Nieuwe Tijdinghen/1620/28 november
| Gazette van Blyschap wt Prage, Brussel, Parijs, ende andere plaetsen
[Nieuwe Tijdinghen], Boekje Bb, [zaterdag] 28 november 1620 |
1 december 1620 → |

GAZETTE
Van Blyſchap vvt Prage, Bruſſel, Parijs, ende andere plaetſen.
Wt Praghe den 9. Nouembris.
GOdt hebbe Lof, Laqueus contritus eſt, & nos liberati ſumus: Wy zijn ontslaen van die groote slauernije ende tirannije der Calvinisten. Alsoo den Hertoghe van Beyeren ende den Graue van Bucquoy, gheaccordeert zijnde met Graef Ernest van Mansfelt, Gouverneur van Pil[ 4 ]sen, quamen recht naer Praghe ende den Pals grave met zijne Aderenten meynden hetselfde te beletten, soo hebben zy met een groote resolutie geuallen op den Pals-Legher ende verslaeghen op de plaetse ouer de seuen duysent mannen, ghewonnen seuen stucken groot gheschut, ende vierentwintich Cornetten van Peerden. Aengaende de Vendelen vande Infanterie daer en wete ick noch gheenen Nomber af. Dese Bataillie is gheschiet ontrent een mijle van Praghe, niet verre van Parck ghenoempt de Sterre: alwaer veel volck van den Palsgrave binnen zijn ghevlucht ende naerdemael zijn ontfangen in gratie. De reste heeft den vlucht ghenomen alhier binnen de Stadt ende zijn gheretireert met zijn Adherenten in seecker Quartier der selve. Opt velt vande Bataillie is ghevonden den Jaertier oft Cousebant van den Palsgraue, ende onder andere ghevanghene zijnder twee oft dry Grauen ende oock den Sone van den Prince van Aenholt. Naer dese victorie (d’welck om te lachen is) sonden die Ambassadeurs van Enghelandt aen den Hertoghe van Beyeren seggende dat zy hadden last om te tracteren van peys etc. maer het was al te spade. Den voorseyden Hertoghe ende den Grave van Bucquoy quamen vast marcherende naer de Stadt alwaer seer groote beroerte was, ende dissentie. De Catholijcken, Hussiten, ende [ 5 ]Martinisten, zijnde vyanden der Caluinisten, hebben terstont de poorten gheopent aen het volck van den Keyser, ende allen de werelt, iae oock de Joden alhier woonende in groot ghetal, hebben gheroepen ende vermaledijt die oproerighe ende meyneedighe Caluinisten: soo dat, in maniere van spreken het out ende nieuwe Testament was strijdende teghen dese Goddeloose Ketters.
Wt Bruſſel den 25. Nouember.
VVt den Haghe den 20. Nouember.
Wy hebben alhier noch ghecreghen twee Voester-kinderen, te weten den outsten Sone, ende den Broeder van den Pals-grave. Den extraordinaris Ambassadeur van Venegien is naer huys vertrocken, aen de welcken wy hebben ons verobligheert, dat wy het Golfo van Venegien sullen defenderen, ende bevrijen teghen alle Princen ende Potentaten. Het welck een groot voordeel sal zijn voor de Venetianen tot onsen grooten cost ende achterdeel. Want vande Venetianen en hebben wy niet veel te verwachten, die de Grisons, soo nae gheburen ende geconfedereerden niet en hebben connen helpen teghen die vande Valtellina. Soo dat wy van dit verbont met de Venetianen anders niet te verwachten en hebben dan costen ende nieuwe vyanden.
Alhier is groote opspraeck ende murmuratie, dat het meeste deel van onse Ruyterije is blijuende in Palslandt met Graef Hendrick van nassou, diemen schijnt te willen seynde naer de ander werelt om te sien hoe dat aldaer varen zijn Moeder ende Barnevelt.
Wy verstaen alhier dat den Coninck van Engelandt heeft doen schrijuen door den Marquis van Bucquingham aen den Graue van Gondomar, extraordinaris Ambassadeur van Spagnien tot Landres, hoe dat hy desauoyerende het feyt vanden [ 7 ]Palsgraue wilt persisteren inde neutraliteyt. Soo dat wy apparentelijck allen de Ballen sullen moeten betalen.
Den Coninck van Vranckrijck en wilt noch niet hooren oft verstaen tot onderhoudt vande Fransche Soldaten alhier, als hebbende noch memorie van het refus ghedaen aen zijnen Ambassadeur op den Sterf-dach van Barneuelt. Soo dat alhier daghelijckx vele Pasquillen worden ghestroyt, de Regeeringhe aengaende.
VVt Parijs den 18. Nouember.
Den Coninck is met eenen vlieghenden Leger geweest tot in Bearne, al waer hy heeft wederom inde oude Possessie ghestelt die Bisschoppen van Leſcar, ende Oleron, ende allen de Gheestelijckheyt. Hy heeft oock inde Stadt van Pau, zijnde de principaelste des Landts, ghestelt een Collegie der Jesuiten, om de Jonckheyt te leeren, ende een Clooster van Capucinen. Heeft oock doen houden een schoone Processie Generael, met het Hoochweerdich Sacrament des Autaers publick achter straten, inde welcke hy selue heeft gheassisteert met allen den Edeldom. Sommige curieuse persoonen hebben genoteert, dat dit Restablissement vande Catholijcke Religie in Bearne, is gheschiet op den seluen dach ende inde selue maent, dat ouer vijftich iaeren de Caluinisterije aldaer wordt in ghebrocht.
Aengaende den staet des Lants van Bearne, den Coninc heeft dien doen vnieren aen de Croone van Vranckrijck. Inde plaetse vanden Gouuerneur van Nauarrin, zijnde van de nieuwe Ghesintheyt, heeft hy ghestelt den Heere van Poyemes, een Cauaillier seer Catholijck zijnde. Aen Mons de La Force, Gouuerneur des Landts, heeft hy af genomen [ 8 ]allen de stucken van groot Gheschut, ende doen stellen in zijn Magazijn van Nauarrin, Heeft oock af gheset ende gerasseert die ses Perſans, oft Cappiteynen, die de Catholijcken met haer lieden Crijs-Volck seer pleghen te plaghen, ende te veruolghen.
VVt Oppenheym den 19. Nouembris.
Den Marquis Spinola heeft ouer ettelijcke daghen noch doen innemen vele verscheyden Casteelen ende steden, als Ortenburg, Reckenhauſen, Euerburgh, Lanſberch ende Trarbach, op de Moselle. Soo dat wy nu de passagie allen canten libre hebben, ende wy hopen met den Vorst noch groote dinghen te effectueren. Wy hebben oock verouert verscheyden plaetsen ende Casteelen op den Hondtſ-rugge onder andere die stadt ende Casteel van Caſtelhoen, alwaer is woonende die Moeder van de Echtighe Marquisen van Baden, Weduwe vanden Marquis Eduardus Fortunatus, Van dese plaetse hebben wy vermecht het Garnisoen aldaer ghestelt in den Naeme van den Pals-Graue. Wy hopen noch desen Winter gaen te besoecken den Marquis van Turlach, ende andere omliggende Protestanten.
FINIS.

