Nieuwe Tijdinghen/1621/nummer 13
| ← Nummer 12 | Tijdinghe wt de Stadt Praghe, Weenen in Oostenrijck, ende Moravien
[Nieuwe Tijdinghen], Nummer 13, januari 1621 |
Nummer 14 → |
Tijdinghe
wt de Stadt Praghe,
Weenen in Oostenrijck, ende Moravien.
Overghesedt wt de Hooch-Duytsche sprake in onse Nederlantsche Tale.
Eerst Ghedruckt in Januarius 1621.
T’Hantwerpen, By Abraham Verhoeuen, op de Lombaerde Veste, inde gulde Sonne.
VVt Praghe in December. 1620.
MEn heeft aduijs dat den Heer Graue van Bucquoy naer de overgeuinghe der stadt Iglau is getrocken naer Prun, welcke stadt heeft haer insghelijcx oock ouer ghegeuen, ende sy houden den ouden Graue van Thuren in arrest, den welcken naer Weenen ghesonden sal worden.
Die van Zenaymber hebben oock henne Ghe[ 4 ]deputeerde by den Heere Generael tot Iglau gehadt die hen oock inder selver manieren hebben op ghegeuen, want al ist soo datse sterck beschanst waren, ende den Ouersten Swembeck met 1500. soldaten by hen hadden, soo merckten zy nochtans wel datse verleyt ende bedroghen waeren, ende datse niet en souden wt rechten, al steldense hen ter were, alsoo geheel Meyeren oft Morauien de Bemen seer scholden oft vervloeckten, om datse alsulcken handel hadden begonst, groote bloetstortinghe veroorsaect, ende andere landen oock daer toe gebracht hadden.
De voorgaende weke heeftmen alhier op den ouden Rinck, die soo langhe ghestaene Justitie ter neder gheworpen, ende een hooghe Galghe op twee Pilaren ter selver plaetsen op gherecht, t’selue sal oock inde andere Praegsche Steden geschieden, men houdet daer vore, dat daer door de Beemsche hooge Justitie sal wesen ghecasseert, ende dat tot eeuwiger ghedachtenisse de hooghe Justitie inde stadt sal gehouden worden.
Dese daghen is den Heer Secretaris Michna na Weenen ghereyst, de oude Beemsche Lant-Heeren hebben hem veel Requesten oft Supplicatien aen haere Keyserlijcke Majesteyt mede ghegeven, die om pardoen ende genade bidden, ende hen ontschuldighen. [ 5 ]
Doctoor Jessenius ende Doctor Luck zijn op het Stadthuys der oude Stadt in Arrest ghenomen, door saecke daer van is onbekent.
VVT VVeenen vanden 6. Ianuarij, 1621.
Aenghesien den Ouersten Preiner van zijn onderhebbende Dampiers Krijchsvolck, gheen oprechte ghehoorsaemheyt en kan vercrijghen, soo heeft hy sulcken bevel oft commandement gherefigneert, het welck nv den Heere Graef van Colalto, ende Heere Esterhasi is ghegeuen, die trecken nu op wte Nieustadt, op de goederen vanden Heere Buthiani naer Rechim, het staet oock noch gheheelijck daer op, dat Betlehem Gabor zijn Ghedeputeerde na de Nieustadt wilt seynden, ende dat hy aldaer mette Fransche Ambassadeurs volcomen peys begeert te sluyten, aenghesien de Morauiers op sekere conditien hen nv aen zijne Keyserlijcke Majesteyt ouer geven, ende van daghe te daghe tot dien eynde henne gedeputeerde alhier souden schicken, daeromme treckt den Heere Graue van Bucquoy voort met den Keyserlijcken Legher naer de Frontieren van Hongrijen, naer den Wittenbergh toe, voorts doet zijne Keyserlijcke Majesteyt op diuersche plaetsen noch altijdt meer volcx op lichten, om de afgaende Vendels daer mede te stercken.
Op den nieuwe Jaers auont heeft den Enghel[ 6 ]schen Ambassadeur voor de leste reyse by hare Keyserlijcke Majesteyt audientie ghehadt, ende staet daghelijckx op zijn vertreck van hier.
Den Lant-dach alhier is tot zijne Keyserlijcke Majesteyt goeden contentemente alreede gesloten, ende by den selven versoecken vele vande gheproclameerde Oostenrijcke Staten, ghenaden gelijck ooc Heer Hans Wilhelmus Graue van Hardeg alreede in ghenade is ghenomen.
Alhier seghtmen ouer al, dat naer dien den Palsgraef heeft ghemerckt dat hy met volck niet weder op de been en can comen noch te hem rechten, soo heeft hy tot Preslau vande ghene die hem aldaer wt Bemen hebben gheleyt, zijn afscheyt ghenomen, ende hen vry ghestelt, wie met hem voort reysen willen, ende dat d’andere souden sien hoe zy van zijne Keyserlijcke Majesteyt hen pardoen becomen connen de reste heeft hy Godt ende den tijt bevolen, daer over verhoptmen dat op de stercke vermaninghe vanden Ceurvorst van Saxen, de Slesingiers, de Moraviers oock sullen volghen.
VVt Praghe van den 5. Ianuarij 1621.
Den 29. December smorghens vroech alhier op de cleyn zijde is het vier in een Seyl-makers huys deur verwaerloesinghe vant Meysen ghecomen daer van t’selue huys ende noch een ander daer beneffens [ 7 ]tot inden grondt zijn af ghebrant ende eenige huysen der ghebueren hebben daer door oock schade geleden ende daer in zijn verbrant eenen Man, twee Vrouwen twee Kinderen, ende eenen Jode.
Over 2. daghen zijn hier wederomme Patenten onder den Seghel vanden Vorst van Liechtensteyn gheaffixeert ende ghepubliceert, by de welcke al t’gene datmen gheduerende de Regeringhe van Fredericus heeft ghetracteert, ghehandelt, ghesloten, ende inde Processen heeft wt ghesproken sal wesen gecasseert, ende voor geheel nul ende van onweerden verclaert.
Gisteren heeftmen die Borghers opt Stadthuys ontboden, ende aldaer onder andere, in sonderheydt aen de Backers, Brouwers, ende Vleesch-houwers voorghehouden ende bevolen, datse souden op houden van tot nv toe door hennen ghemaeckten opslach ende dierte, ende dat een yeghelijck zijne Waeren inde redelijckheyt ende tot eenen behoorlijcken prijse soude vercoopen, ende dat zy selve gheen oorsaecke en souden geuen tot andere toevoeringhe tot verminderinghe hender priuilegien, ende datse hen selven voor schade souden wachten.
Heer Wentzel Kinski heeft dese daghen Patenten becomen, hy voert des Oversten van Meggaus 1000 peerden, ende licht noch een Regiment voetknechten [ 8 ]op, men heeft oock eenigh volck te voet ende te peerde naer Brandeys ende Jonghen Zuntzel gesonden, om het boevende volck in die contreyen af te keeren.
Men heeft dese daghen begonst af te breecken die Kremers Winckels die op de Merckt by’t Stadthuys stonden, op de kleyn zijde, ende oock bouen inde Italiaensche strate, alwaer diuersche Hant-werckers ende andere hennen handel dreuen, op dat de selve plaetsen voortaen liber ende vry blijven, soomen seght mochten oock wel de Vleeschbancken af ghebroocken ende vande Merckt wech ghenomen worden.
Het plunderen en heeft alhier noch niet teenemael op ghehouden, want de voorghaende weecke zijnder noch eenighe gheschiet, daeromme heeftmen ooc eenen wt vier Soldaten op ghehanghen, die eene Jode inde 20. Daelders hadde ghenomen, ende moesten daerom spelen wie hanghen soude, daer is oock noch eenen anderen op ghehanghen, die zijnen Weerdt ende Weerdinne ouer de 20. wonden hadde gheslagen ende ghehouwen, watter voorts in d’een ende d’ander sal gheschieden, sal ick de naeste reyse auiseren.
FINIS.