verschillende soorten volbragt, zijn zoo menigvuldig en duidelijk, dat de geheele levensloop dezer ingewandswormen ons voor oogen ligt. Men kan dezen levensloop der botwormen (Distoma's) het best leeren kennen, als men op de zoogenoemde Cercarien let (z. fig. 2); van daar kan men dien voor- en terugwaarts volgen.
|
Op deze plek in de tekst zou een afbeelding moeten verschijnen. |
De Cercarien die zich met een rolvormigen staart levendig in het water voortbewegen, waren reeds voor lang bekend, maar werden voor zoogenoemde afgietseldiertjes of Infusoria gehouden. Eerst later is men te weten gekomen, dat deze dieren eigenlijk slechts korten tijd in het water rondzwerven en inderdaad ingewandsdieren zijn. Reeds voor geruimen tijd nam men waar, dat zij niet uit gelijksoortige dieren hunnen oorsprong nemen, maar uit eigenaardige levende wormvormige zakken, die in verschillende zoetwaterslakken en zoetwaterschelpen gevonden worden, waar zij tusschen de geslachtsdeelen en spijsverteringswerktuigen
Fig. 2. Eene cercaria armata, bij A op de buikzijde, bij B op zijde gezien, sterk vergroot. Men ontwaart de beide zuignappen, het vertakte spijskanaal, eene aan de wormen in het algemeen eigene klier en den stekel, waarmede deze soort van voren gewapend is, en welke bij C, sterker vergroot, afzonderlijk is voorgesteld.
genesteld zijn. In 1678 heeft onze beroemde swammerdam in zijnen voortreffelijken Bijbel der natuur deze levende Cercarienzakken opgemerkt en afgebeeld[1]; daarna duurde het tot in 1807, eer die Cercarien-zakken (om ze voorloopig zoo te noemen) op nieuw werden waargenomen.
|
|
Op deze plek in de tekst zou een afbeelding moeten verschijnen. |
Hoe eenvoudig ook het inwendig zamenstel dezer zakken moge wezen, toch zijn zij nog zeer verscheiden (zie fig. 3, 4, 5). Sommige kan men duidelijk als ware dieren erkennen, daar zij eene mondopening bezitten en eene spijsverteringsholte uit eenen van achteren blind uitloopenden zak bestaande. Anderen daarentegen vertoonen geen
Fig. 3. Fig. 4. Fig. 5. Cercaria-zakken, vergroot; fig. 3, uit het gewone schijfhorenslakje, met duidelijke gelijk als ware mondopening en spijsbuis; fig. 4, uit de gewone poelslak, met korte spijsbuis; fig. 5, uit de wijngaardslak, zonder spijsbuis. In den Cercariazak fig.3. ontwikkelt zich Cercaria ephemera (zie fig. 6), en dien van fig. 4 Cercaria armata (zie fig. 2).
- ↑ Biblia Naturae, tab. IX, fig. 7, 8.
