Nieuwe Tijdinghen/1620/30 december (3)
| ← 30 december 1620 [2] | Tijdinge wt Pfaltz-graven Landt. Ende vvt den Legher van zijn Excellentie den Marquis Spinola
[Nieuwe Tijdinghen], Boekje ¶, [woensdag] 30 december 1620 |
Tijdinge wt Pfaltz-graven Landt.
Ende vvt den Legher van zijn Excellentie den Marquis Spinola.
Nv Eerst Ghedruckt den 30. December 1620.
_p_1_illustration.jpg)
T’Hantwerpen, By Abraham Verhoeuen, op de Lombaerde veste, inde gulde sonne. 1620.
Tijdinghe wt Pfalts-Grauen Lant, wt den Legher van sijn Exc. den Marquis Spinola. 1620.
DEn Marquis Spinola naer dat hy dat slodt Lansberg met appoinctement heeft in genomen, heeft oock verouert Waldpuckelen, de stadt ende Casteel Trarbach, dat Casteel Isenberg, ende die stadt Enkirchen, met meer andere plaetsen, alsoo dat den gantschen Moesel stroom nv vry is, soo heeft zijn Excellentie Marquis Spinola ouer al het volck in Garnisoen doen legghen.
Tijdinghe van den Rhijnstroom van den 9 December.
Het Ghevnieerde Vorsten volc is hier ende daer [ 4 ]in Garnisoen getrocken, doen ouer alle groote schade, den Heer Marckgraef van Anspachs volck ligt binnen Worms, des Prinzen van Nassou volck is opghetrocken, naer Hollandt stelen en Rooven ouer al, sy sijn 18. Compagnien Ruyteren sterck by den anderen, ende als sy by der Protestanten Leger quamen soo warense 33. Compagnien peerden sterck, sy sijn seere ghesmolten, sy hebben groot verlies gheleden met sterfte onder de peerden, sy sijn moede ende madt wt ghereden ende vermoeyt.
By Darmstadt daer sy ghepasseert zijn hebbense droncken en zadt gheweest, wilden den Meester maken, de Boeren hebbender op ghesmeten, ende hebben eenighe Geusen Ruyters doot gheslagen, waer ouer de Ruyters 9. Boeren hebben doot ghesmeten, ende het heele dorp in brant ghesteken.
Soo de Ruyters dit ghedaen hadden, sijn andere Boeren int naeste dorp by den anderen ghecomen, ende hebben vier Ruyters doot ghesmeten.
Daer zijn vijf Ruyters ter zijden af ghereden naer t’Hoff ghenaempt Hembs-hoff, om dat te plunderen de boeren hebbense alle vijf doot ghesmeten (soo sy meynden) ende naeckt wt geschudt, de Peerden wech gheleydt, ende hebben de soldaten in eenen kelder gheworpen, ende een deure op haer lijf gheleyt, ende een deel Aerde daer oppe. [ 5 ]
Des snachts isser een van de Ruyters wt ghekropen van de vijf ende ontloopen, ende is by den Oversten ghecomen int quartier, de Boeren dit vernemende zijn gaen loopen, de andere Ruyters vande Compagnie zijn wederom ghecomen, ende alles op gheplundert, ende blijuen ligghen opteren.
Int dorp waren eenighe brooden gevonden alles vergift waer van veel soldaten zijn ghestoruen.
De soldaten nemen tot Nettesheim de Boeren waghens, peerden, ende alles mede wat zy crijghen connen.
De boeren hebben ouer alle de dorpen opgeworpen ende draeyboomen ghestelt, teghen de Protestanten soldaten, want zy duysentmael meer schade lijden van hun eyghen volck als van den Marquis Spinola volck, zy vervloecken den Pfalts haren Heere duysentmael ouer, segghen dat hy haer in dat verdriet ghebrocht heeft, ende dat op de vervloeckte Boheemsche Croon, daer zy niet mede te doen en hadden.
Zijn Excellentie den Marquis Spinola is in eyghen persoon tot Creutsenach, alwaer hy die meestendeel van de Infanterie by hem heeft.
Graef Hendrick van den Berg ligt met de Ruyterije te Zimmeren, ende op den Honds Rugghe.
Altzeim is met twee duysent voetknechten beset, ende weynich Ruyterije. [ 6 ]
Zijn Excellentie Marquis Spinola heeft ontboden aen alle de dorpen ende Casteelen in Pfalts Lant tot onder de stadt Worms toe, oft zy willen den Keyser goetwillich ghehoorsaemen, ende allen toevoer oft Provisie brenghen van de dorpen in zijnen Legher voor ghelt, hy sal haer als in bescherminghe nemen ende goetwillich laten leuen in vrydom, ende en sullen niet meer van lasten oft Tollen gheuen als de andere dorpen oft Vlecken die onder zijn bescherminghe haer goetwillich begeuen hebben, soo niet wist hy wat dat hy te doen hadde, waer ouer sommighe niet en willen verstaen, soo dat de peerden wt ghespannen ende ghenomen worden alle daghe tot onder de poorten ende Vesten van Worms.
Den Bisschop van Spiers doet de stadt Idenheym met fortificeren noch sterck voorts op maken.
Men verhoopt dat zijn Furstelijcke Ghenade van Mentz, ende den H. van Darmstadt, tusschen beyden een stilstant sullen maken, want den Protestanten Legher sonder ghelt is de soldaten wech loopen, ende seer klaghen ende veel sieck zijn, ende steruen.
FINIS.
De Priuilegie van onse Ghenadighe Princen.
D’ander inden Secreten Rade gedaen den vj. Meert 1620.
OnderteeckentD. Gottignies.