Nieuwe Tijdinghen/1620/11 december (1)
| ← 9 december 1620 [2] | Tijdinghe van den Hertoch van Saxen hoe dat hy het Landt vander Lausnitz gebrocht heeft onder de gehoorsaemheyt vande Roomsche Keyserlijcke Majesteyt
[Nieuwe Tijdinghen], Boekje Mm, [vrijdag] 11 december 1620 |
11 december 1620 [2] → |
Tijdinghe van den
Hertoch van Saxen
hoe dat hy het Landt vander Lausnitz gebrocht heeft onder de gehoorsaemheyt vande Roomsche Keyserlijcke Majesteyt.
Overghesedt Wt de Hooch-Duytsche sprake in onse Nederlantsche Tale.
Nu eerst ghedruckt den xj. December. 1620.
_p_1_Johan_George_I_van_Saksen.jpg)
T’Hantwerpen, By Abraham Verhoeven, op de Lombaerde Veste, inde gulde Sonne.
Met Gratie ende Privilegie.Mm.
VVt Gorlitz vanden 6. Nouember.
DEn Cheur-Vorst Hertoch van Saxen is met een stercke macht van volck den Nosztizeren tot Kuhn Wald 2. mijlen van Zittauw gheleghen aen ghecomen, ende de wateren af getrocken.
Die van Slesien hebben van vervaertheyt die stadt met 400. Musquettiers besedt, soo wel naer Brungberg, Freystadt, Sprotta, ende Schiebwsen om in alder noot de twee duysent Musquettiers die op de Frontieren ligghen by de werck te brenghen.
VVt Lausnitz van 10. Nouember 1620.
DE voorlede weecke zijn de Ceur-Vorstelijcke Sachsische Soldaten, met veel wagens geladen met storm leeren ende Vier werck met [ 4 ]seuen stucken Gheschuts, sterck zijnde 13. Compagnien te voete ende 13. Compagnien peerden nae Libau ghetrocken, de welcke de Marc-Graefsche Soldaten te ghemoet ghetrocken zijn, ende hebben malkanderen ontmoet, tusschen Eysenrode ende Nechen, Soo hebben die Sachsische tot tegen den auont toe gheschoten 170. scheuten met haer Geschut, ende de Marckgrauische hebben daer teghen met 4. stucken gheschoten tot t’sauonts ten 6. uren, daer mede hebben beyde partijen op ghehouden, ende t’snachts de middernacht zijn de Sachsische wederomme te rugghe vertrocken naer hunne schantzen tot Buddissin.
Van Buntzlau wordt gheschreven, datter 6. Cornetten Ruyters, ende 5. Vendelen voetvolck, wt den Vlmischen Brigischen ende Breslauischen Krijch, herwaerts trecken, verwachten hun ordonnantie.
Den 19. soo waren in der Slesien het heele Lant allen de Boeren op gheboden, waer van den 20. man moesten ghereet zijn om voorts te trecken, de welcke brochten wt 35. duysent mannen, ende zy verwachten noch 7. duysent Hongheren van den Bethelem Gabor.
Den 5. Nouembris is dat volck van den Cheurvorst Hertoch van Saxen tot Bautzen met gantscher macht op ghetrocken, van wille wesende den Marc-Graef van Jagerendorp aen te tasten, ende te over[ 5 ]vallen, tot Lubbauw, want men den gantschen dach wesende den 6. Nouember met groote stucken niet en dede van schieten, d’een teghen den anderen.
Den Hertoch van Saxen volck meynden Zubben ende Forst in te nemen, maer den Jagheren-Dorps volck haddent te voren besedt.
Den Hertoch van Saxen dede noch 2. Regimenten deylen, ende namp van elcx 15. hondert mannen, met allen de Ruyterije, ende ses stucken gheschuts sonde de selue naer den vyant, de welcke beschanst waren, op eenen berch, ende alsoo vernemende den Hertoch van Saxen, hebben hun gheretireert waer ouer den vyant naer vele schermutsinghe de vlucht hebben genomen, ende int vluchten veel volcx verloren hebben, want des Hertochs Gheschut groote schaerde dede onder den vyant, soo datter eenen geweldighen slach is gheslaghen, ende den vyant de battalie heeft verloren, dan van den Nombre particulier van de dooden men noch niet te recht en kan weten, sommighe segghen van 6. duysent, d’andere 8. duysent die den vyant soude verloren hebben.
VVt Spemberg in der Lausnitz.
Den Neder Lausnitsche Kreysz, als ooc der Luckische, Kahlische ende Spembergher, alsoo wel die Heeren des Lants ende der Stadt, hebben haer aen de Roomsche Keyserlijcke Majesteyt, ende den Door[ 6 ]luchtighen Cheurvorst Hertoch van Saxen, in zijn Ghenade ouer ghegheuen, waer ouer alle plaetsen voor den Keyser worden besedt, ende elcke plaetse voorsien met 200. Musquettiers.
De Stadt Gubben was van sinne gelijcker hant haer oock ouer te gheuen aen den Hertoch van Saxen maer daer was Garnisoen in ghekomen van den vyant, ende sterck besedt.
Den Cheurvorst van Saxen volck is van Spemberg met 1300. sterck naer Gubben getrocken, waer ouer noch verwacht worden 1100. mannen, ende die haer met goet-willich onder den Keyser en wilden ouer gheuen, werden alles geplundert, ende de Dorpen af ghebrant.
Tydinghe vvt Kahle.
Betreffende desen Oorloghe hier in d’lant compt de Tijdinghe dat hem het eene voor, ende d’andere naer hem ouer gheeft, iae allen het Landt van der Lausnitz onder de bescherminghe des Keyserlijcke Majesteyts, ende aen den Hertoch van Saxen.
Tijdinghe vvt Buddissin den 19 Nouember, 1620.
Dat Marck-graefschap in der Lausnitz die stadt ende den Creysz oft Lant, hebben haer in de Keyser[ 7 ]lijcke ghehoorsaemheyt ouer ghegheuen, ende den Cheurvorst Hertoch van Saxen.
In den ouer Lausnitz hebben wy twee Creysz in (dat is d’Lant) te weten den Buddissinischen, ende den Couentzischen, den Marckgraef van Jagherendorf, heeft die voorneemste Stadt, als Gorlitz ende Zittauw met volck doen besetten, ende heeft hem 3. mijlen van Buddissin tot Lieba ghehouden, waer ouer die Tijdinghe ghekomen is van de Nederlage van de Boheemsche, heeft hem stracx wech gemaect ende is met eenighe Cornetten Ruyteren naer der Slesen wech geloopen, oft by daer vry sal zijn, wilt den tijt leeren.
Hier is Tijdinghe comen dat die dan Leuthmeritz, Aussig ende ettelijcke andere Staten wt Bohemen, ende Ghesanten tot Parua aen ghecomen sijn, de welcke begheren haer onder de bescherminghe van zijne Cheur-Vorstelijcke Genade Hertoch van Saxen te begheuen, wat dat sy crijghen sullen oft verweruen salmen met den eersten weten.
Den xx. wilde het Crijsch-volck van Saxen met het Gheschudt naer Guben trecken.
Die Staten van Gorlitz ende den Sittavischen Creysz, comen den 21. oft 22. tot Gorlitz by malcanderen, om eene Resolutie te nemen, om haer aen zijne Roomsche Keyserlijcke Majesteyt ouer te geuen, [ 8 ]ende den Cheur-Vorst van Saxen: siende haren gepretendeerden Coninck verdreuen te zijn, ende de Hooft-stadt Praghe verloren hebben, waer ouer eenen grooten schrick is onder allen de Staten des Landts, van allen de Gherebelleerde Boheemsche ende andere Gheincorporeerde Landen, hoe datmen haer in Ghenade ontfangen sal, wilt men den Leser met de eersten laten weten.
De victorie der stadt Praghe heeft den Bethleem Gabor eenen grooten schrick aen ghejaecht, Godt hebbe Lof van de Victorie.
VVt Amberg den 20. Nouember.
Het is voorseker dat de stadt Praghe van het Keysersche volck is in ghenomen waer van ouer beyden zijden meer als 20. duysent mannen ghebleuen sijn, waer ouer den Nombre van de principaelste men noch niet en can weten, dan den Jonghen Prince van Anhalt is ghevanghen, ende den Jonghen Grave van Thurn doot ghebleuen.
Den Graeff van Hohenlo is van den Ouden Graeve van Thurn doorsteken, om eenich gheschil van weghen de verloren Bataillie voor Praghe.
Den Oversten Luytenant Poblitz, met eenen Ritmeester zijn gheuanghen ghenomen.
Den Gepretendeerden Coninck met zijn vrouwe is met der vlucht na Slesien gheloopen.
FINIS.