Naar inhoud springen

Nieuwe Tijdinghen/1621/nummer 15

Uit Wikisource
Nummer 14 Waerachtighe tijdinghe wt Weenen, hoe dat gheheel Moravien is veraccordeert met zijne Keyserlijcke Majesteydt, ende ghecomen in Onderdanicheyt ende Obedientie (1621)

[Nieuwe Tijdinghen], Nummer 15, [vrijdag] 29 januari 1621

Nummer 16
[ 1 ]
 
Ianuarius 1621.
15.
 

Waerachtighe
Tijdinghe wt weenen,
Hoe dat gheheel Moravien is veraccordeert met zijne Keyserlijcke Majesteydt, ende ghecomen in Onderdanicheyt ende Obedientie.


Overghesedt wt de Hooch-Duytsche sprake in onse Nederlantsche Tale.

Eerst ghedruckt den 29. Januarius, 1621.



 

T’Hantwerpen, by Abraham Verhoeven, op de Lombaerde veste, inde gulde Sonne.

 
[ 3 ]
 



Met Tydinghe vvt VVeenen, den 6. Ianuary, 1621.

MOravien oft Merenlandt heeft den 29. December 1620. sich in genade ende goetduncken den Keysers over ghelevert. Soo haest als de steden al met goet Garnisoen beset sullen wesen, sal den Keyserlijcken Legher recht naer Hungerijen marcheren.
Den Grave van Bucquoy sal nochtans wt Morauia eerst herwaerts eens wtcomen. Het Praeghs Conincxken drilt ende wimpelt allentomme om te ontcomen, Het is in Slesien gheweest, maer soude nv de vlucht ghenomen hebben tot Berlin in het Marck van Brandenburch. [ 4 ]
Bethleem Gabor soeckt alle middelen om met zijne Keyserlijcke Majesteyt t’accorderen, d’welck gheschieden sal te Nieu-stadt in Oosten rijck.
Sijn Keyserlijcke Majesteyt sal corts naer Praghe reysen, alwaer de Jesuiten met aller eer ende groote blyschap der Catholijcken vande Magistraeten wederom ghestelt zijn in hunne oude possessie.

VVt Slesien in December 1620.

Den Pals heeft met zijn vrouwe hier te Preslauw geweest, soucken nv met alle middelen de vlucht, want den Ceurvorst van Saxen is maer seven mijlen van Preslauw met eenen Legher van 24. duysent mannen. Hy heeft onlancx noch inghenomen Goglauw inder Slesien.
Daerenboven oock en rusten die van Polen niet, want zy ouer de twintich duysent Cosacken ontrent de Palen van Slesien op de been hebben. T’is hier alomme vol vreese ende schrick.
Den Pals hadde eenen Ambassade gheschickdt naer den Keyser om gratie te bidden van alleenlijck het Palslandt wederom te krijghen, maer soo verre zijn de saecken comen, dat oock den Keyser geen audientie en heeft willen geven aen de Ghesanten.

VVt weenen in Decembris.

Hier zijn in Ballinckschap ghesonden dertich van [ 5 ]de principaelste Bel hamers der Rebellen in Oostenrijck, onder de welcke dry Hof kerchen ende dry Buckhaims zijn.
Oock Stainberg, Tanradel, Teuffel, Landau, Starher etc. hunlieder goedern zijn al gheconfisqueert.
Hier zijn oock ghearriveert twee Turcksche Ambassadeurs met den Doorluchtigen Heer a Mollart die ghesonden worden vanden Turcksche Keyser, om het Vrede-verbondt tusschen zijne Keyserlijcke Majesteyt ende hunnen Heer noch meer te bevestigen Voorders oock om te huldighen in alles hunnen Meester, verclarende dat hy nimmermeer van sin en is gheweest de Rebellen van de Keyser in het minste behulpigh te zijn, ende dat sulckx al wat dese aenghericht hebben hem seer mishaeght heeft, begheren desgelijckx van zijne Keyserlijcke Majesteyt dat hy zijn beloofte oock wilt onderhouden.

Tijdinghe wt weenen.

Alsoo allen de secreten nu zijn ontdeckt van de Rebellen van Bohemen, ende hare Mede hulpers, waer datmen vele brieven binnen Praghe heeft ghevonden, van diuersche Quartieren, ende soo nv den eenen den anderen beclapt van ettelijcke gevanghen tot Praghe, soo verstaetmen met de waerheydt dat die Ouerste van de Rebellen onder malcanderen be[ 6 ]sloten hadden, ende van wille gheweest zijn den navolghenden nacht als den slach soude geschiet zijn, ordre te geuen (want zy niet en twijfelden oft en souden den slach teghen Keysers volck ghewonnen hebben, door de menichte van volck die zy hadden, ende stercke verschantssinghe) allen de Catholijcken, Gheestelijck ende Weerlijck, mans ende vrou persoonen, te doen verworghen ende doodt te smijten, Maer den Almachtighen Godt heeft haere boose Bloet-stortinghe van de tyrannije der Caluinisten ende voornemen niet willen ghedoogen, ende heeft het groot iammer ende ellende verhoet voor de Catholijcken, ende de Catholijcken verleent de groote victorie, de welcke soo miraculeus is gheweest, datmen de heele werelt daer van weet te spreecken, ende op eenen dach datse de Kyeserlijcke Majesteyt haeren Heere hebben wederom ontfanghen.
Den Heere Gothardt van Starenbergh, een van de principaelste Rebellen ende Raedts-Heeren des Landts ob der Ensz, is tot Brix int Slot, de welcke daer eenen tijdt lanck ghevanghen is gheweest, ende zijnen Broeder Martin van Starrenbergh oock een van de principaelste Rebellen, alsoo den slach voor de Rebellen verloren was, is tot Praghe ghestoruen.
Den Eerts-Hertoch Leopoldus is met een groo[ 7 ]te menichte van Crijsch-volck rontomme de stadt Straesborch, hoe dat daer mede vergaen sal, wiltmen haest vernemen.

Tijdinghe vanden Rhijnstroom van 13. Ian.

Men verstaet als dat het Crijschvolck van zijn Excellentie den Marquis Spinola eenighe plaetsen ende sterckten heeft inghenomen in het Landt van de Wetterauw, ende principaelijck die stadt Friedberg, de welcke haer in de Keyserlijcke genade heeft ouer ghegeuen, ende onder de Keyserlijcke protecxie garnisoen heeft in ghenomen, tot besetting der seluer stadt.
Daer is door commandementen van zijn Excellentie den Marquis Spinola noch meer volcx te voet, ende te peerde ouer den Rhijn ghesedt, het welc hem heeft ghevoecht by het voorgaende Chrijchs-volck ende alsoo haest zy by den anderen zijn ghecomen, zijn naer de Stadt Gelhausen ghetrocken met den Legher twee mijlen van Hanauw geleghen de welcke van Gelhausen dit vernemende, hebben haer ooc ouer ghegeuen in de bescherminghe, ende Keyserlijcke ghenade waer in datse zijn ontfangen, ende alsoomen verstaet is daer garnisoen in gheleyt, tot bewaringhe der seluer, wat nv volghen sal salmen haest vernemen.
Men verstaet de Protestanten tot Worms by mal[ 8 ]canderen zijn, ende trachten om met den Keyser in eenigh accoort te comen.

wt het Lant van den Elsasz.

Hier compt auiso als dat den Eerts-hertoch Leopoldus hem seer versterckdt met ettelijcke duysent Crijschcolck te voet ende te peerde, soo wel wt Loreynen als andere Quartieren, waer toe dat mocht ghebruyckt worden en weetmen niet.
Die weghen rontomme Straesborch zijn seer onveyl, want op de weghen veel Cooplieden goederen worden ghenomen, ende veel lieden bedroven van het Krijschvolck.
Die van Straesborch zijn in beraet onder malcanderen oft sy willen Ruyterije aen nemen tot deffensie van de Stadt oft niet, sommighe van binnen zijn van sinne iae, de sommighe Heeren en vindens niet gheraden, soo staet het noch stille, want het Crijschvolc van Leopoldus swermpt ende loopt al ontrent de stadt.

J.Z.V.H.

FINIS.