Nieuwe Tijdinghen/1621/nummer 31
| ← Nummer 30 | Nieuwe Tydinghe wt weenen, in Oosten-rijck, hoet dat Frederick Pfaltzgraeff in den Ban is ghedaen, met noch andere Rebellen van zijne Aenhanghers
[Nieuwe Tijdinghen], nummer 31, [vrijdag] 5 maart 1621 |
Nummer 32 → |
Nieuwe
Tydinghe wt weenen,
In Oosten-rijck, hoet dat
Frederick Pfaltzgraeff
in den Ban is ghedaen, met noch andere Rebellen van zijne Aenhanghers.
Overghesedt vvt de hooch-Duytsche sprake in onse Nederlandtsche Tale.
Eerst ghedruckt den 5. Meert, 1621.
T’hantwerpen, By Abraham Verhoeuen, op de Lombaerde veste, inde gulde Sonne.
VVt VVeenen vanden lesten Ianuarij. 1621.
DEn 25. deser zijn des Bethlehems ende de Hunghersche Ambassadeurs tot Haymborch sterck wesende inde 120. persoonen ghearriveert, maer tot noch toe gheene vergaederinghe ghehouden overmits de Hunghersche Ambassadeurs gheene volkomene procuratie vande Landen en hebben, hebbende alleenelijck ghetoont procuratie van Betlehem Gabor, waer inne hy hem den Conincklijcken tijttel is toeschrijvende, de welcke van Keyserlijcke Ambassadeurs niet en is geaccepteert, want hem sulckenen tijtel niet en betaempt.
Souden daeromme volcomene Procuratie vande Landen mede brenghen, ende van Betlehem Gabor als Vorst van Transiluania, want hem gheenen meerderen tijtel toe en compt. [ 3 ]
Waeromme den Heere Graue van Meggau, ende Ester hasy voor twee daeghen herwaerts gekomen zijn om zijne Keyserlijcke Majesteyt sulckx aen te dienen, als oock dat den Bassa van Offen oft Buda, ende andere Turcken tot Presbourch ende Thirna zijn komen logeren, ende dan tot Thyrna oock eenen Turcksche Ambassadeur is ghearriveert.
Voorleden vrydach is op de Keyserlijcke Borcht inde Ridder Stoue, alwaer de Keyserlijcke Majesteyt in Pontificael gheseten, door den Keyserlijcken ende des Rijcx Herault, den Paltz-graue van Heydelberch, Solemniter inden ban ofte acht ende over acht verclaert by een seer groot Placcaet (waer inne de gheheele saecke vanden Boheemschen handel verhaelt stont, als eenen Lants-Vrede-Breecker ende Rebelle des Heylighen Rijcx, waer teghens voorders anders niet te procederen en valt, dan dat de Keyserlijcke Majesteyt gedwonghen is van Rechts weghen de wtterste Executie voor de handt te nemen.
Ende worden niet alleenen alle zijne Ondersaten Vassalen ende Soldaten, maer oock alle zijne Maghen, Vrienden, ende die met hem Alliantie oft Verbont ghemaeckt hebben, wt Keyserlijcke Authoriteyt ende macht, van sulcke hunne Plicht ende Dienstbaerheyt ontslaeghen, ende wort hunlie[ 4 ]den gantsch erenftlijcken bevolen, aen den voorschreven Paltz-Grave gheenen Dienst oft eenigh Fauor meer doen en sullen, op de pene van ingelijcken Ban ende straffe te vallen.
Daer naer werdt dat Placcaet in stucken gescheurt vande Keyserlijcke Majesteyt met voeten getreden, ende is ter vensteren wt geworpen worden: ende met 12. Trompetters ouer al wt gheblasen, ende openbaerlijck verkondight gheworden, ende voordts in alle steden des Roomschen Rijckx ghesonden.
Van ghelijcken is met Marckgraef Hans George van Iagherendorp, Christianus van Anhalt, ende Iorg Frederich van Hohenlœ, ende sal geprocedeert worden.
Ende men is int werck om binnen vier weecken noch eenighe andere meer inde acht te verclaren ende te publiceren.
Heden heeftmen 30. vendelen ende Cornetten alhier ghebracht, welcke inde groote Battalie voor Praghe zijn verovert geworden, ende zijn inde ante Camere ghedraeghen, ende aen zijne Majesteyt gepresenteert.
Den Graue van Bucquoy is gisteren auont oock alhier ghearriveert, ende alhier zijn by naer allen de Overste, soo hebben haere Majesteyt wederomme twee nieuwe Oversten ghemaeckt, om noch som[ 5 ]mighe duysent mannen te peerde ende te voete aen te nemen.
Tijdinghe vvt Weenen vanden 27. ditto.
Al ist saecken van de Hunghersche vergaderinghe tot Haimberch noch wat wt ghestelt was, ende eenen anderen voorslach op handen was.
Soo heeft nochtans de vergaederinghe haeren voorganck ghehadt, ende heeft voorleden Sondach een beginsel ghehadt, alwaer de Keyserlijcke ende Fransche Ambassadeurs oock present zijn, ende proponeren van weghen zijne Keyserlijcke Majesteyt aen de Standen van Hungharijen, dat zy de Conincklijcke keuse van Bethlehem Gabor, ende de Confœderatie met de andere gebueren ende Landen souden verclaren casseren ende van geender weerden houden en souden.
Ende hebben den Betlehem Gabor voor eenen openbaeren vyant ende Rebelle gheproclameert, ende voorts de voorsz. Standen van Hungharijen seer ernstelijcken vermaent, datse hun inde ghenade ende bescherminghe van sijne Keyserlijcke Majesteyt souden begeuen, ende soo verre sylieden t’selue niet en volghen sullen te sweerde ende te viere, ghelijck de anfdere Coninckrijcken ende Landen verdestrueert, gheruineert, ende ghedwongen worden.
Wat nu de Hungheren hier op sullen resolueren, [ 6 ]verwachten metten eerste te vernemen. Gheduerende de schorssinghe van wapenen heeft den Grave van Bucquoy ouer de Merckt aenden Wijsenberch eene voorneme passagie inne genomen, ende hebben wel duysent Hungheren doot gheslaghen.
Men seyt dat Betlehem Gabor tot Thyrna soude kranck ligghen.
Ondertusschen en heeft de Keyserlijcke Armade op dese zijde oock niet stil gheweest, hebben op de Hungheren ende den Heere Esterhasi met Roouen ende branden groote schade ghedaen, maer sijn nv gheduerende het Bestandt, gheheel stille ende eenen yeghelijcken mach vry ouer ende weder reysen.
De voorleden weke sijn de Ambassadeurs van Morauien, met eene Schriftelijcke Resolutie vertrocken, ende sijn vande Keyserlijcke Majesteyt in ghenade ontfanghen, sonder datter eenighe bloedighe straffe ghevolcht is, sulleen alleenelijcken met eene Vaderlijcke Castijdinghe vry gaen.
Van ghelijcken verhopen wy dat met die van Slesien oock sal gheschieden.
Der Keyserlijcke Majesteyts Reyse naer Praghe soude in Februarij noch voortganck hebben gelijck van alle preparatie wordt ghereet ghemaeckt, ende Eertz-Hertoch Carel soude alhier gouuerneren.
Morghen oft ouermorghen sal de verclaeringhe [ 7 ]vande Acht ofte Ban teghens den Paltz-Graeue, Marckgraue van Iagherendorp, Vorst, Christianus van Anhalt, ende de Graue van Hollach gepubliceert worden, de Placcaten zijn alreets gedruct.
De Hungaren hebben is ses daghen herwaerts in 2. differente reysen, eens 500. ende eens 1200. mannen verloren, zijn vanden Graue van Bucquoy geslaghen gheworden.
Tijdinghe vvt Praghe vanden eersten Februarij. 1621.
En donderdach lestleden sijn alhier Placcaten aen gheslaeghen, ende met 12. Trommelen wt gheroepen, ende Ghepubliceert dat alle Vaghabonden ende die gheenen Heeren ofte Meesters en hebben, als oock allen de ghene die hier niet te doene en hebben binnen 24. uren dese stadt moeten ruymen, oft hun inder Keyserlijcker Mayesteydts Krijschs-dienst moeten begheuen, ende dat op Lijff-straffe, ghelijck alreets eenighe Ghevanghen zijn die de Keyserlijcke Placcaten niet en hebben gheobserveert.
Den Graue van Mansvelt de welcke korts eenigh versch volck vande Vorsten ghekreghen heeft, doet ontrent Laun, ende de omligghende plaetsen met rooven ende stelen groote schaede, ende om sulcx te beletten wordt dagelijcx veel volckx van hier derwaerts ghesonden, gelijck dan noch heden, ende gi[ 8 ]steren 3. Compagnien Voet-volck hier door gepasseert sijn.
Wt Stockholm vanden 12. Ianuarij. 1621.
De Ceur-Vorstelijcke Brandenborchsche Weduvve, ende de Conincklijcke Bruyt zijn op den 20. Nouembris ouden stijl alhier in Svveden, van den Coninck met 1800. Peerden, ende 4800. te voete in ghehaelt, ende den seluen auont zijn sy beyde getrout.
Den 28. ditto naer den noene is de Conincklijcke Crooninghe gheschiet, ende daer is eene besondere Munte wt ghestroyt gheworden, op de eene sijde stont gheschreuen Gustano Adolpho Regi jungitur Maria eleonora Regina Suetia Coronatur 28. Nouembris 1620. Stockh: ende op d’ander zijde inde midden een Croone, en een handt wt de wolcken comende, ende rontom dese woorden: A Deo destinata.
FINIS.
Goede Leser daer is nv in druck gestelt een fijne printe van allen de steden, Casteelen, en de plaetsen die sijn Ex. den Marquis Spinola heeft in Duytlant ghevvonnen, ende in genomen in Pfalts Lant de vvelcke sijn ouer de 50. int ghetal, alles met grooter moeyten by een gestelt, ende is te coope t’hantvverpen by Abraham Verhoeuen, op de Lombaerde veste in de gulde Sonne 1621.