Nieuwe Tijdinghen/1621/nummer 29
| ← Nummer 28 | Relaes vande groote Victorie tot westerhouen by Worms inghenomen van den Marqvis Spinola, ende van de nieuwe oprustinge des Crijs-volck in Brabant, Vlaenderen, Lorreynen ende andere Plaetsen
[Nieuwe Tijdinghen], Nummer 29, [vrijdag] 5 maart 1621 |
Nummer 30 → |
RELAES
vande groote
Victorie tot westerhouen
by Worms inghenomen van den
MARQVIS SPINOLA,
Ende van de nieuwe oprustinge des Crijs-volck in Brabant, Vlaenderen, Lorreynen ende andere Plaetsen.
Eerst ghedruckt den 5. Meert. 1621.
T’Hantwerpen, By Abraham Verhoeuen, op de Lombaerde Veste, inde gulde Sonne. Met Gratie ende Priuilegie.
_p_3_ornament.jpg)
Relaes vande groote victorie tot Westerhouen by Worms, ende van de nieuvve oprustinghe des Crijs-volck in Brabandt, Vlaenderen, Lorreynen, &c.
DEn 13. Februarij soo is Graef Hendrick van den Berghe op getrocken, met 18. Compagnien peerden, ende 2500. Infanterie, soo Waelen, Bourgoignons, als Hooch-Duytschen, naer Westerhouen gheleghen onder half mijle van Worms: alwaer binnen laghen van weghen de Protestanten dry Compagnien voetvolck, maekende t’samen 500. mannen, ende een Compagnie van 70. oft 80. peerden.Den Grave hadde mede ghenomen 4. stucken gheschut, waer mede hy die plaetse heeft doen beschieten, ende de selue terstont opgheeyst. Die van binnen niet als Soldaten, maer ghelijck Gallinas hebben haer ouer ghegeven, ende in handen van den Grave ghestelt 3. Vendelen, ende een Cornette. [ 4 ]
Den Grave heeft haer het leuen gheschoncken, ende laeten gaen naer Worms, midts houdende de Capiteynen, ende andere Officiers, die voor het ransoen van allen den hoop hebben ghesproken.
Daer zijnder ontrent 200. blijuen dienen by den Marquis Spinola, verlaetende de partijen van de arm-hertighe Protestanten.
Het Voet-volck was van het Regiment van Stakenbroeck ende van andere Hollantsche Compagnien, die daer ouer een iaer zijn ghesonden van die Heeren Staeten. Maer eylaes, het is goet te sien dat zy verre zijn van den grooten plas van Hollant. Die van Westerhouen hadden naer Worms gesonden om secours: maer die Soldaeten en hebben niet dorren wt trecken, van vreese dat zy int wederkeeren souden de poorten ghesloten vinden door die Borghers, die anders niet en soecken dan met dierghelijcke occasie het Protestant Garnisoen wt te sluyten.
Den Bant teghen den Pals-graue ende tegen den Marquis van Legherdorff, den Prince van Anhalt ende den Graue van Hohenloe, eerst tot Weenen, ende daer naer tot Heylbrum, Worms, ende andere Rijcx-steden ghepubliceert zijnde, maeckt een groote alteratie onder allen de Protestanten ghevnieerde Princen: soo dat een yeghelijck siet naer een schoon [ 5 ]wt-comen. Die vergaderinghe der Protestanten tot Heylbrum, is terstont verstroyt gheweest, ende een yeghelijck is naer huys ghetrocken.
Den Vader van Graef Jan van Nassauw, die Gouuerneur was van Heydelberg, ende ouer heel Palslandt, is oock vertrocken naer zijn eygen Lant ende den Marquis Spinola heeft hem ghesonden volle Sauuegarde voor hem ende alle zijne Ondersaeten.
Den Landt-graue van Hessen Mauritius heeft tot Binghen ghesonden den Graue van Solm, met noch twee andere Ghesanten, om te trackteren met die Ghedeputeerden van Spinola aldaer, ouer zijn reconciliatie met den Keyser.
Den Marquis van Turlach en weet hem oock niet waer keeren, mits de kinderen van den Marquis Eduardt hem te naer comen, als hebbende nu wederom het Graefschap van Spanheym. Den Hertoghe van Wittenberg, als Leen-man van t’Huys van Oostenrijck, soeckt oock alle middelen, om te comen wederom inde gratie des selve Huys.
De Hughenotten van Vranckrijck, ende die Gomaristen der Ghevnieerde Prouincien zijn oock seer beancxt, mits de groote preparatie van Crijs-Volck in Spagnien, Vranckrijck, Italien, Brabant, Lorreynen, Beyeren, ende andere Catholijcke Landen. [ 6 ]
Den verloren Palatin en is noch niet vonden: hy schaemt hem te voorschijn te komen. Sommighe schrijuen dat hy is by den Hertoghe van Brunswijc andere dat hy is in Denemarcken.
Den Eertz-Hertoghe Albertus heeft den 2. Februarij ghemaeckt thien nieu Capiteynen van Borgoignons, ende den 4. Februarij thien Capiteynen van Waelen, elck vendel van 200. mannen. Den 6. Februarij heeft hy ghemaeckt thien nieu Capiteynen van Peerdtvolck elck van hondert peerden. Heeft daerenbouen ordre ghegheuen datmen alle de oude Regimenten, als van den Hertoge van Arschot van Monsieur de Fonteyne, Monsieur de Gulsin, ende andere, als oock allen de Compagnien van peerden soude vol maecken.
Den 25. Februarij heeft hy noch ghenomineert 30. nieu Capiteynen van Nederlanders ende Waelen, allen vry Vendelen, elck van 300. mannen. Ende corts sullen noch wtcomen twee Regimenten Walen, ende 15. Compagnien Peerden.
Int Palslandt heeft den Marquis Spinola nv vier volle Regimenten van Hooch-Duytschen, te weten vanden Graue van Embden, vanden Prince van Chimay, vanden Graue van Isenburg, ende van Coronel Boer, die zijn Regiment heeft vermeerdert met 4. nieuwe Compagnien. [ 7 ]
In Lorreynen worden ghelicht dry duysent Infanterie, ende 500. peerden, om welcke lichtinghe te doen, heeft Spinola ghesonden tot Nancy 15. duysent Croonen.
Den 24. Februarij is de prouisie van Spagnien ghekomen, te weten 4. millioenen, half voor Nederlandt, ende 2. millioenen voor Duytslandt.
Met Gratie ende Privilegie.
FINIS.
Goede Leser, de oprechte Af-beeldinghe van Praghe vant eerste tot leste met den slach in een fijne Printe ghestelt is nv ghedruckt den derden Meert 1621. met allen de Namen van de Cappiteynen, ende sijn te coope t’Hantwerpen, By Abraham Verhoeuen op de Lombaerde veste, in de gulde Sonne.