Nieuwe Tijdinghen/1621/nummer 35
| ← Nummer 34 | Nieuwe Tijdinghe wt Switzerlandt ende Valtellina. Met Tijdinghe wt Hollandt ende andere quartieren
[Nieuwe Tijdinghen], nummer 35, [woensdag] 10 maart 1621 |
Nummer 36 → |
Nieuwe Tijdinghe
wt Switzerlandt ende Valtellina.
Met Tijdinghe wt Hollandt ende andere quartieren.
Eerst ghedruckt den x. Meert. 1621.
_p_1_illustration.jpg)
T’Hantwerpen, by Abraham Verhoeven, op de Lombaerde veste, inde gulde Sonne.
Tydinghe vvt Venetien.
Op den seventhiensten passato, hebben de Ghedeputeerde vande Grisonen, naementlijcken twee Catholijcken ende twee Calvinisten Audientie ghehadt, hun versoeck is om het Valtalino weder omme te moghen hebben, van ghelijcken soude den Coninck van Vranckrijcke op Spagnien ooc versoecken.
Soo hebben de Grisoenen oock eenen Impresa voor handen ghehadt, op Elese, maer is ontdeckt gheworden.
Twee Schepen komende van Carattino, ende varende naer Spanien, hebben eenen Roover van Barbarijen verovert, ende 2. Christen schepen die zy gherooft hadden verovert.
Men verstaet den Hertoch van Luines, is door last ende bevel vanden Coninck van Vranckrijck naer Enghelandt ghereyst om het houwelijck tusschen den Prince van Enghelant ende de Princersse van Spanien te vervoorderen.
Brieven van Constantinopoly vermelden van het vertreck ende depeschie vanden Ambassadeur [ 3 ]van Persien die met seer rijcke ende costelijcke presenten is begift, ende den Ambassadeur vande Keyserlijcke Majesteyt heeft hem aldaer grootelijckx beclaeght ouer het innemen vande fortresse Waytsen in Hungerijen, hem is voor Antwoorde ghegheven dat het selvighe soude gheschiet wesen sonder Wete oft Commandement vanden Grooten Turck.
Wt Lions in Vranckrijcke.
Naerdemael die vande Religie op sommighe plaetsen, hebben begonst volck op te nemen, Soo heeft de Conincklijcke Majesteyt doen verbieden, op Lijf-straffinge dat niemant, van wat qualiteyt hy soude moghen wesen eenigh volck aen te nemen, noch eenighe wapenen ter Oorloghen dienende, aen de Hughenotten en soude toe voeren, oft seynden.
Wt Amsterdam.
Ghisteren voor noene is den jongen Paltzgrave naer dien hy vanden Magistraet heerlijck getrackteert, ende inde stadt om gheleyt was, naer Noort-hollant ende Enckhuijsen vertrocken, om van daer zijnen wech na Leeuvvaerden in Vrieslant by Graeff Ernest Casemir van Nassou te nemen.
Naerdemael de Arminiaenen nv eenen tijt herwaerder, tot Rotterdam, Leijden, Tergouvv ende [ 4 ]andere plaetsen, teghens het verbot vande Heeren Magistraten, ter predicatien gheloopen hebben, ende daerenboven sommighe seditieuse Boecken hebben doen drucken, Soo zijnder sommige Autheurs, ende Druckers tot Leyden, Haerlem ende alhier ghevanghen worden, in Zeelandt souden twee schepen voor buet in ghebrocht zijn, die zy ontrent de Linie ghenomen hebben, ende zijn rijckelijck gheladen.
Voor 3. daeghen is een treffelijck Edelman van Wtrecht met 40. Soldaten geaccompagneert gevanghen ghebrocht inden Haghe, den waeromme en weetmen niet, men seyt datter noch eenige van Haerlem souden ghebrocht worden, ende de Heeren Staten hebben wederomme een placcaet laten wtgaen, ten eynde datmen gheene Famose, Pasquillen tot faueur vande Arminiaenen en mach laeten wt gaen.
Wt Weenen in Februarij.
Met onsen voorgaenden hebben wy geadviseert hoe dat de vergaederinghe (overmits de Procuratie vande Hungheren niet volcomentlijc en was) was wt ghestelt, ende hoe dat den Grave van Meggau, als Keyserlijcke Commissario tot VVeenen was ghearriveert, ende de Keyserlijcke Majesteyt alle der Hungheren Propositien ende Conditien hadde gherapporteert. [ 5 ]
Dan alsoo den Heer Preunner beneffens den Ambassadeur van Vranckrijck hunlieden in dese Vredens Tractatie seer grootelijckx bemoeyende zijn, soo gevent nv de Hungheren ende de Ghedeputeerde van Betlehem Gabor wat beter coope.
Waeromme men verhopt dattet noch tot een accoort sal comen, ende al ist saecken dat Betlehem Gabor tot Thirna op den Landt-dach heeft doen publiceren, dat elck een by de Confœderatie soude stanthaftich blijven, ende dat de assistentie vanden Turck voorseecker sal volghen.
Soo zijn nochtans de Spanschaften ende Standen meest gheneycht om hun inde genade vande Keyserlijcke Majesteyt te begeven, ende van Betlehem af te wijcken, overmidts zylieden by hem gheene constanticheyt en bevinden.
VVt Ceulen vanden 14. Februarij.
De groote Coude blijft alhier noch al continueren, inder voeghen dat alhier den Rijn soo herdt toe ghevrosen is, datmen met menichte daer over gaet, ende tot Mullem rijtmen met waghens ende peerden over, sulcken Coude en heefter in 108. jaren alhier niet gheweest.
Alhier heeft sommighe daghen herwaerdts de Trommel gheslaeghen, voorder Heere Grave van Neder Isenborch, op den Naeme vanden Coninc van Spagnien, ende zijn Excellentie den Marquis [ 6 ]Spinola, die soude een Regiment Voetvolck ende 500. peerde Ruyters op nemen.
Den Capiteyn Eyneten ende Ritmeester Lintzemih zijn oock alhier, sullen oock ten eersten dage beginnen volck aen te nemen.
Daer zijn oock inde 4000. schuppen, oft spaeyen, bijlen, kordewaghens, ende dierghelijcke instrumenten bestelt ghereet te maecken, het welck geen teecken van Vrede en is.
Die vande schantse Papenmuts zijn voor sommighe daeghen, met veele waghens ende peerden wt ghetrocken naer een bossche, toe behoorende den Abt van Zybrech, om aldaer Timmerhout ende Brandt-hout te cappen, het welck den Cappiteyn van Siborch vernomen hebbende, is met zijne Soldaten derwaerts ghetrocken, ende alle hunne waghens ende peerden ghenomen, alsoo dat zylieden sonder hout hebben moeten te rugghe keeren.
VVt VVeenen vanden 10. Februarij, 1621.
De Hunghersche Tractatie en is noch niet gesloten, den Heere Graue van Meggau, is wederomme derwaerts ghereyst, daer teghens is den Heere Preunner alhier ghearriveert zijn ten beyde zijden (nopende de Consitien) wat naerder ghecomen, van de Hungharen begheren een Ghenerael Pardon te hebben, het welck hun eensdeels is geconsenteert, maer daer zijn eenighe Hooft-stucken [ 7 ]wt ghesteken, naementlijck Stentzel, Emmerich Turso, Rogotzi, ende Setschi, de welcke Betlehem Gabor in Hungherijen ghebrocht hebben.
Voorder isser noch questie van weghen de Confiscatie der Gheestelijcker goederen, ende den tytel van Betlehem Gabor.
Heer Preunner sal wederomme derwaerts reysen, de Hunghersche Spanschaften ende Standen zijn gheheel op goeden weghe, ende daer zijnder veele van Betlehem af gheweken.
Middeler tijdt is de passagie op Hungheren noch open, ende vry, dan de Heyducken en zijn niet stil gheseten, die zijn met dese koude ouer het ys ghecomen, over de Donau, ende hebben de dorpen Misselbach ende Wilfersdorp afgebrant ende gheplundert, ende geven wt dat den Trefues maer op deene zijde vant water verstaen en wordt, ende dat zylieden geduerende de Tractatie van ons volc oock zijn gheslaeghen gheweest, ende datse hun Schalitz af ghenomen hebben.
Men heeft hunlieden wederomme na ghejaecht veel Roofs af ghenomen, ende ettelijcke hondert vande hunne verslaghen.
De Cosacken worden betaelt, ende by Ebersdorf ouer de Donau ghevoert sullen na Bohemen ghesonden worden teghens den Graue van Mansvelt die daeghelijckx groote schade is doende, zy [ 8 ]hebben nv sommighe daghen herwaerts tot cleyn Laab, Entzersdorp, achter den Weener berch, ende daer ontrent gheleghen hebben allen de omliggende dorpen gheplundert, ende heel qualijcken huys ghehouden, waeromme men met hun seer gehaest wordt om voorts te crijghen.
Den Heere Grave van Bucquoy, ende andere Oversten bevinden hun noch alhier, ende het Keyserlijck Legher zijn inde Garnisoenen waer wt zy de Hungheren verdreven hebben, als naementlijc te Callisch, Wessale, Osteree, ende Schalitz, het welck alle steden van Morauien, ende Frontieren van Hungherijen zijn, Want by dese groote coude en kan men het volck niet te velde brengen, anders soude den Grave van Bucquoy hem al Meester van Hungarijen ghemaeckt hebben.
FINIS.