Nieuwe Tijdinghen/1620/17 oktober
| ← 16 oktober 1620 [2] | Nieuwe Tijdinghe wt Duytslant, ende Bohemen hoe dat s’Keysers volck de stadt Praga-ditz heeft in ghenomen ende in Brandt ghesteken. Noch hoe dat den Marquis Spinola volck door den Gouverneur van Creutzenach, de stadt Kirberch heeft in ghenomen in Pfaltz-Grauen Landt, de Soldaten ghekleedt zijnde in Boeren kleeren
[Nieuwe Tijdinghen], Boekje C, [zaterdag] 17 oktober 1620 |
[ca. 20 oktober] 1620 → |
Nieuwe Tijdinghe wt
Duytslant, ende Bohemen hoe
dat s’Keysers volck de stadt Praga-ditz heeft in ghenomen ende in Brandt ghesteken.
Noch hoe dat den Marquis Spinola volck door den Gouverneur van Creutzenach, de stadt Kirberch heeft in ghenomen in Pfaltz-Grauen Landt, de Soldaten ghekleedt zijnde in Boeren kleeren.
Ghedruckt den xvij. October 1620.
_Bucquoy%27s_army_besieging_a_city.jpg)
T’Hantwerpen, By Abraham Verhoeven, op de Lombaerde veste, inde gulde Sonne. Met Gratie ende Privilegie.C.
ende Bohemen, hoe dat Keyſers volck de Stadt Praghaditz in Bohemen heeft in ghenomen, ende de ſtadt in brant geſteken.
volck den Gouuerneur van Creutzenach de Stadt Kirberch heeft in ghenomen ſmorghens inden dagheraet, de Soldaten in boeren kleeren ghecleet ſijnde.
Wt Weenen 1. October 1620.
DEn vyant vanden Boheemschen Legher is naer Reuhaussz ghemarcheert, al waer des Keysers volck gheweest hebben, ende hebben [ 4 ]daer veel Dorpen gheplundert ende af ghebrant, ende soo vertrocken, de Cosacken zijn te samen by een gecomen, ende hebben den Jonghen Prince van Anhalts Ruyterije aenghetast, ende ouer de 30. in stucken ghehouwen oft ghesabelt, ende hebben eenen Ritmeester ghevanghen ende eenen Vendragher.
Den oversten Cappiteyn Stubenfal van de Boheemsche, heeft de Cosacken int leste van den steert 15. waghens af gheiaecht diese met alderhande plunderinghe gheladen hadden, maer den meesten Roof ende buet, daer waren de Cosaggen alles mede wech.
Den 7. October wt den ouer Elsaz.
In desen nacht tusschen twee ende dry uren, is den Eertz-Hertoch Leopoldus met zijnen Hooft Leger te schepe te Basel, deur die Rhijn brugghe gevaren, ende versamelt noch daghelijcx veel volcx, ende daer compt veel Oostenrijckx volck te voet ende te peerde in Brezsgouw, ende t’legher is by Keutzingen gequartiert, ende men verwacht daghelijcx noch veel volcx wt Loreynen by den Eertz-Hertoch Leopoldus.
Wt Praghe den 7. October 1620.
Heden zijn hier van des Grauen van Mansueldt volck 7. Vendelen voetknechten binnen praghe ghekomen, de welcke trecken nae de kleyne stadt, waer datse ghelogheert worden, want men verstaedt hier [ 5 ]de compste van des Keysers Legher, met den Grave van Bucquoy, ende t’volck van den Hertoch van Beyeren, ende d’andere sijde des Hertoch van Saxen volck, soo dat hier slecht wilt af loopen.
Des Sondaechs is hier veel volcx comen gevlucht in de stadt, ende noch daghelijcx doet, want des Keysers legher hier maer 6. oft 7. mijlen van hier en is.
Ende des Sondaechs heeft des Keysers volc met den Grave van Bucquoy die stadt Pragaditz in genomen ende meest alles vermoort datter in was, want sy hun dapper gheweest hadden, ende hadden in het bestormen oft beclimmen des Keysers volck eenige schade ghedaen, den Graeff van Mans-velt wildense comen ontsetten, maer en was niet, oft en dorsten niet te bert comen, nam zijnen wech terstont met het volck naer Pilsen, ende den Grave van Bucquoy bevint hem noch tot Merowits, versoeckt allen middel om des Boheemschen Legher tot Klingenbergh te oueruallen, ende soo resolutelijck den wech op Praghe te nemen, waer af hier groote vreese is in de stadt, onder de Caluinisten ende andere Broeders, maer de Catholijcken hier veel zijn die niet anders en haten van de compste des Keysers volck.
Doen de stadt pragaditz is in genomen, soo heeftse Keysers volck in den brant ghesteken, ende branden meer als 2. daghen lanck. [ 6 ]
Hier tot praghe vlucht veel volcx wt de stadt, deen herrewaerts ende derrewaerts, de principaelste rijcste lieden vertrecken meest wech.
Wt den Marquis Spinola Legher tot Oppenheym van 6. October.
Den lesten September op S. Hieronymus dach trocken van hier ouer de 1500. soldaten, neerwaerts naar Bacharach, soo te voet als in schepen.
Den 1. October smorghens ten 9. uren troc t’heel Leger ouer de Brugge by Oppenheym ende Bacharach was in ghenomen.
Den 3. October quam de Cauaillerie wederom ouer de brugghe teghen den auont.
Den 4. quamen de Voetknechten van Bacharach wederom met de victorie, ende brochten mede ghevanghen 2. Gouuerneurs van Bacharach, die ordre ghegheuen hadden datmen de arme passagiers soude beroouen ende dootschieten, hoe dat nu met hun vergaen sal wilt den tijt leeren.
Den 4. October heeft den Marquis Spinola volc in genomen Kirberch op sulcker manieren als volcht
Kirberch gheleghen 8. mijlen van Creutzenach, ende 8. mijlen van Trier, waer dat ordinaris volck in gheleghen heeft van den pfalts, de welcke met wt loopen seer veel schade deden met de passagiers, ende posten oft Boden af te setten, ende de lieden te beroo[ 7 ]ven, ende om sulckx te beletten soo heeft den Gouverneur van Creutzenach ghenaempt Joncker Jan Bapt. Peres Baron van Antwerpen, onder zijn gebiedt hebbende een Compagnie peerden van ouer de 100. sterck, den voorschreuen Baron heeft gepractizeert om de stadt te moghen Incorporeren, ende heeft versocht aen zijn Excellentie den Marquis Spinola, ordre ende consendt om de stadt van Kirberch te moghen innemen oft ouervallen, op welck versoeck hem consent is ghegheuen van sijn Exc. Marquis Spinola. Soo heeft den voorschreuen Baron Peres doen ghereet maken eenen Boeren waghen, geladen met Ammonitie, van Cruyt, Loot, Schuppen, Bijlen ende Houweelen, ende daer bouen Hoey ende stroy oppe, ende vijf kloecke Soldaten doen kleeden in Boeren kleeren, met langhe Casacken aen daer onder hebbende twee pistolen, ende zijn ghecomen dien nacht des smorghens vroech, wesende den vierden october, tot voor de poorte van Kirberch.
De poorte open gaende, is den waghen in gereden ende stille blijven staen op de Val-brugghe, om het schof wille, terstont hebben die 5. Soldaten haer pistolen wt ghetrocken, ende op de wacht gheschoten, waer datter terstont 2. doot vielen, de wacht nam de vlucht, ende creghen de binnen poorte toe, ende meynden noch de Val-brugghe op te trecken, maer om [ 8 ]dat den waghen daer op stont, en cost sulcx niet gheschieden. Doen stont Spinolas volck voor de poorte en sach, terstont met een coragie bijlen en houweelen ghenomen, met het volck datter by quam een Compagnie Soldaten Voet-knechten die in Embuscade gheleghen hadden, met den Cappiteyn Masieres, hebben de Poorte in stucken gesmeten, ende een gadt ghemaeckt, waer lanckx datse in quamen, ende voorts de poorte gheopent, waer dore het volck terstont in quam, ende die van binnen verflauden, soo datter 4. vanden vyants Soldaten doot geschoten werden, daer waren in de stadt 200. Soldaten, ons volck soudense wel alles à la poincte de l’Eſpée om ghebracht hebben haddense ghewildt maer hun was ghecommandeert dat gheen weer en bode soude men in ghenade nemen, de Compagnie Ruyters van Joncker J. Bapt. peres, quam terstont oock binnen de stadt gherendt, ende terstont werden allen de straten ende plaetsen besedt, ende de Borgers in ghenade ghenomen, de stadt is sterck, ende wel voorsien, sy is veel stercker als Creutzenach, daer werden in de stadt ghevonden vier stucken Geschuts ende daer waren in Garnisoen twee hondert Soldaten, daer werden ghevonden veel goede Wijnen, ende Granen, met veel provisie, daer was ordre om den Gouverneur ghevanghen te nemen, ende d’lijf te behouden, maer dat in de Furie ghebleuen was en cost niet herdaen worden, Godt hebbe lof van de Victorie. Amen.
FINIS.