Nieuwe Tijdinghen/1620/30 december (2)
| ← 30 december 1620 [1] | Tijdinghe van Duytslandt, ende Bethlehem Gabor die de Croone van Hongheren mede heeft. Noch hoe den Eerts-Hertoch Leopoldus de stadt Straes borch heeft doen berennen, ende doen verbieden niet in de stadt te voeren
[Nieuwe Tijdinghen], Boekje Zz, [woensdag] 30 december 1620 |
30 december 1620 [3] → |
Tijdinghe van Duytslandt, ende Bethlehem Gabor die de Croone van Hongheren mede heeft.
Noch hoe den Eerts-Hertoch Leopoldus de stadt Straes borch heeft doen berennen, ende doen verbieden niet in de stadt te voeren.
_p_1_illustration.jpg)
Gedruckt den 30. december, By Abraham Verhoeven. 1620.Zz.
_vignet.jpg)
VVaerachtighe Tydinghe van Duytslant, ende hoe dat den Bethlehem Gabor de Croone van Hongarijen mede ghenomen heeft.
Monsieur de Tilly een van het Lant van Luyc, Generael vanden Hertoch van Beyeren is gebleven Gouuerneur van Prage met duysent peerden, ende drije Regimenten Voet-volck.
Den Grave van Bucquoy is ghetrocken met 60. Cornetten Peerden, ende hondert Compagnien [ 4 ]Voet-volc naer Morauien, om het selue te brenghen inde onderdanigheyt vanden Keyser.
Den Electeur Hertoch van Saxen heeft in ghenomen gheheel Lusatien wtghenomen Sitta ende Gorlitz die oock nv zijn om te accorderen.
Den Marquis van Jagerendorf Gouuerneur van het voorschreuen Gorlitz heeft tweemael ghesonden aen den Electeur van Saxen, om te moghen hebben vry passagie om den selven Electeur mondelijck te spreken, maer heeft voor antwoorde ghekreghen, t’ghene hy te tracteren hadde, dat het coste geschieden door schrijven. Ende den Pals-graue die op een Casteel alsdoen noch was, t’welck paelden aen Bohemen, Slesien ende Morauien heeft ooc gesonden aen den Electeur van Saxen, dat hy soude willen toelaeten dat den Grave van Solms hem soude mondelijcke spreken, ondertusschen noemende in zijn schrijuen den Electeur van Saxen zijnen lieuen Vader; maer de opinie is, dat dit Calvinus Kindt, dat hem vermeten hadde seer onlancx te voren den Sacx in zijn Lant comen te besien met veel duysenden ongheloove Caluinisten, niet en sal verhoort worden.
De Ruyters die den Paltz hebben ghedient ende den Slach ontloopen zijn, volghen hem ende molesteren hem om betalinghe. [ 5 ]
Tijdinghe met Brieuen wt Ceulen.
Hier zijn particuliere Brieven van Weenen vanden 29. Nouember, vermellende dat Bethlem Gabor heeft gheeyscht ende vercreghen van de Stadt Presburgh voor Contributie 18. duysent Rijckxdaelders, ende daer nae de Croone gestolen, watter naer volghen sal wiltmen verstaen.
Siet dit is het eynde ende eenighe hope ende betrouwen van de Calvinisten.
T’is onder de penne dat den Keyser sal begheren eenighe leeninghe van ghelt van de stadt Nurenburg ende Vlms.
Het Hollants peertvolck keert wederom van het Paltzlandt naer Hollandt.
Hier is spraecke dat den Marquis Spinola hem met ettelijck volck int velt begeuen heeft.
Tijdinghe wt Ausburg, 1620. in December. Met Brieuen van Praghe.
DIe Boeren in Bohemen hebben ontboden aen zijn Doorluchticheyt van Beyeren, datmense toch alles soude willen beschermen, van vier ende brant, zy willen alles doen wat den [ 6 ]Keyser belieft, ende brengen alderhande victalie wat zy hebben voor den Legher van den Keyser.
Alsmen de Stadt van Praghe in ghenomen heeft soo wasser een van de principaelste Rebellen heel kranck, te weten den Oversten Heer van Enserich, ende Heer van Sterrenberch, de welcke in’t Bedde heel kranck bevonden wert, hoe datmen met hem leven sal, salmen met den eersten vernemen, de andere principaele Rebellen waren meest wech geloopen met den Ghepretendeerden Koninck.
Dat Camergherecht van Spiers, ende die Heeren van Spiers, hebben met den anderen ghetracteert gheen Crijschvolck in te nemen van der Protestanten Legher, de eene partije vonden gheraden Garnisoen in te nemen, de andere niet, wilden vry wesen waer ouer zy met malcanderen 12. uren lanck in den Raet gheweest sijn, waer ouer de Heeren van Spiers naer Worms sijn ghereyst, om daer met malcanderen ouer een te komen.
Des Sondaechs soo was buyten Spiers een Predicatie, in een Dorp van den Pfalts van die Caluinisten ter wijlen t’volck in de Kercke was, quam Graef Hendrichs van Nassou volck, ende plunderden t’gheheele Dorp, soo worden oock ghedaen de Dorpen ouer al rontomme Worms ende Spiers.
Der Protestanten Legher is alles ghescheyden, [ 7 ]de Guarde van den Hertogh van Wurtembergh is d’eerste op ghebroken van Worms, ende trock tot Ladenborg, om binnen Straesborch te gaen ligghen, de andere Soldaten sijn in Garnisoen gheleyt.
De nieuwe Enghelsche Soldaten die met Graef Hendrick van Nassou ghecomen waren, daerder vele afghestoruen sijn, de reste liggen binnen Franckendael. Den Prince van Nassou is weder na huys ghepasseert, met verlies van veel van sijn volck soo ghestoruen van kranckheyt ende sieckte, oock veel peerden die haerlieden afghestoruen sijn, ende wtgheteert.
VVt den ouer Elsasz van 1. December, 1620,
Voorleden daghen is sijne Ghenade Everhaert van Rappelsteyn, van weghen de Keyserlijcke Majesteyt Ghesanter tot Straesborgh gekomen, ende heeft hem met grooten staet aen de Heeren gepresenteert van weghen sijn Keyserlijcke Majesteyt, waer dat hy van de stadt heerlijck is ontfanghen, ende hebben hem ghesonden den Heeren Wijn, met andere costelijcke vruchten. Sijne Commissie was ende Potenten als dat sijne Keyserlijcke Majesteydt vereyschten van de stadt Straesborch ettelijcke somma ghelts om den Keyser te leenen, waer ouer zy Raet ghehouden hebben, ende wat datter gheresolueert was is noch onbekent, waer ouer den Heere [ 8 ]Ghesanter wederom naer den Keyser ghekeert is.
Ende alsoo de stadt Praghe verouert geweest is, soo heeft den Eertz-Hertoch Leopoldus beuolen, datmen eenen heelen dach triumphe soude schieten, met groue stucken, d’welck alsoo ghedaen wert.
Dese victorie ghedaen sijnde, int Legher van den Eertz-Hertoch Leopoldus soo heeft zijne doorluchtigheyt Leopoldus de stadt Straesborch doen beschrijuen ende doen publiceren ende beuolen op lijfstraffe, aen de Onderdaenen van de omligghende Quartieren ende Oostenrijcksche de stadt Straesborch in gheenderley manieren yet te victailleren, oft eenighe provisie van Wijn, Vleesch, Coren, Houdt, oft eenigherhande saecken toe te voeren of te vercoopen, t’zy wat dat is, waer ouer die van Straesborch in grooter sorghen ende verbaestheydt zijn, soo zijnder terstont 400. Ruyters van Leopoldus volck int Straesborgher Bisdom komen, ende loopen, ende rennen al om Straesborgh, wat datter af volghen sal wilt den tijt leeren.
FINIS.
Met Gratie ende Priuilegie.