Naar inhoud springen

Nieuwe Tijdinghen/1621/nummer 17

Uit Wikisource
Nummer 16 Nieuwe Tijdinghe van den Slach, hoe dat den Grave van Bucquoy 900. Hongheren heeft gheslaghen van den Bethlehem Gabor

[Nieuwe Tijdinghen], Nummer 17, februari 1621

Nummer 18
[ 1 ]
 
Februarius 1621.
17.
 

Nieuwe Tijdinghe
Van den Slach, hoe dat
den Grave van Bucquoy 900. Hongheren heeft gheslaghen van den Bethlehem Gabor.
Overghesedt wt de Hooch-Duytsche sprake in onse Nederlantsche Tale.
Eerst Ghedruckt in Februarius 1621.



T’Hantwerpen, By Abraham Verhoeven, op de Lombaerde veste, inde gulde Sonne.

 
[ 3 ]
 



Nieuvve Tydinge vvt VVeenen van 13. Ianuarij, 1621.

DEn Heer Graue van Bucquoy heeft ouer 4. daghen de brugghe ende Casteel van Zraditz ouerweldicht, ende de Hungeren aldaer verslagen, waer door hunlieden de passagie op Morauien gheheelijck benomen is, ten selven tijde is des Betlehem Gabors volck onder beleyt vanden Oversten Bouthiany van het Collaltisch ende Esterhasische volck gheslaghen worden, waer van inde 900. op de plaetse doot ghebleven zijn, ende de resterende zijn soo verstroydt datse niet lichtelijck wederomme by een en sullen comen.
Het tractaet vanden Vrede tusschen Bethlehem [ 4 ]Gabor ende zijne Keyserlijcke Majesteyt is verschoven van de Nieustadt naer Pruck aende Leytau teghens den 15. deser maent Januarij.
Ende alsoo de Hungheren mits het weer sterc te velde ligghen, ende noch al mette Turcken pracktiseren, soo marcheert den Heere Grave van Bucquoy oock teghens hun ende is alreets aende Frontieren van Hungherijen, ende op dese zijde heeft den Heere Graeff Collardo, Schwendi, ende andere den Bouthiani gheslaghen, ende de Stadt Gunts wederom inghenomen.
De Standen van Oostenrijck houden raet om den Oversten van Herbersteyn, Montecuculi ende Colloraldo af te dancken, ende het Krijchs-Volck aen den Ouersten Schwendi alleene te bevelen.
Gisteren zijnder Brieven vanden Ceurvorst van Sacxen ghecomen, brenghen Tijdinghe hoe dat die van Slesien seer wel gheaffectioneert zijn, ende den meestendeel vande Standen ende Steden hun tot ghehoorsaemheyt willen begeven aen de Keyserlijcke Majesteyt.
Morghen vertreckt den Ambassadeur van Enghelant naer Tyrol ende Venetiaen, ende zijn Keyserlijcke Majesteyt hebben hem met eene Notabele Somme ghelt vereert. [ 5 ]

Tijdinghe vvt Praghe vanden 12. Ianuarij, anno 1621.

Die van Morauien zijn gheheelijcken veraccordeert, behaluens dat de Steden noch in dispute sijn hoe veel Soldaten elcke stadt sal moeten wt winteren, ende de Moravische Soldaten hebben aen de Keyserlijcke Majesteyt oock eedt ghedaen, ende trecken den meestendeel metten Graue van Bucquoy naer Hungarijen, om de seluighe oock tot ghehoorsaemheyt te bedwinghen.
Wy verwachten alhier met groot verlanghen de comste van zijne Keyserlijcke Majesteyt, ende dese daghen is alhier van Weenen wederomme ghearriueert den Heer Michna, brenght tijdinghe dat soo haest de Keyserlijcke Ambassadeurs (aen den Hertoghe van Beyeren ghesonden) wederomme, namentlijck den Heere Graeff van Hohenzolleren ende Heer Hegemuller, wederomme huys comen, zijn Majesteyt hem sal resolueren om de reyse aen te nemen.
Soo hebben gisteren die vande confessie in hunne kercke gheleghen op de kleyne zijde eenen Biddach ghehouden, op dat Godt almachtich zijne Keyserlijcke Majesteyt wille voor ongheluck bewaeren.
Middeler tijt wordt alhier seer neerstelijcken onderdocht alle de ghene die hun mette Rebellen deelachtigh ghemaeckt hebben, ende tegens de Keyserlijcke [ 6 ]Majesteyt ghepracktiseert oft by voorgaende regieringhe in dienst begeuen hebben, ende alle hunne goederen worden gheconfisqueert, ende hunne persoonen in verseeckeringhe ghenomen, ghelijck oock op heden 3. persoonen de welcke opt Stadthuys der ouder stadt ghevanghen zijn.
Nv de Ambassadeurs van Slesien ghedeputeert tot den Ceurvorst van Saxen om met zijne Ceurvorstelijcke Ghenade te tracteren zijn, den Hertogh van Oels, den Grave van Hohenloe, ende den Heere Maltzam.
Ende de voorghenoemde standen van Slesien hebben aen den Paltzgraue Frederick voor zijnen affscheyt ghetelt 80. duysent Florynen.
Van Betlehem Gabor vernempt men alhier weynich, dan dat de Hungheren tot by Prin comen, ende verthoonen hun noch gheheel rebellich nochtans schrijuense wt Weenen, hoe dat aldaer eenige Hungheren zijn ghecomen om met zijn Keyserlijcke Majesteyt in accoort te comen.
Den Graue van Mansueldt houdt hem noch tot Pilsen, hoe wel hy nu teghenwoordigh niet aldaer present en is, dan soude by de Ghevnieerde Vorsten wesen.
Die Rebellen van Tabor en willen hun ooc noch niet over geuen, alsoo datmen noch niet en weet hoe dat met dese 2. plaetsen noch sal vergaen. [ 7 ]
Dese daeghen zijn ontrent Leytenitsch, ende Tabor wederomme wel 3000. boeren by een vergaedert berooven hunne Heeren huysen, ende doen veel quaets ende waer zy eenighe Soldaten attrapperen kunnen slaen die met 10. 20. 50. ende 100. t’seffens door, de boeren segghen dat de Jonckers oorsaecke zijn van hunne bederffenisse, ende datse met den Oorloge niet te doen en hebben, ende datse soo wel het verderf moeten ghenieten als de boeren.

Wt Elsas vanden 16. Ianuarij, 1621.

De Zwitsers sullen wederomme eenen Landtdach houden, ende de questie van de religie aen deen zijde stellen, sullen hun beraden met wat middel die van Veltolin mochten te helpen wesen, sy souden geerne met het lant wederom in verbont zijn, maer de Spagniaerden hebbent met sterck garnisoen beset ende twee gheweldighe Forten op de Frontieren ghemaeckt, het soude eene swaere saecke wesen, om de Spagniaerden daer wt te krijghen, aenghesien sy soo sterck ghefortificeert zijn, daer-en-bouen is het Landt vande peste seer gheinfecteert ende begint aende omligghende Landen oock te comen, Voorder soo verneemptmen dat Ertz-Hertoch Leopoldus sint zijn vertreck naer Weenen ordre ghegeuen soude hebben om meerder Krijchs-volck aen te nemen, ghelijck dan daghelijckx veel volcx by een vergadert [ 8 ]wort, tot wat intentie en weetmen niet, in somma het laet hem aensien tot groote Oorloghe.

Wt Roomen vanden 9. Ianuarij 1621.

Den Hertoghe van Orsino heeft aen den Gouuerneur van Milanen consent gegeuen om 3000. Soldaten in zijn Landt aen te nemen.
Den Hertoch van Florenzen is seer siec, de Doctoren willen segghen dat het van tooverije soude wesen.
Van Napoli hebben wy dat aldaer 1500. Soldaten gheinbarchiert zijn, om naer Milanen te trecken, ende is de selue Vice roy in persoone gaen visiteren alle backerijen, en heeft veel misbruycken afgedaen ende goede policijen in ghestelt.

V.P.C.C.A.

FINIS.