Nieuwe Tijdinghen/1621/nummer 3
| ← Nummer 2 | Tijdinghe van den Rhijnstroom ende der Protestanten Vorsten. Met het Placcaet oft Mandaet vande Keys. Majest.
[Nieuwe Tijdinghen], Nummer 3, [vrijdag] 8 januari 1621 |
Nummer 4 → |
Tijdinghe
Van den Rhijnstroom ende
der Protestanten Vorsten.
Met het Placcaet oft Mandaet vande Keys. Majest.
Overghesedt wt de Hooch-Duytsche sprake in onse Nederlantsche Tale.
Eerst ghedruckt den 8 Ianuarius 1621.
T’Hantwerpen, by Abraham Verhoeven, op de Lombaerde veste, inde gulde Sonne. Met Gratie ende Privilegie.
Tydinghe vanden Rijnstroom in Decembris, 1620.
DEr Ghevnieerde Princen Krijchsvolck is nv al in Garnisoen gheleyt, ende den Marckgrave van Ansbach leyt binnen Worms, Graef Hendrick van Nassou is met zijn volck vertrocken, de Boeren hebben sommighe van zijne Ruyters doot gheslaghen, ende berooft, ouermits sy de Boeren soo qualijcken ghetracteert hebben, ende naer dien die voorseyde Ruyters tot kleyn Rettelsheym, alles op gheteert hadden, zijn de Bornputten aldaer vergift bevonden waer van alreets ettelijcke persoonen gestorven ende veele kranck zijn.
Sijne Excellentie den Marquis Spinola bevint hem tot Cruytsenach ende heeft de meeste Infanterie by hem, Graef Heyndrick van den Berch met de Ruyterije leyt tot Simmeren ende op den Hontsrugghe, ende Altsey is met 2000. mannen beset, anders en isser niet ghepasseert, dan dat den Marquis al de Dorpen ontrent Worms beschreuen heeft op dat sy hun souden comen instellen, ende de Krijchscosten gelijckerhant helpen betalen, oft anderssints sal hy hunlieden met macht bedwinghen. [ 3 ]
Den Heer Bisschop van Spiers gaet met de fortificatie zijnder Stadt Idenheym sterck voordts, ende is alreets in defentie teghens eenen aenloop, heeft oock sommighe stucken geschuts daer op doen brenghen, Men verhopt dat door middel ende onderhandelinghe vanden Ceurvorst van Ments ende Lantgraue van Darmstadt raeckende dese Oorloghe een Bestant sal gheaccordeert worden.
Andere Tijdinghe vanden 19. December 1620.
Dese daghen zijn des Marquis Spinola Krijchsvolck ondert beleyt van Graef Heyndrick van den Berghe sterck 1500. peerden, ende ettelijcke duysent Musquettiers ouer den Rijn naer Wetterau, als rontom Franckfort ghetrocken, ende hebben hun Quartier inde Dorpen ghenomen, waeromme de Boeren hun beste goet inde stadt vluchten, wat hy voorts sal vernemen en weetmen niet men vermeynt dat hy aldaer sal blijven verwinteren, dan men seyt dat hy 4. stucken gheschuts soude by hem hebben, waer wt te presumeren is eenige andere Intreprinse voorhanden sal hebben.
VVt Franckfort in Decembris.
De voorghenoemde Ruyters, ende een deel vant Voetvolck zijn op gisteren inde Dorpen deser stadt toebehoorende ghecomen, als namentlijck Sultzelach ende Soden, ende hebben de selue geplundert, [ 4 ]men wilt oock segghen van Neuenhaim, den Keur-Paltz toebehoorende, van ghelijcken is ooc geschiet aen sommige Dorpen vant Lant van Hessen, ende die van Bundelheim ende Beckenheim, zijn oock seer bevreest.
VVt Ceulen vanden 29. Decembris.
Wy hebben alhier Tijdinghe dat Graef Heyndrick van den Berge met zijn volc op de Francfortse zijde ghetrocken is, ende heeft een Casteel inghenomen ghenaemt Roselheym den Heere van Solms toebehoorende, ende noch 2. Dorpen daer toe behoorende gheplundert, den Heere Stadthouder van Heydelberch met eenighe Raedts-Heeren zijn wel 8. daghen tot Worms gheweest, ende men wilt segghen datter een bestant soude geaccordeert worden.
Extract getrocken vvt het Keyserlijck Placcaet, gepubliceert binnen VVeenen in Oostenrijck, nopende de generaele Schattinghen opghestelt tot onderhoudinghe van de Oorloghe.
INden eersten soo sullen alle onse Keyserlijcke Raden, Officieren, Hof-ruyterije ende Edelen compareren voor onse ghecomitteerde Heeren Com[ 5 ]missarissen, ende aldaer verklaren hunne middelen ende daer naer de behoorlijcke hulpe totter oorlogen contant betalen in handen van de vooorsz. Commissarissen, by de welcke alles sal gheregistreert worden, Ende soo veele belanght alle dienst-boden ofte Dienaeren, die sullen betalen wt hunne Gaigien na Rate als hier naer volcht, Ten anderen alle Jurisdictien generalijck ende inspective hooge ofte leege, Gheestelijcke ende Wereltlijcke, ende Consistorien, Secretarissen, Boeckhouderen, Registrateurs, Concipisten, Cacelisten, Deurweerderen, ende alle andere Officieren, ghelijck die moghen ghenoempt worden vanden hoochsten totten minsten, ghelijck oock hunne Dienst-boden.
Item de ghene die van 200. tot een hondert guldens gaigie hebben sullen geuen van elcken gulden 4. Cruytsers, ende de ghene die maer van 100. tot 50 guldens en winnen van elcken gulden 3. Cruytsers, ende onder de 50. gulden gagien 2. Kruytsers van den gulden betaelen aen de Commissarissen binnen den tijt van 8. daghen, sonder langher dillay nadat zy sullen ontboden wesen, alles in contant gelt, op de pene daer toe staende.
Ten 3. sullen alle onse ghetrouwe Standen, Hooft Lieden, Cappiteynen, Voochden, Schoutenen, Rent-meesters, Amptlieden, ende alle andere dier[ 6 ]ghelijcke Officieren met alle hunne Dien-boden, soo mans als vrouw persoonen, van ghelijcken ooc ten 4. alle Cooplieden, Facteurs, Cassiers, Boeckhouders, Coopmans Dienaeren, Sout Officiers, ende Jaghers etc. pro rato van hunne Gaigien aen de voorsz. Commissarissen hunne portie ouer brenghen.
Eenen School-meester sal geuen eenen gulden, eenen ghemeynen Ambachts Ghesel 20. Cruytsers eenen ghemeynen Dienst-bode van elcken Gulden Gaigie 2. Cruytsers, een die ghebranden Wijn verkoopt 30. Kruytsers, eenen Visschers Knecht van elcken gulden gaigie 2. Kruytsers, eenen Schippers knecht 20. Kruytsers, eenen Huys knecht 30. Cruytsers, eenen Speelman [1?]0. Cruytsers, eenen Meulders Meester knecht 1. gulden, 30. Cruytsers eenen ghemeynen Meulders knecht 1. gulden, eenen Jonghen 45. Cruytsers, eenen Dachwercker man oft Vrou Persoon 12. Cruytsers, eenen Kuppersmeester die gheen Borgher en is 2. gulden, eenen Kuppers Knecht 30. Cruytsers, eenen Arbeyder 20 Cruytsers, eenen Soetelaer 10. gulden, eenen Schotel-kremer 1. guldens, eenen Weerdt 3. guldens, eenen Rostuysscher 5. gulden, eenen ghemeynen Rostuysscher 1. gulden, eenen Os kooper 5. gulden, eenen ghemeynen Voorcooper 1. gulden, eenen Lant bout[ 7 ]sier 5. gulden, eenen Waghenman 3. gulden, eenen Keersmaeker 5. gulden, van ghelijcken moeten oock doen ende contribueren allen de ghene die gheene Meesters oft Dienst en hebben, elck naer vermogen ende niemant wt ghesteken, behalvens de Arme Lieden die om Godts wille bidden.
Ende wy gebieden mits desen wel expresselijcken dat niemant hem en sal vervoorderen, ter oorsaecke van dese onse op ghestelde Schattinghe t’zy knechten, Dienstboden, Ambachts Ghesellen, ofte Arbeyders, hunne Meesters te ouereysschen op de verbeurte van hunne gheheele Gaigie, ende andere straffe die tot dien eynde sal gheordonneert worden, ende soo daer yemant hem onderstonde elders te vertrecken sonder dit ons Placcate te voldoen, die sullen voor onredelijcke ende ondeuchdelijcke persoonen ghehouden worden.
Ende op dat de contributie op behoorlijcke ende seeckeren tijde soude moghen op ghebrocht worden, soo ordonneren wy mits desen aen onse Commissarissen, dat elck in zijn quartier de contributien ontfanghen ende registren sullen, ende alsdan de Penninghen ouerbrengen ter plaetsen daer wy hun hebben gheordonneert ende sullen daer van Quittancie nemen.
Sulcx hebben wy eenen yegelijcken mits dit ons [ 8 ]Keyserlijck Placcaet willen waerschouwen, daer na hem elck een sal weten te reguleren want dese Contributie gheschiet tot voordeel ende proffijte van vlieden ende dat gheheele Vaderlandt, Daerom bevelen wy v lieden alle int generael soo wel inde steden, Marckten, Dorpen ende platten lande, als ooc alle Adels persoonen zijn, hier te lande gheerfft oft niet, dat ghylieden dese contributie (de welcke niedt seer swaer en is) goetwillichlijcken ouerbrenght in handen van onse Kommissarissen, ende dat binnen den tijt van 8. daghen in contante penninghen, ende soo verre yemant in ghebreke bleve ende weygeringhe dede van dese contributie te betalen, soo hebben wy alreede alle volcomen macht ghegeven aen onse Lieve, Ghetrouwe de Standen van onsen Lande van Oostenrijck, om teghens de Verbrekers te vervaren naer merite van de saecke. Ghegeven in onse Stadt Weenen, den 10. Decembris. 1620.
FINIS.
Met Gratie ende Priuilegie.