Nieuwe Tijdinghen/1621/nummer 1
| Diversche Tijdinghen wt weenen in Oostenrijck, ende andere omligghende Quartieren
[Nieuwe Tijdinghen], Nummer 1, [vrijdag] 8 januari 1621 |
Nummer 2 → |
Diversche Tijdinghen
wt weenen in Oostenrijck,
ende andere omligghende Quartieren.
Overghesedt wt de Hooch-Duytsche sprake in onse Nederlantsche Tale. Eerst Ghedruckt den 8. Januarius 1621.
T’Hantwerpen, By Abraham Verhoeuen, op de Lombaerde Veste, inde gulde Sonne. Met Gratie ende Privilegie.
Tydinghe vvt VVeenen van December, 1620.
OP den 7. deser is Heer Carel van Zerotin alhier ghearriveert ende heefdt by de Keyserlijcke Majesteyt audientie ghehadt, ende zijnen dienst ghepresenteert, ende al ist saecken dat de Rebellen van Morauien hun volck wederom sterck vergaderen, soo zijn nochtans de principaelste standen gheneghen om hun met zijne Keyserlijcke Majesteyt te versoenen, tot welcken eynde zylieden sterc supliceren om door den Cardinael van Diedrichsteyn vry gheley te verkrijghen.
Het Garnisoen van Greitzenstein, hebben nv sommighe daghen herwaerts in accoorde ghestaen met die van Croonenbourch, ende hebben versocht met inde 60. waghens ende kerren, met hunne bogagie te moghen wt trecken, het welck hunlieden ront affgheslaghen is, ende en werdt anders niet geconsenteert dan met sack ende pack af te trecken, alsoo dat het Garnisoen aldaer is ghebleven.
Den Ambassadeur van Vranckrijck is den vierden deses wederomme alhier ghearriveert, ende by [ 3 ]de Keyserlijcke Majesteyt Audientie ghehadt, ende men seyt dat Betlehem Gabor excuseert, als dat hy den verkiesen der Croone van Hungharijen, alleenlijck aenveert heeft, op dat de selue niet en soude komen op den Pals-Graue Frederick ende de oorsaecke dat hy hem tot op dato niet en heeft laten croonen, is gheschiet tot Auantagie ende dienste van de Keyserlijcke Majesteyt, ende soo wanneer de Keyserlijcke Majesteyt mette Gheconfedereerde Landen eenen vrede sluyten wilde, so is hy bereet de selue Croon ouer te leueren, ende en pretendeert anders niet te wesen, dan Palatinus in Hungarijen.
Men verstaet alhier oock hoe dat de Hungheren sedert de bataillie ende ouergaen van Prage en Coninckrijck van Bohemen grootelijck de vreese ghekreghen hebben, waeromme Betlehem Gabor noch 500. Musquettiers tot zijnder Lijfguardia ontboden heeft, dies nietteghenstaende vergaderen noch sommighe Hungheren tot assistentie van die van Moravien.
Ondertusschen leyt ons volck onder het beleydt vanden Ouersten Breyner, tot Bruck, ende hebben den Marckt Altenborch moeten verlaeten door den subiten Vorst ende Coude.
Wt Bohemen hebben wy dat die van Prage ende andere Boheemsche Steden, aende Standen van [ 4 ]Slesien gheschreven hebben, als dat hunlieden ghenoechsaem bekent is in wat manieren ende vuegen hunnen Coninck ghelofte ghedaen heeft, met Lijff, Bloet, Have, ende Goet hunlieden te defenderen, ende by te blijven, het welck hy niet ghehouden en heeft, maer is trouloos ontloopen ende van hunlieden geweken, Al waeromme hebben zy lieden den Alderdoorluchtichsten Groot-machtichsten ende Onverwinlijcksten Vorste ende Heere, Ferdinando den anderen, Ghecoren Roomschen Keyser, tot allen tijden Vermeerder des Rijckx, in Germanien, Hungerijen ende Bohemen Koninck etc, Ghehuldight in voeghen ten eeuwighen daghen gheenen anderen voor hunnen Koninck te bekennen noch te behouden dan zijn Keys. Majesteyt, daerom soo willen zylieden de voornoemde Standen van Slesien ghetrouwelijck ghewaerschout hebben t’selvighe oock alsoo te volghen. Wat nv die van Slesien hier op sullen resolveren verwachtmen te vernemen.
Andere Tydinghen vvt Weenen.
Die Hunghersche Standen hebben tot Tyrna teghens Betlehem Gabor, groote questie ghehadt, ouermits hy de Croone van Presbourch met ghewelt ontvuert heeft, ende begheeren dat de selue wederomme tot Presbourch ghebracht sal worden.
Wt Polen hebben Tijdinghe dat de Polen vande [ 5 ]Turcken ende Taerteren seer gheslaghen souden wesen, dat de Taerteren groote schaede int Lant gedaen hebben, Waeromme tot Warschou eenen Lantdach ghehouden wordt om tegens den Somer met eenen grooten Legher te velde te comen.
Eergisteren is Heer Carel van Zarotin als eenen Ambassadeur wt Morauien alhier ghearriveert om van eenen Vrede te tracteren.
Die van Greitzensteyn houdent noch al teghen ende den Grave van Bucquoy is alreets met zijnen Legher op de Frontieren van Moravien, ofte zy nv sullen teghenstaen oft in Ghenade ouer geven, verwachten te vernemen.
De reyse van haere Keyserlijcke Majesteydt op Salsbourch was teghens morghen bestelt, ende zijne Ruyterije ende Guardy waeren al vertrocken, maer zijn wederomme te rugghe ontboden, dan soomen seyt souden den Hertoghe van Beyeren ende Neuborch, als toekomende Gouuerneurs van Bohemen alhier komen, ofte de Keyserlijcke reyse sal de naeste weecke voortganck hebben.
Tydinghe wt Lausnitz in December, 1620.
Sijne Ceur-Vorstelijcke Ghenade sullen dagelijcx vertrecken van Dresden naer Pautsen, om aldaer te dachvaerden den Marckgrave van Jaegherendorp. [ 6 ]
Van Praghe hebben wy Tijdinghe dae de selvighe Steden alle goet Keysers zijn, maer het gaedt met de Calvinisten heel slecht, nochtans hebbender veele gratie verkreghen, de welck daeromme ootmoedelijck gebeden hebben. De Martinisten hebben TE DEVM LAVDAMVS ghesonghen, ende haere Keyserlijcke Majesteyt geluck ghewenscht ouer zijne groote Victorie.
De Ceur-Vorstelijcke Oversten, Wacht-meesters wesende teghenwoordich tot Praghe zijn gegeven de 4. Vendelen, dewelcke inde bataillie zijn verouert gheworden van den Hertoghe van Wijnmaer om den Ceurvorst van Saxen te presenteren, In dese ure comt eenen Trompetter wt Neder Lausnitz brenght Tijdinghe, hoe dat de Stadt Guben overghegaen is, ende het Marckgraefs Garnisoen wesende 3. Vendelen Voet-volck, ende 2. Compagnien Peerden zijn met sack ende pack daer wt getrocken, alsoo dat nv t’gheheel Landt van Neder Lausnits inde ghehoorsaemheyt van zijne Ceur-Vorstelijcke Ghenade is.
VVt VVeenen van den 2. Decembris, 1620.
De Intreprinse op Gretzenstein is sonder effecte vergaen, want al hadde ons Volck de Poorte met een Petarde gheopent, soo en konden zy lieden niet [ 7 ]over de twee Grachten gheraecken, waer ouer eenighe doot gheschoten, ende alsoo vant Garnisoen daer binnen ligghende te rugghe ghedreven zijn, van daer is ons Volck naer de Vngerische, Altenborch ghetrocken, ende t’selve verovert, maer het Casteel houdet noch teghen.
De Standen van Moravien hadden geresolveert ghehadt om aen haere Keyserlijcke Majesteydt te seynden om vergiffenisse te bidden, ende te versoecken datse souden moghen behouden hunne Preuilegien ende Religie, maer alsoo den Grave van Touren binnen Prin ghearriveert was, hevet selvighe belet, hy heeft in Hungherijen gheweest ende wederomme eenen hoop volckx by een gheraept, ende gheeft wt dat hijt haest sal hernemen, Wat nv des Keysers Armada (die teghens Morauien ghetrocken zijn) uytrechten sullen leert den tijt.
Noch wt VVeenen vanden 4. Decembris.
Ouer 3. daghen is eenen Keyserlijcken Camerlinck (die ouer 6. weken van hier by den Hertoch van Beyeren naer Praghe ghereyst is) ghearriveert, die brenght met hem, den Konincklijcken Majesteyts Brief van Bohemen met allen hunne Contracten, ende Confederatien in ghetalle van 300. Seghelen zijnde alle ghecasseert.
Dese naestcomende weke sullen haere Majesteyt [ 8 ]naer Pruck by de Jonghe Princen ende sonen reysen ende soo voorts naer saltzborch ende Munichen by den Hertoch van Beyeren, alwaer den Ceur-vorst van saxen oock soude comen, met sommighe andere Rijckx-Vorsten om met malcanderen te trackteren van eenen Rijckxdach aen te stellen, Den Grave van Bucquoy soude met 20. duysent mannen naer Moravien ghetrocken zijn, daer teghens hun die van Moravien, ende sommighe Bohemen oock stercken maer is te beduchten zy sullent wel beter coope gheven, ende hun inde ghenade vanden Keyser begeven. Deser daghen hebben die van Gretzensteyn wederomme sommighe Ammonitie ende Victualie in gekreghen, ende daer zijn in eenen schermutsel vier van den hunnen ghevanghen worden.
Over 4. daghen is den Heere Oversten Bruyner met zijn Krijchsvolck wesende ontrent 6000. mannen, naer Hunghers Altenbourch ghetrocken van zijne goede verrichtinghe verwachtmen metten eersten te vernemen, want hier door soude de Passagie op Raab ende Commoren wederomme gheopent wesen,
FINIS.