyptische papyrus op de Koninklijke Boekery te Berlyn’, Leydsche Courant, [p. 3].

Egyptologen

Brugsch, Émile (1842-1930)

• Anoniem (10 augustus 1881) ‘De vondst in de Thebaansche Doodenstad’, De Standaard, [p. 1].

Carter, Howard (1874-1939)

• Anoniem (2 juli 1943) ‘Onmetelijke schatten borg het Dal der Koningsgraven. Soldaten plunderden en roofden naar hartelust. Toet-anch-amons nederig graf. Zo vergaat ’s werelds glorie’, Het Volk, p. 4D.

Lythgoe, Albert (1868-1934)

• Anoniem (22 april 1932) ‘'t Rijk van Hatsjepsoet. Egypte's onbekende schatten. 25 Jaar Expeditie’, De Tijd, tweede blad, p. 6.

Mariette, Auguste (1821-1881)

• Anoniem (6 augustus 1859) ‘Te Caïro (Egypte) houdt men zich zeer bezig met eene ontdekking van den heer Mariette. […]’, De Curaçaosche Courant, [p. 1].

Montet, Pierre (1885-1966)

• Anoniem (20 maart 1939) ‘Egyptische grafkelder ontdekt. Een zuiver gouden sarcophaag’, Nieuwsblad van het Zuiden, tweede blad, [p. 2].

Petrie, William Flinders (1853-1942)

• Anoniem (12 januari 1907) ‘Een opgravingsexpeditie onder leiding van professor Petrie is onlangs naar den Sinaï vertrokken, […]’, De Preanger-bode, tweede blad, [p. 2].

Reisner, George Andrew (1867-1942)

• Anoniem (15 maart 1927) ‘Professor van Harvard maakt vergeefsche reis’, De Grondwet, [p. 1].

Winlock, Herbert (1884-1950)

• Anoniem (22 april 1932) ‘'t Rijk van Hatsjepsoet. Egypte's onbekende schatten. 25 Jaar Expeditie’, De Tijd, tweede blad, p. 6.

Geschiedenis van tijdperken; afzonderlijk

Proto-dynastieke periode

• Anoniem (28 maart 1918) ‘De oudste tijden van Egypte’, Utrechtsch Provinciaal en Stedelijk Dagblad, avond-uitgave, tweede blad, [p. 1].

Nieuwe Rijk

Amarna-periode

• K. (9 december 1923) ‘Een brokje Geschiedenis van Oud-Egypte’, Het Vaderland, Ochtendblad B, p. 2.

Vorsten en leden van vorstenhuizen

1e synastie

Den (fl. ca. 2930-2910 v. C.)

• Anoniem (28 maart 1918) ‘De oudste tijden van Egypte’, Utrechtsch Provinciaal en Stedelijk Dagblad, avond-uitgave, tweede blad, [p. 1].

Menes (fl. ca. 3032-3000 v. C.)

• Anoniem (24 april 1912) ‘Resultaat van opgravingen’, Arnhemsche Courant, middaguitgave, tweede blad, [p. 1-2].
• Anoniem (28 maart 1918) ‘De oudste tijden van Egypte’, Utrechtsch Provinciaal en Stedelijk Dagblad, avond-uitgave, tweede blad, [p. 1] (vermeld als ‘Menas’).

Narmer (fl. ca. 3100 v.C.)

• Anoniem (24 april 1912) ‘Resultaat van opgravingen’, Arnhemsche Courant, middaguitgave, tweede blad, [p. 1-2].
• Anoniem (29 november 1917) ‘Een overwinningsbulletin uit de oudheid’, Rotterdamsch Nieuwsblad, Letterkundig Bijvoegsel, [p. 1].
• Anoniem (28 maart 1918) ‘De oudste tijden van Egypte’, Utrechtsch Provinciaal en Stedelijk Dagblad, avond-uitgave, tweede blad, [p. 1].
• Eckenstein, Lina (december 1905) ‘The purpose and value of Ancient Egyptian Art’, The Burlington Magazine, jrg. 8, nr. 33, p. 164-172.
  Aankondigingen en recensies:
  • Anoniem (18 december 1905) ‘Kunsttijdschriften’, Algemeen Handelsblad, Avondblad, p. 11.

Semerchet (fl. ca. 2890-2870 v.C.)

• Anoniem (12 januari 1907) ‘Een opgravingsexpeditie onder leiding van professor Petrie is onlangs naar den Sinaï vertrokken, […]’, De Preanger-bode, tweede blad, [p. 2].
• Anoniem (28 maart 1918) ‘De oudste tijden van Egypte’, Utrechtsch Provinciaal en Stedelijk Dagblad, avond-uitgave, tweede blad, [p. 1].

2e dynastie

Chasechemoey (fl. ca. 2734-2707 v. C.)

• Anoniem (28 maart 1918) ‘De oudste tijden van Egypte’, Utrechtsch Provinciaal en Stedelijk Dagblad, avond-uitgave, tweede blad, [p. 1] (vermeld als ‘Ka-sechem’).

Nimaathapi (fl. 28e eeuw v.C.)

• Anoniem (28 maart 1918) ‘De oudste tijden van Egypte’, Utrechtsch Provinciaal en Stedelijk Dagblad, avond-uitgave, tweede blad, [p. 1] (vermeld als ‘Nemat-hep’).

3e dynastie

Sanacht (fl. ca. 2740-2720 v. C.)

• Anoniem (12 januari 1907) ‘Een opgravingsexpeditie onder leiding van professor Petrie is onlangs naar den Sinaï vertrokken, […]’, De Preanger-bode, tweede blad, [p. 2] (vermeld als ‘Sa-nekhet).

4e dynastie

Chefren (fl. ca. 2558-2532 v. C.)

• Anoniem (2 april 1973) ‘Op zoek naar farao's Khefrens' praalgraf. Piramide wordt „doorgelicht’ met kosmische muonenstraling’, Nederlands Dagblad, p. 4.

Hetepheres I (fl. ca. 2600 v.C.)

• Anoniem (15 maart 1927) ‘Professor van Harvard maakt vergeefsche reis’, De Grondwet, [p. 1].

Snofroe (fl. ca. 2639-2604 v.C.)

• Anoniem (12 januari 1907) ‘Een opgravingsexpeditie onder leiding van professor Petrie is onlangs naar den Sinaï vertrokken, […]’, De Preanger-bode, tweede blad, [p. 2] (vermeld als ‘Sneferu’).
• Anoniem (15 maart 1927) ‘Professor van Harvard maakt vergeefsche reis’, De Grondwet, [p. 1].

17e dynastie

• Ta'a II (fl. ca. 1560-1555 v.C.)
• Anoniem (10 augustus 1881) ‘De vondst in de Thebaansche Doodenstad’, De Standaard, [p. 1] (Ta'a II vermeld als ‘Ras khonen (Ra Sekenen of Taa)’).

18e dynastie

Achnaton (fl. ca. 1351-1333 v. C.)

• Anoniem (18 oktober 1929) ‘Ichnaton, een pacifist der oudheid’, Nieuwe Vlaardingsche Courant, derde blad, [p. 1].
• Anoniem (4 november 1938) ‘Achnations reformatie. Vooral uit de dwepende hymnen blijken de aard en zijn religiositeit. Red. van Dr. J.A. de Buck’, De Telegraaf, Avondblad, vierde blad, p. 7.
• K. (9 december 1923) ‘Een brokje Geschiedenis van Oud-Egypte’, Het Vaderland, Ochtendblad B, p. 2.

Ahmose I (fl. ca. 1550-1525 v. C.)

• Anoniem (10 augustus 1881) ‘De vondst in de Thebaansche Doodenstad’, De Standaard, [p. 1] (Ahmose I vermeld als ‘Amosis of A’ahmes’).

Ahmose-Nefertari

• Anoniem (10 augustus 1881) ‘De vondst in de Thebaansche Doodenstad’, De Standaard, [p. 1] (vermeld als ‘Ames Nofert’).

Amenhotep I (fl. ca. 1525-1504 v. C.)

• Anoniem (10 augustus 1881) ‘De vondst in de Thebaansche Doodenstad’, De Standaard, [p. 1] (Amenhotep I vermeld als ‘Amenophis I’).

Anchesenamon (fl. ca. 1319-1307 v.C.)

• K. (9 december 1923) ‘Een brokje Geschiedenis van Oud-Egypte’, Het Vaderland, Ochtendblad B, p. 2 (vermeld als ‘Anchsenpeaton’).

Eje (fl. 1323-1319 v.C.)

• K. (9 december 1923) ‘Een brokje Geschiedenis van Oud-Egypte’, Het Vaderland, Ochtendblad B, p. 2 (vermeld als ‘Ay’).

Hatsjepsoet (fl. ca. 1479-1458 v.C.)

• Anoniem (12 januari 1907) ‘Een opgravingsexpeditie onder leiding van professor Petrie is onlangs naar den Sinaï vertrokken, […]’, De Preanger-bode, tweede blad, [p. 2] (vermeld als ‘Hatshepaut’).
• Anoniem (22 april 1932) ‘'t Rijk van Hatsjepsoet. Egypte's onbekende schatten. 25 Jaar Expeditie’, De Tijd, tweede blad, p. 6.

Horemheb (fl. ca. 1319-1307 v.C.)

• K. (9 december 1923) ‘Een brokje Geschiedenis van Oud-Egypte’, Het Vaderland, Ochtendblad B, p. 2.

Smenchkare (fl. ca. 1337-1333)

• Anoniem (18 oktober 1929) ‘Ichnaton, een pacifist der oudheid’, Nieuwe Vlaardingsche Courant, derde blad, [p. 1] (vermeld als ‘Smench-ka-rê’).

Thoetmosis I

• Anoniem (10 augustus 1881) ‘De vondst in de Thebaansche Doodenstad’, De Standaard, [p. 1] (Thoetmosis I vermeld als ‘Tuthmes I’).

Thoetmosis II

• Anoniem (10 augustus 1881) ‘De vondst in de Thebaansche Doodenstad’, De Standaard, [p. 1] (Thoetmosis II vermeld als ‘Tuthmes II’).

Thoetmosis III (fl. ca. 1479-1425 v.C.)

• Anoniem (10 augustus 1881) ‘De vondst in de Thebaansche Doodenstad’, De Standaard, [p. 1] (Thoetmosis III vermeld als ‘Tuthmes III’).
• Anoniem (12 januari 1907) ‘Een opgravingsexpeditie onder leiding van professor Petrie is onlangs naar den Sinaï vertrokken, […]’, De Preanger-bode, tweede blad, [p. 2] (vermeld als ‘Falmtmes III’).

Toetanchamon (ca. 1324-1323 v. C.)

• Anoniem (18 oktober 1929) ‘Ichnaton, een pacifist der oudheid’, Nieuwe Vlaardingsche Courant, derde blad, [p. 1].
• Anoniem (2 juli 1943) ‘Onmetelijke schatten borg het Dal der Koningsgraven. Soldaten plunderden en roofden naar hartelust. Toet-anch-amons nederig graf. Zo vergaat ’s werelds glorie’, Het Volk, p. 4D.
• K. (9 december 1923) ‘Een brokje Geschiedenis van Oud-Egypte’, Het Vaderland, Ochtendblad B, p. 2.

19e dynastie

Ramses I (fl. ca. 1292-1290 v.C.)

• Anoniem (10 augustus 1881) ‘De vondst in de Thebaansche Doodenstad’, De Standaard, [p. 1].

Ramses II (ca. 1300-1213 v.C.); Stele van Ramses II in Nahr el-Kalb in Libanon

• Anoniem (21 augustus 1834) ‘Frankrijk’, Bredasche Courant, [p. 3].

Seti I (fl. ca. 1306-1290 v.C.)

• Anoniem (10 augustus 1881) ‘De vondst in de Thebaansche Doodenstad’, De Standaard, [p. 1].
• Anoniem (12 januari 1907) ‘Een opgravingsexpeditie onder leiding van professor Petrie is onlangs naar den Sinaï vertrokken, […]’, De Preanger-bode, tweede blad, [p. 2] (vermeld als ‘Sety I’).

21e dynastie

Psoesennes I (fl. ca. 1040-994 v.C.)

• Anoniem (20 maart 1939) ‘Egyptische grafkelder ontdekt. Een zuiver gouden sarcophaag’, Nieuwsblad van het Zuiden, tweede blad, [p. 2] (vermeld als ‘koning Pejsennes’).

Ptolemaeën

Cleopatra VII (69-30 v.C.)

• Anoniem (16 augustus 1656) ‘T’Amsterdam by Jacob Benjamijn, in de Warmoes-straet, in de Druckery, wert uytgegeven […] [advertentie]’, Weeckelycke Courante van Europa, [p. 2].

Ptomelaeus VI Philometor (ca. 191-145 v.C.)

• Anoniem (11 september 1826) ‘Egyptische papyrus op de Koninklijke Boekery te Berlyn’, Leydsche Courant, [p. 3].

Ptolemaeus VIII Euergetes II (ca. 182-116 v.C.)

• Anoniem (11 september 1826) ‘Egyptische papyrus op de Koninklijke Boekery te Berlyn’, Leydsche Courant, [p. 3] (vermeld als ‘Physcon’).

Historische figuren

18e dynastie

Joeja (fl. ca. 1390 v.C.)

• Anoniem (18 oktober 1929) ‘Ichnaton, een pacifist der oudheid’, Nieuwe Vlaardingsche Courant, derde blad, [p. 1] (vermeld als ‘Joea’).

Senenmoet (fl. 15e eeuw v.C.)

• Anoniem (22 april 1932) ‘'t Rijk van Hatsjepsoet. Egypte's onbekende schatten. 25 Jaar Expeditie’, De Tijd, tweede blad, p. 6 (vermeld als ‘Senmoet’).

Bijzondere onderwerpen

Mummies

• Anoniem (17 januari 1662) ‘Vyt Withal, den 4 dito. [= 4 januari 1662]’, Ordinarise Middel-weeckse Courante, [p. 1].
• Anoniem (23 juli 1748) ‘Edenburg den 8 Juli’, Hollandsche Historische Courant, [p. 1].

Papyri

• Anoniem (11 september 1826) ‘Egyptische papyrus op de Koninklijke Boekery te Berlyn’, Leydsche Courant, [p. 3].
• Anoniem (2 maart 1878) ‘Voor het museum van het Louvre te Parijs, is aangekocht en aldaar geplaatst een buitengewoon merkwaardige Egyptische papyrus […]’, Provinciale Noordbrabantsche en 's-Hertogenbossche Courant, tweede blad, [p. 1].

Archeologische sites

Deir el-Bahari

• Anoniem (22 april 1932) ‘'t Rijk van Hatsjepsoet. Egypte's onbekende schatten. 25 Jaar Expeditie’, De Tijd, tweede blad, p. 6.

Deir el-Bahari; graftombe TT320

• Anoniem (10 augustus 1881) ‘De vondst in de Thebaansche Doodenstad’, De Standaard, [p. 1].

Dra' Abu el-Naga'; graftombe van koningin Ahhotep II

• Anoniem (6 augustus 1859) ‘Te Caïro (Egypte) houdt men zich zeer bezig met eene ontdekking van den heer Mariette. […]’, De Curaçaosche Courant, [p. 1].

Giza; graftombe G 7000x (koningin Hetepheres I)

• Anoniem (15 maart 1927) ‘Professor van Harvard maakt vergeefsche reis’, De Grondwet, [p. 1].

Giza; piramide van Chefren

• Anoniem (2 april 1973) ‘Op zoek naar farao's Khefrens' praalgraf. Piramide wordt „doorgelicht’ met kosmische muonenstraling’, Nederlands Dagblad, p. 4.

Serabit el-Khadim

• Anoniem (12 januari 1907) ‘Een opgravingsexpeditie onder leiding van professor Petrie is onlangs naar den Sinaï vertrokken, […]’, De Preanger-bode, tweede blad, [p. 2].

Sjeik Abd el-Qurna

• Anoniem (22 april 1932) ‘'t Rijk van Hatsjepsoet. Egypte's onbekende schatten. 25 Jaar Expeditie’, De Tijd, tweede blad, p. 6.

Tanis; koninklijke necropolis van Tanis

• Anoniem (20 maart 1939) ‘Egyptische grafkelder ontdekt. Een zuiver gouden sarcophaag’, Nieuwsblad van het Zuiden, tweede blad, [p. 2].

Tarchan (grafveld)

• Anoniem (24 april 1912) ‘Resultaat van opgravingen’, Arnhemsche Courant, middaguitgave, tweede blad, [p. 1-2].

Vallei der Koningen

• Anoniem (2 juli 1943) ‘Onmetelijke schatten borg het Dal der Koningsgraven. Soldaten plunderden en roofden naar hartelust. Toet-anch-amons nederig graf. Zo vergaat ’s werelds glorie’, Het Volk, p. 4D.
• Bemmelen, W. van (31 maart 1934) ‘Naar de Egyptische Koningsgraven. In blakerend licht en koele tunnels’, Soerabaiasch-Handelsblad, p. V-1.

Wadi Maghareh

• Anoniem (12 januari 1907) ‘Een opgravingsexpeditie onder leiding van professor Petrie is onlangs naar den Sinaï vertrokken, […]’, De Preanger-bode, tweede blad, [p. 2].

Sumerië - Babylonië - Assyrië

• Oppenheim, Max von (1931) Der Tell Halaf. Eine neue Kultur im ältesten Mesopotamien, Leipzig: Brockhaus.
  Aankondigingen en recensies:
  • Anoniem (25 november 1931) ‘Over boeken’, De Telegraaf, Avondblad, vierde blad, p. 13.
• Woolley, C. Leonard, H.Th. Obbink, H.W. Obbink (1931) Ur der Chaldeeën, de stad van Abraham, Utrecht: Bijleveld.
  Aankondigingen en recensies:
  • Anoniem (25 november 1931) ‘Over boeken’, De Telegraaf, Avondblad, vierde blad, p. 13.

Ilion (Troje)

Dörpfeld, Wilhelm (1853-1940)

• Anoniem (22 december 1933) ‘Wilhelm Dörpfelf. 1853 - 26 December - 1933’, Algemeen Handelsblad, Avondblad, derde blad, p. 9.

Klassieke oudheid

De Griekse wereld

• Xenophon ([1893]) Xenophon's Anabasis, of Tocht van Cyrus, Amsterdam: Van Looy.

Dörpfeld, Wilhelm (1853-1940)

• Anoniem (22 december 1933) ‘Wilhelm Dörpfelf. 1853 - 26 December - 1933’, Algemeen Handelsblad, Avondblad, derde blad, p. 9.

Perikles (ca. 495-429 v.Chr.)

• Assen, C.J. van (1819) Perikles van Athene, 's Gravenhage: Allart.
  Aankondigingen en recensies:
  • Anoniem (13 september 1819) ‘Bij de Wed. J. Allart en Comp., te ’s Gravenhage, is van de Pers gekomen: […] [advertentie]’, Leydse Courant, [p. 2].

Het Romeinse Rijk

• Julius Caesar ([1894]) Gedenkschriften van den Gallischen Oorlog, Amsterdam: S.L. van Looy/H. Gerlings.
• Livius, Titus (1650) De Romeynsche Historien ende Geschiedenissen […], t’Amsterdam: voor Gerrit Willemsz.
  Aankondigingen en recensies:
  • Anoniem (18 oktober 1650) ‘t’Amsterdam by Gerrit Willemsz. Boeck-verkooper inde nieuwe Gast-huys-Moolen-steegh, in’t Groot Kantoor-boeck, wort uytgegeven: […] [advertentie]’, Ordinaris Dingsdaegsche Courante, [p. 2].
• Lubach, D. (1854) ‘De Planten van Pompeji’, Album der Natuur, jrg. 3, p. 16-21.
• Sallustius Crispus, Gaius, De samenzwering van Catilina
• Sallustius Crispus, Gaius, Jugurtha
• Stuart, M. (1794) Romeinsche Geschiedenissen, te Amsterdam: by Johannes Allart.
• Tacitus, Cajus Cornelius (1645) Vande ghedenkwaerdige geschiedenissen der Romeinen, t’Amsterdam: By Ioost Hartgersz.
  Aankondigingen en recensies:
  • Anoniem (19 september 1645) ‘’t Amsterdam, by Ioost Hartgers, Boek-verkooper inde Gast-huyssteeg, zijn gedruckt […] [advertentie]’, Ordinaris Dingsdaegsche Courante, [p. 2].

Galerius (ca. 250-311)

• Anoniem (1867) ‘Het oordeel Gods over een vervolger der kerk’, De Katholieke Illustratie, jrg. 1, nr. 5, p. 39.

Julius Agricola, Gnaeus (40-93 n.Chr.)

• Tacitus (1828) Het leven van Julius Agricola, Dordrecht: J. de Vos en comp.
  Aankondigingen en recensies:
  • Anoniem (7 juli 1828) ‘Departement van Binnenlandsche Zaken [advertentie]’, Nederlandsche Staats-Courant, [p. 3-4].

Marcus Antonius (83-30 v.C.)

• Anoniem (16 augustus 1656) ‘T’Amsterdam by Jacob Benjamijn, in de Warmoes-straet, in de Druckery, wert uytgegeven […] [advertentie]’, Weeckelycke Courante van Europa, [p. 2].