Nieuwe Tijdinghen/1621/nummer 11
| ← Nummer 10 | Den spieghel voor den Pfalts-Graeff, gheschreven wt Bohemen in de Stadt Prage
[Nieuwe Tijdinghen], Nummer 11, januari 1621 |
Nummer 12 → |
DEN
SPIEGHEL
Voor
Den Pfalts-Graeff,
Gheschreven wt Bohemen in de Stadt Prage.
Eerst ghedruckt in Januarius, 1621.
T’Hantwerpen, by Abraham Verhoeven, op de Lombaerde veste, inde gulde Sonne. Met Gratie ende Privilegie.
Den Spieghel voor den Pals-Graef gheschreuen vvt Bohemen in de Stadt Praghe, 1621.
1
OCH Edele Palsgraef, die eens was verheuen
Tot wat ellende, hebt ghy v selven begeuen
Dat ghy soo qualijcken en snoode waert bedacht,
Dat ghy v selven in dit lijden hebt ghebrache,
Daer ghy van te voren waert in grooter estimacie,
Daer zijt ghy nv ghecomen tot grooter blamacie,
Dat heeft alleen ghedaen v groote vilannije,
V sedicieus herte, en groote hoouerdije,
Daer mede den helschen Lucifer oock was besmet,
Daerom is hy eeuwich tot Godts Rijcke ghesedt,
Daerom zijt ghy gheschreven in dit ghetal,
Hoe hoogher verheven, hoe meerder val.
2
Ghy en hebt niet onthouwen in uwe memorie,
By experientie die schoone Historie,
Van Herodianus eenen vermaerden Schrijver,
Die v als eenen Spieghel bewijst met goeden yver [ 3 ]
Van die Romeynsche Keysers haere leven,
Haeren opganck waer door zy zijn verheven,
Oock haeren onderganck, door quaey opinie,
Daer mede zy als een rechte linie,
Haere ghemeynten altijts wilden regeren,
Maer int leste sachmense consumeren,
Daerom zijn zy gheschreuen, in dit ghetal,
Hoe hoogher verheven, hoe meerder val.
3
Herodianus beschrijft een seer schoone sententie,
Van Marcus Aurelius, zijn goede intentie,
Van zijn ootmoedicheyt, ende beleeftheyt,
Van zijne soberheyt, ende goedertierentheyt,
Van alle zijn goede manieren, en schoone leeringen,
Die hy ghebruyckte in alle zijn regeringhen,
Al hoe wel dat hy was, een Heydens man geboren
Alle deuchdelijcke wercken, hadde hy verkoren,
Tot den quaden was hy redelijck in Justitie,
Ende tot den goeden redelijck van conditie,
Om haer noch meerder dan int goede te onderwijsen
Ick segge sulcken man was weerdich om te prijsen.
4
Voorder schrijft Herodianus voor waerachtigh
Van Comodus, een Rooms Keyser seer prachtigh
De welcke een soone was, in zijnen leven,
Van Marcus Aurelius Rooms Keyser verheven, [ 4 ]
Desen Comodus door eenen valschen raedt,
Heeft voor ghenomen een boos leven seer quaede,
Want zijn herte was vol alder vilenije,
Te weten in Gulsicheyt, ende Hoerderije,
Hy was hooveerdigh en daer by oock wraecgierigh
Met zijn arme Ghemeynte leefden hy bloetgierigh
Int lest is hy seer ras, door zijnder vrouwen handen,
Levendigh gheworcht, t’welck was een doodt tot zijnder schanden.
5
Doen heeft het Roomsche Rijc noch meer gestreden
Door drye diversche Princen seer onbequaem,
Die van Rooms Keyser oock wilden hebben den naem
En zy hebben haer seluen teghen natueren,
Met groot gheweldt hier inne willen vueren,
Den eersten was een Italiaen, ghenaempt Juliaen
Die sonder eeren met giericheyt was bevaen,
Doen het Roomsche Rijck door de Rebellen was te coopen,
Doen sachmen desen Juliaen, eerst daer na toe loopen
Want hy hadde schatten groot, om t’Roomsche rijc te betalen,
Daerom dees rebellen snoot, wilden hem eerlijck in halen. [ 5 ]
6
Als den Raet van Roomen Juliaen hebben verkreghen,
Als Rooms Keyser, zy en hebben niet lange geswegen
Maer hebben ontboden een ander Prince seer valiant
Een Lantsaet geheeten, Nigres, wt Sprien Lant,
Desen Nigres als vernaempt voor een man van weerden,
Was wel gheresolueert t’Roomsche Rijck te aenveerden,
Maer desen Nigres door zijn groote negligentie,
En quamp noyt tot Roomen in haere presentie,
Om dese Croone te ontfanghen met verclaeren,
Voor de Ghemeynte ghelijck zy ghewoone waeren
Dit was den tweeden Heer als Rooms Keyser gheheeten,
Maer deur gulsicheyt seer, heeft hem selven vergeten.
7.
Doen isser noch eenen op gheresen,
die wilde oock den Roomschen Keyser wesen,
desen Prins was gheheeten Albino, een Engelsman
Een goet rijcker Edelman, zijnde van grooten stam
die van Roomen hebben zijn meyninge wel verstaen
Maer en hebben hem, noch voor Rooms Keyser niet ontfaen [ 6 ]
dit was den derden Prins die Rooms Keyser woude zijn
doen quamp daer noch eenen Prins wt Hongheren seer fijn
Een goede man geheeten Severus met zijnen name,
desen Prins was tot den Roomschen Rijcke seer bequame,
door zijn loflycke vroome deuchden weerdich gheeert
daerom is hy tot Roomen als Rooms Keyser aenveert,
8.
Desen Keyser Seuerus dede een schoone Oratie,
Aen de Ghemeynte tot Roomen tot haerder consolatie,
doen is Julianus binnen Roomen zijn hoofdt afghehouwen,
Met alle zijn Rebellen die hem voorstaen souwen,
doen heeft den Keyser Severus zijn macht getoont,
Ouer Nigres die in Sprien was ghecroont,
Hy heeft hem zijn Landen af ghewonnen ende nae doen iaeghen,
Hy heeft hem doen vanghen ende zijn hooft af gheslaeghen,
doen den Keyser Severus Nigres hadde verwonnen seer vaillandt,
doen is hy ghetrocken naer den Prince Albino in Enghelandt, [ 7 ]
desen Albino is in eenen strijt aldaer oock doot ghebleuen,
Soo is gheeyndicht seer subijt, dees drije Princen haer leven.
9.
Och Palsgraef hier siet ghy een experienci,
Spieghelt v vry ghy brenght mede v eygen sentenci,
Ghelijck dees drije Rebelsche Princen meynden te floreren,
Over die Romeynen om den Keyser te persequeren,
Alsoo meynden Palsgraef ouer Ferdinandus verheuen
Met v rebelsche Princen moetwillich noch te leuen,
Maer onsen Keyser Ferdinandus door zijn oprecht ghemoet,
Heeft v och Palsgraef deerlijck ghetreden onder de voet,
Ende dat tot eenen Spieghel van alle Rebellen,
die haer moetwillich teghen haer Princen stellen,
Alsoo moeten zy vaeren, die zijnen Prins wilt ruwineren
dat zy selfs comen int beswaren, tot schanden en oneeren.
10.
Prince.
Oorlof Prince Keyser Ferdinandus machtich,
die ghestelt is door Godes handen seer crachtich, [ 8 ]
Om te regeeren uwe ghemeynte goedertierich,
Niet als eene valschen Comodus seer bloedgierich
Maer als eenen Marcus Aurelius seer aengename
Ende eenen Keysers Seuerus in grooter fame,
de welcke zijn ghestoruen inde Heydensche tijden,
door droefheyt was hare ghemeynte in groot lijden
Om dat zy soo goedertierichlijck hadde gheleeft,
Met haer gemeynte die een goet Prins van doen heeft daerom Prince Ferdinandus rijck, edel en verheven Godt sal u overvloedelijck nv zijn Gratie geven.
FINIS.