ALGEMEEN HANDELSBLAD van 6 NOVEMBER 1895 — Eerste Blad.
ZEEMACHT.
De off. van adm, 2e kl. H. A. van der Brugh wordt morgen ter vervanging van den off. van adm. G. A. Daeij Ouwens gedetacheerd a. b. van den monitor Tijger 'te Amsterdam.
ONDERWIJS.
Acad. examen.
Utrecht. Bevorderd tot doctor in de geneeskunde de heer Anth. van Dorsten, arts, officier van gez. 2e klasse (geb. te Utrecht), op proefschrift get.: „Het ontstaan van anorganische hartgeruischen”.
KUNST EN WETENSCHAPPEN.
Door Scheltema en Holkema’s boekhandel is een lijst van oude en nieuwe werken verspreid, die zoowel om inhoud als uitvoering de bijzondere aandacht verdient van kunst- en lettervrienden.
Met fraaie letter in zwart en rood op Hollandsch papier gedrukt door Joh. Enschedé en Zonen en in afdeelingen gesplitst, is deze lijst een vraagbaak op het gebied van kunstgeschiedenis, — facsimile’s van oude miniaturen, handschriften en houtsneden, — hedendaagsche etsen, houtsneden en steendruk, verluchte boekwerken, — Versiering, bouwkunst en kunstnijverheid, — oude en Oostersche kunst, — kleederdracht en kunstnaaldwerk, — aardewerk, — ook_banden en ex-libris.
Een aantal kostbare werken worden voor verlaagden prijs aangeboden.
Een nuttig werkje.
Een boekje, dat uit volle overtuiging alle aanbeveling verdient, is dr. Bruno Bucher’s handleiding voor bezoekers van musea en tentoonstellingen op het gebied van kunstnijverheid, waarvan thans een tweede druk wordt gegeven door Tjeenk Willink te Haarlem naar de derde Duitsche uitgave.
Na eene leerrijke inleiding van den heer J. R. de Kruijf, behaudelt de samensteller de grondstoffen en hare bewerkingen op beknopte en bevattelijke wijze. De alphabetisch ingedeelde inhoudstafel vergemakkelijkt het naslaan en bewijst op hoevele vragen men hier een antwoord krijgt, dat de kennis verrijkt en de beschouwing van voorwerpen, kunstdrukken enz. enz. veraangenaamt.
Wie het boekje eenmaal kent, neemt het herhaaldelijk met vrucht ter hand.
De heer De Freycinet, oud-minister, heeft gisteren aan de Académie des Sciences te Parijs een nieuw werk aangeboden, dat verschijnen zal bij Gauthier-Villars en getiteld is: Essais sur la Philosophie des Sciences.
Ter verbetering van ons verslag van de algemeene vergadering van den Ned. Protestantenbond, zij medegedeeld, dat het antwoord van H. M. de Koningin-Regentes op een telegram van hulde, door den Ned. Protestantenbond tot hare Majesteiten gericht eenvoudig een dankbetuiging bevatte.
Het Koninklijk Penning-Kabinet te ’s-Gravenhage heeft door bemiddeling van Hr. Ms. gezant te Londen van de Corporation of the City of Londen ten geschenke ontvangen een serie, op last van dat lichaam geslagen bronzen medailles (in het geheel 25 stuks). Deze medailles herinneren aan de voor de City belangrijke gebeurtenissen en de bezoeken, gebracht door vorstelijke personen. De meeste gekroonde hoofden van Europa sinds 1855 komen er op voor, terwijl aan de keerzijden allegorische voorstellingen zijn geplaatst. Slechts weinige der stukken hebben een artistieke waarde; een medaille op het gouden kroningsfeest van koningin Victoria is zeer fraai ontworpen en uitgevoerd.
Nieuwe uitgaven.
Voor de leden van de Vereeniging voor Staathuishoudkunde en Statistiek is uitgegeven de derde druk van The financial and economical condition of Netherlands India since 1870 and the effect of the present currencry system door mr. N. P. van den Berg, bijgewerkt tot het jaar 1895.
RECHTSZAKEN.
Gevaar voor personen, en goederen?
In de zaak tegen Nicolaas Walraven, die gepoogd had een kist met patronen op een schip van den Westindischen maildienst in de lucht te doen vliegen, werd heden nog een getuige, de heer De Bruyne, kapitein ter zee, gehoord. Deze had, als commandant van de Alkmaar, mede te deelen, dat aan boord van dien bodem een partij kisten met patronen ontvangen waren, onder welke een die beschadigd was, van welke omstandigheid door den dienstdoenden officier procesverbaal werd opgemaakt.
Hierop vroeg het O. M., waargenomen door mr. Regout, wederom schorsing der zaak, thans voor onbepaalden tijd. De hoofdgetuige, kapt. Nieman, gezagvoerder der Oranje Nassau, komt hoogstwaarschijnlijk half December in het vaderland terug, zoodat de zaak over een maand ongeveer weder zou kunnen worden aangebracht.
De verdediger, mr. Lamberts Hurrelbrinck, vroeg opnieuw de onmiddellijke invrijheidstelling van den beklaagde.
Na eenigen tijd in raadkamer vergaderd te zijn geweest, besliste de rechtbank, dat de zaak voor onbepaalden tijd zou worden geschorst, doch gelastte tevens de onmiddellijke invrijheidstelling van den beklaagde.
Op 4 Nov. stond voor het kantongerecht te Wageningen terecht M. van Gelder uit Amersfoort, wegens het te Venendaal na zonsondergang luidkeels venten met het socialistisch weekblad Voorwaarts, waarvoor hij reeds vroeger, in hooger beroep, was veroordeeld. Ditmaal werden 8 processen-verbaal te gelijk tegen hem behandeld.
De beklaagde was niet verschenen.
De eisch was 8 maal ƒ 3 of 8 maal 1 dag.
In de zaak der mishandeling van den jongen Robbemond op Neerbosch heeft de Arnhemsche rechtbank uitspraak gedaan en het viertal schuldigen onderscheidenlijk veroordeeld tot een maand, 14, 7 en 7 dagen gevangenisstraf.
De Arnhemsche rechtbank veroordeelde heden Hahn en zijn vrouw wegens verduistering van reliquiën tot een jaar gevangenisstraf en gelastte de plaatsing in een rijksopvoedingsgesticht van haar dochtertje tot 1900.
Het Reichsgericht te Leipzig heeft het hooger beroep der veroordeelde Füchsmühler boeren verworpen.
SPORT EN WEDSTRIJDEN.
De door de postduiven-vereeniging „De Snelvlieger” te Haarlem uitgeschreven nationale tentoonstelling van postduiven zal op 5 Januari a. s. in de sociëteit „De Kroon” aldaar worden gehouden.
De tentoonstelling zal de volgende categorieën bevatten: a voor liefhebbers persoonlijk voor doffers, duiven en paren.
1o. Blauwkras, blauw, roodkras en bont, waarvoor worden uitgeloofd 1e prijs verg. zilv. med., 2e prijs zilveren med. en 3e prijs bronzen med.
2o. Zwart en vaal, waarvoor uitgeloofd 1e prijs verg. zilv. med., 2e prijs bronzen med.
b. Voor bondsleden, uitsluitend van bereisde duiven (breed 95, gevlogen afstand minstens 80 KM.) voor doffers en duiven; beschikbaar zijn gesteld: 1e prijs v.z.m., 2e pr, z.m., 3e pr. br.m., voor blauwkras en blauw, voor roodkras en vaal, voor zwart en bont.
c. Voor de vereeniging:
Voor deze inzending worden vereischt van elke bovengenoemde kleur één doffer en één duif (dus totaal 12 stuks).
Als eereprijzen zijn uitgeloofd:
Voor catagorie a: 1e. Gr. Z. M. met de beeltenis van H. M. de Koningin-Weduwe voor den schoonsten doffer; 2e. Gr. Z. M. met de beeltenis van H. M. de Koningin voor de schoonste duif; 3e. Gr. Z. M. beschikbaar gesteld door den heer F. Lieftinck (beschermheer der Vereeniging) voor ’t schoonste paar, uit de 1e prijswinners.
Voor categorie b: 1o. Gr. Z. M. van den heer jhr. mr. J. W. M. Schorer, commissaris der Koningin, voor den schoonsten doffer; 2o. Z. M. uitgeloofd door den minister van oorlog, voor de schoonste duif; 3o. Br. M. uitgeloofd als voren voor de 2e schoonste duif.
Voor categorie c: 1 Gr. Z. M. geschonken door jhr. mr. J. W. G. Boreel van Hogelanden, burgemeester van Haarlem, voor ’t schoonste zestal doffers of duiven uit de bekroonde twaalftallen.
De keuring begint Zaterdag 4 Januari ’s morgens 10 uur. De prijsuitdeeling heeft plaats Zondag 26 Januari ’s avonds 5 uur in de sociëteit „De Kroon”.
ARMENZORG.
Mejuffr. C. H. Hempenius, hoofd der kweekschool te Ilpendam (prov. Noord-Holland), is benoemd tot directrice van het gesticht „De Liefde” te Utrecht.
Dit gesticht, gelegen in de Trans te Utrecht, is, zooals men weet, een deel der nalatenschap van wijlen den heer Van Voorthuyzen aldaar, met bestemming voor de opneming van dames, terwijl aan het gemeentebestuur de benoeming van regentessen is overgelaten.
Het ruime huis, vóór dezen de woning der familie Uijtwerf Sterling, is voor het nieuwe doel ingericht.
ALLERLEI.
Eerste Hulp.
Velen zal zeker een boekje welkom zijn, dat onder den titel „Handleiding voor het verleenen van eerste hulp bij verwondingen, vergiftigingen en andere ongevallen”, door de bekende firma Simonis, Soff & Co., alhier, is verkrijgbaar gesteld. Het bevat raadgevingen voor kunstmatige ademhaling, brand, beten, breuken, schadelijke gassen, verbloedingen, vergiftigingen, verminkingen, ontwrichtingen, wonden, verdrinken, en een aantal andere ongevallen. De algemeene wenk: „bij verwondingen beschouwe men nimmer de noodhulp als voldoende; integendeel, men roepe zonder dralen een heelkundige”, zal wel meer algemeen moeten worden opgevat: men hale steeds spoedig hulp van een geneeskundige. Naar de uitgevers ons berichten, is het boekje (dat 10 cents kost) grondig door artsen nagezien.
Het aantal nog in leven zijnde oud-strijders van 1830 is weder met een verminderd. De Metalen-Kruisridder J. Oostenrijk, gepensionneerd rijksambtenaar, is dezer dagen te Leiden overleden en zal morgen naar zijn laatste rustplaats worden gebracht.
Nagenoeg tot aan zijnen dood was de heer Oostenrijk een zeer kras man; op zijn 83e jaar toch kon hij nog uren lang wandelen, en een genoegen was het naar den steeds opgewekten ouden man te luisteren wanneer hij verhaalde van de krijgsverrichtingen in 1830.
De gerechtelijke instructie in de zaak van den postzegeldiefstal aan het departement van koloniën duurde gisteravond tot ongeveer 6 uur. Gehoord werden 2 ambtenaren, de concierge van het departement en een werkvrouw.
De verklaringen van den verdachte waren van dien aard, dat de betrouwbaarheid in zijne beweringen aanmerkelijk is gedaald en er termen zijn gevonden om hem in voorloopige hechtenis te houden. In hoofdzaak blijft de verdachte bij zijne verklaring, de zegels ten verkoop van een ander ontvangen te hebben wiens naam hij weigert op te geven.
Weerbericht over October,
medegedeeld door het Kon. Nederl. Meteor. Instituut:
In de afgeloopen maand bedroeg de geheele hoeveelheid neerslag 80.1 m.M., dus meer dan het normale bedrag 73.0 m.M., en ook het aantal dagen met neerslag 23 is 4 grooter dan het normale aantal. Slechts op 5 dagen viel minder dan 0.5 m.M., terwijl ’t op 1 dag sneeuwde. Het getal bewolkte dagen, 10, is bijzonder groot in vergelijking van het normale bedrag 5.4 en niettegenstaande het normale aantal heldere dagen 3.4 bedraagt, leverde de maand October geen enkele. De gemiddelde bewolking 6.6 overtreft dan ook het normale gemiddelde 5.8. Op vier dagen kwam bovendien mist voor.
De gemiddelde relatieve vochtigheid bedraagt 88 pCt. (normaal 76 pCt.) en de verdamping 42.0 m.M. (normaal 37.4 m.M.).
De hoogste temperatuur 23.°9 C., werd bereikt op 1 October om 2. n. m. on de laagste — 1.°4 C. kwam voor op 27 October ’s morgens om 7 uur.
De gemiddelde temperatuur 9.°0 C. is deze maand lager dan het normaal gemiddelde 10.°4 C.
Ook de gemiddelde barometerstand 756.6 mM. is lager dat het normaal gemiddelde 759.0. De hoogste barometerstand 773.5 m.M. kwam voor op 18 October, in een korte periode, gedurende welke zich boven Midden-Europa een gebied van hooge drukking uitstrekte, en de laagste 742,2 op 8 October, toen boven geheel W.lijk Europa de barometer laag stond. Trouwens dit was in de eerste helft van October bijna altijd het geval. Het gebied van hooge drukking, dat de laatste week van September het weder beheerscht had, had plaats gemaakt voor een gebied van lage drukking, waarin zich verschillende meer of minder belangrijke depressies voortbewogen. Van 2 tot 6 Oct. verplaatste zich een depressie van ’t NW. van Schotland naar ’t Z. van de Bothnische golf, waardoor op 4 October op de Nederlandsche kusten een stormachtige ZW. en W. en op 5 een NW. wind woei. Van 8 tot 11 October trok een depressie van ’t ZW. van Engeland langs Denemarken tot het noorden van Scandinavië die in verband met een gebied van hooge drukking boven Ierland op de kusten een krachtigen W.-wind veroorzaakte. De laatste 10 dagen van October was het weder onder den invloed van verschillende, elkander opvolgende depressies.
Te Utrecht werd in October een kring om de zon en een om de maan en een krans om de maan gezien.
De reis van Royaards.
Zooals men weet, heeft onze doofstomme landgenoot A. G. G. Sutherland Royaards zonder een cent op zak een reis om de wereld ondernomen.
In het N. v. d. D. komt — ontleend in een particulier schrijven — een overzicht van den tot dusver gevolgden weg voor. Wat Rusland betreft, ontleenen wij er het volgende aan:
Wie Rusland bezoekt en geen pas heeft, is een verloren man, en mijn pas, welken ik nog te Breslau door den Russischen consul voor gezien liet teekenen, bewees en bewijst my onschatbare diensten. Voor dit „gezien” teekenen moest ik de kleinigheid van ƒ 3 betalen, en nadat dit geschied was, vroeg de consul mij waar „la Haye” lag. Ik zeide, ’t hem te zullen zeggen, als hij er mij ook ƒ 3 voor betaalde, maar daar had hij geen ooren naar.
De wegen zijn hier onberijdbaar, alles peperduur, en ge kunt niets doen of laten of de politie is er bij. In mijn kamer in het hôtel heb ik reeds 2 maal bezoek van de justitie gehad. In Opatowek hielden twee heeren mij hun handen toe en wenschten mij een „All Heil”; ik beantwoordde den groet en zei uit Holland te komen, en geen Russisch of Poolsch te kennen. Een dier heeren vroeg mij daarop in zuiver Hollandsch: „Zijt u uit Holland”? Mijne verbazing was groot. Hij stelde mij zich voor als de heer Cornelis Essers, uit Leiden, directeur der lakenfabriek te Opatowek, en toen moest ik met hem en zijn vriend op zijn kamer een glas wijn drinken. Ter herinnering schreef hij ook iets in mijn reisboek en verzocht mij zijne groeten aan de Amsterdamsche wielrijders over te brengen, wat ik bij dezen doe. Ik vertrek dra van hier, want ’t bevalt mij niets. Steun ontvang ik niet, en bovendien is ’t hier geducht koud.
De brief van Stöcker.
De bekende brief van den Duitschen hofprediker Stöcker aan vrijheer Von Hammerstein over door dezen gevoerde intriges tegen Bismarck, heeft al tot heel wat geschrijf aanleiding gegeven. Stöcker bleef steeds de onechtheid van den brief beweren; niet rechtstreeks doch zijdelings. In Das Volk heeft hij al een paar malen verklaard: „nog niet in staat te zijn na te gaan of die brief echt is en onvervalscht openbaar gemaakt”.
De socialistische Vorwärts heeft aan die poging van den heer Stöcker, om het denkbeeld van valschheid op te wekken, een einde gemaakt door een reproductie van den brief bij het blad te voegen. Dit facsimile maakt aan elken verderen twijfel een einde. Ieder die Stöcker’s handschrift ooit heeft gezien, is nu zeker van het feit, dat de oud-hofprediker werkelijk den bedoelden brief heeft geschreven.
Een aantal exposanten voor de Berlijnsche tentoonstelling van 1896 heeft in een Zondag gehouden vergadering protest aangeteekend tegen het besluit van het comité, dat de tentoonstellingsgebouwen in den avond niet verlicht zullen zijn. De vergadering was van meening, dat de hoogere kosten gedekt zullen worden door hoogere inkomsten, en verklaarde dat ze het comité verplicht achtte de verlichting door te zetten, nu deze maanden lang als een bijzondere aantrekkelijkheid geadverteerd was.
Het is gebleken, dat de geruchten omtrent aanzienlijke verduisteringen bij den bouw van den Siberischen spoorweg waarheid bevatten. De chef der administratie van dien spoorweg, de heer Abaduroff, heeft zijn ontslag gevraagd; vijftien ingenieurs zijn op staanden voet weggezonden.
Aan de Frankf. Ztg. wordt uit Sydney gemeld, dat op het eiland Nieuw-Georgia, van de Salomonsgroep, de kapitein en de stuurman van den schoener Nuravoo door vijf Malayata’s, die als matrozen aan boord dienden, in den slaap overvallen en vermoord zijn. De kannibalen hebben daarop een feestmaal aangericht waarbij het vleeeeh der beide Europeanen de hoofdschotel was.
Op het Onega-meer in het Russische gouvernement Olonetz zijn eenige met hout geladen barken tegen den vuurtoren verbrijzeld. In den toren brandde geen licht, de waker was naar huis gegaan, daar hij geloofde dat er geen schepen meer zouden komen. Elf menschen zijn bij het ongeluk omgekomen.
Levend verbrand.
De New-York World drukt een telegram uit Pachuca, (Mexico) af, waarin gemeld wordt dat in do gevangenis van Texacapa (vermoedelijk Texicapan aan de zuidelijke grens van Mexico) op bevel van den rechter tien persooen als ketters levend zijn verbrand. De rechter beweerde, dat God hem had bevolen de tien menschen te doen verbranden; hij liet ze van hunne bedden oplichten en naar de gevangenis sleepen, waar zij werden opgesloten. Het gebouw werd daarop in brand gestoken. De bevolking der stad sloeg aan de woorden van den rechter geloof en liet hem begaan.
Er is een onderzoek ingesteld. Twintig personen zijn in hechtenis genomen.
Te Parijs heeft een brand gewoed, die om de vermoedelijke oorzaak de vermelding waard is. Het was in het café de Suède, naast het Théâtre des Variétés. Er sliep niemand in het café; een paar voorbijgangers, opmerkzaam geworden door het gehuil van een hond die ter bewaking was achtergelaten, ontdekten den brand. Hét vuur was achter de toonbank aangekomen en moet geruimen tijd gesmeuld hebben; de brandweer vermoedt dat de electrische draden den brand hebben veroorzaakt. Was het vuur niet tijdig ontdekt, dan zou de Variétés-schouwburg groot gevaar hebben geloopen.
STADSNIEUWS.
De nieuwe ridder
der Militaire Willemsorde, de infanterist 1e kl. J. B. Chr. Ruiter, die met de Burgemeester den Tex deze week hier wordt verwacht, werd 13 Maart 1853 te Eede geboren. Hij verwierf zich het ridderteeken door zijn manmoedig gedrag bij het blokhuis te Matadjer (Atjeh) op 30 Maart 1895 en kreeg bij die gelegenheid een diepe houwwond in den schedel en een lanssteek in de rechterdij, die hem voor verdere militaire diensten ongeschikt maakten. Bij de onzekerheid van het uur van aankomst der boot aan de Handelskade, is nog niet voorgoed bepaald of het uitreiken der ridderorde zal geschieden bij aankomst der boot, dan wel op eene nader hier te houden parade van het garnizoen.
Geheimzinnige Expediteurs.
De laatste weken verdiepte men zich aan den Binnenkant in allerlei gissingen omtrent de geheimzinnige wijze van zaken doen door de expediteursfirma Beudeker & Prins, die aldaar haar kantoor had.
Deze firma belastte zich vooral met het zenden van pakketten naar Indië, die zij dan in kisten verzond en verder in Indië aan belanghebbenden toezond.
In den laatsten tijd waren echter omtrent de verzending der goederen klachten ingekomen, veel er van kwam niet aan de bestemming en toen men aan ’t nasporen ging, bemerkte men dat de firmanten waren verdwenen en de kantoren gesloten. De politie, nieuwsgierig als zij zijn kan, begon zich nu ook met de zaak te bemoeien en in de kelders van de firma vond men een groot aantal niet verzonden en aan haar zorg toevertrouwde pakketten.
Een groot deel er van is reeds naar Indië verzonden; er wordt echter beweerd dat ook een aantal pakketten verdwenen is.
Zeker een eigenaardige wijze van expeditie!
Trams door het Van Lennepkwartier.
Door bewoners van het Van Lennepkwartier is aan den Raad een adres gezonden waarin zij zeggen met blijdschap gelezen te hebben het plan om eene tramverbinding tusschen hun kwartier en de oude stad tot stand te brengen.
Adressanten zeggen echter geheel te onderschrijven de bezwaren, aangevoerd door de A. O. M. tegen een traject langs de De Clerqstraat. Zij verzoeken den Raad te willen besluiten tot aanleg der lijn Westermarkt-Kinkerstraat, zooals de A. O. M. die wil leggen, daar elke andere richting vooreerst onuitvoerbaar is.
Nieuwer-Amstel electrisch verlicht?
Wij vernemen dat door eene Amsterdamsche maatschappij tot exploitatie van electrische beweegkracht, concessie is aangevraagd tot den aanleg van kabels in N.-Amstel met het oog op openbare en particuliere verlichting en het leveren van drijfkracht aan fabrieken.
Wanneer N.-Amstel toehapt — en wat anders kan van deze wereldstad in den dop worden verwacht — dan kan deze concessie een factor worden waarmede zoowel bij de grensregeling als (in geval van annexatie) bij een nieuwe regeling met de Imperial of c. q. bij gemeentelijke gasexploitatie rekening zal moeten worden gehouden.
Maar zoo zal het nog kunnen gebeuren dat N.-Amstel, stralend in electrischen glans, met al de geringachting van een wereldstad neerziet op ons, Amsterdamsche boertjes, die als plattelandbewoners ons nog tevreden stellen met gas!
Tijdens zijn verblijf te Batavia is aldaar overleden onze stadgenoot, de heer C. W. Groskamp, directeur van de Soerabayasche Bank en Handelsvereeniging.
Ter gelegenheid van het 15-jarig bestaan van de Algemeene Maatschappij van Levensverzekering en Lijfrente alhier op 1 November j. l. hebben de oud-geëmployeerden en de kantoorbedienden der directie een album aangeboden, waarin hunne portretten voorkomen.
Proefnemingen met een pantser.
Reeds vroeger hebben wij gemeld, dat de heer S. J. van Straaten een kogelvrii pantser heeft uitgevonden. Hiermede werden hedenmiddag in tegenwoordigheid van de verslaggevers der verschillende dagbladen proeven genomen.
De schutter Redonnet, die vroeger in den circus Carré optrad, schoot met een Amerikaansch karabijngeweer met looden kogels van 12 m.M. op het pantser, dat de heer Van Straaten voor zijn borst had bevestigd op afstanden van 4 en 10 meters. Het feit, dat de uitvinder er heel huids afkwam, bewijst, dat de kogel het pantser niet doorboord had. Herhaalde proeven werden gedaan en ook telkenmale met goed gevolg. Ook werd het pantser tweemaal op dezelfde plaats getroffen. De kogels kwamen er geheel plat uit. Het pantser heeft eene dikte van 2,5 cM. en een gewicht van 4.5 KG.
De uitvinder heeft bij het ministerie van oorlog aangevraagd proeven met infanferievuur te mogen nemen, waarvoor het pantser tweemaal verzwaard zou moeten worden, terwijl de afstand natuurlijk ook grooter zou moeten worden genomen. Voor tirailleervuur zou het pantser dan te zwaar worden.
Of dit nieuwe pantser beter is aan de reeds bestaande en dat van Dowe, die onlangs in Duitschland daarmede proeven nam — dit pantser had naar wij meenen te weten een gewicht van 6 KG. voor infanterievuur — zullen de autoriteiten beter kunnen beoordeelen dan wij.
De Tuinstraat.
Over de bestrating der Tuinstraat is in den Raad al heel wat gesproken. Opnieuw is te dier zake door de buurtvereeniging NN, OO, PP aan den Raad een adres gericht.
De Vereeniging zegt dat de bewoners dier buurt met bezorgdheid den winter te gemoet gaan wegens de slechte blauwe keiën en daarbij de zeer slechte bestrating, die vooral in den winter bij gladheid groot gevaar opleveren voor ongelukken; zij twijfelen niet dat de Raadsleden persoonlijk de Tuinstraat bezoekende tot de overtuiging zullen komen dat langer uitstel tot verbetering dezer straat onverantwoordelijk is en meenen dat de kosten kunnen worden gedekt uit het overschietende bedrag van ƒ 19,464.84, de gelden toegestaan ten behoeve der waterverversching.
Adressanten hopen dat de verbetering der Tuinstraat nu tot stand zal komen.
Huishoudschool.
Door het Bestuur der Amsterdamsche Huishoudschool werd een getuigschrift uitgereikt aan Jeannette Tacoma, bij het verlaten van den cursus tot opleiding van dienstboden; aan Anna Twisterling en Gerritje Sonneborn, bij het verlaten van den cursus tot opleiding van linnenmeisjes.
Nijverheid.
In voldoening aan art. 8 der wet van 2 Juni 1875 brengen B. en W. ter openbare kennis, dat door B. en W. van Nieuwer-Amstel aan J. H. Haust vergunning is verleend tot het oprichten van eene inrichting voor het drijven van een stoommachine en dynamo voor electrische verlichting en verwarming door middel van een stoomketel van 4 pk., in de perceelen Jan Hanzenstraat Nrs. 91, 93 en 95, kadastraal bekend in Sectie R. nr. 843 binnen de gemeente Nieuwer-Amstel.
Gas.
De lichtsterkte van het gas der Imperial Continental Gas Association in de week van 27 Oct. tot 2 Nov. was 16 à 16.1, gemiddeld 16 kaarsen. (Voorgeschreven sterkte 16.)
Bij het Genootschap Liefdadigheid naar Vermogen is ingekomen onder motto: „Kapjes” een gift van ƒ 5.
In bewusteloozen toestand is naar het Binnen-Gasthuis vervoerd een timmerman, die bij het verrichten van werkzaamheden uit het raam der eerste verdieping van een perceel aan het Damrak op straat was gevallen. In genoemde inrichting verklaarde men, dat de toestand van den man niet levensgevaarlijk is.
Naar het Binnengasthuis is vervoerd een man, die aan de Handelskade in het ruim van een stoomschip was gevallen en daardoor een rib had gebroken.
DE PERS.
Kamers van Arbeid. Het U. D., dat een spoedige aanneming van het ontwerp aanbeveelt, bespreekt het ingebracht bezwaar, dat de K. v. A. hoegenaamd geen invloed zullen hebben op het arbeidscontract.
Dit bezwaar zou het blad begrijpen, als wij een goede regeling van het arbeidscontract hadden, of althans eene zoodanige regeling in staat van wijzen of in uitzicht ware. Ternauwernood zijn de eerste denkbeelden hier en daar geopperd over de wijze, waarop dit zeer moeielijk onderwerp zal moeten geregeld worden. En nu hebben de K. v. A. in haar ontworpen samenstelling en in den haar toegedachten werkkring alle middelen om aan de voorbereiding dier regeling mee te werken. Wanneer, later, eene goede regeling van het arbeidscontract mocht tot stand komen, en bij de uitvoering dier wet, de Kamers van Arbeid een werkzame rol te vervullen krijgen, wat ons zeer denkbaar en zeer wenschelijk voorkomt, dan zal de wet betreffende het arbeidscontract daaromtrent de noodige bepalingen kunnen bevatten, en, mocht het noodig zijn, dan zou een wijziging der wet op de Kamers van Arbeid voor dit doel zeer gemakkelijk zijn tot stand te brengen.
Boeren en Calvinisme. Het verslag van den heer Maas, onzen consul in Engeland, heeft aan het antir. blad De Hollander de verzuchting in de pen gegeven, dat het beter ging, toen onze boeren nog Calvinisten waren en nog niet van die Wageningsche en andere theoretische wijsheid hadden geproefd. Dit wordt toegelicht met het voorbeeld van Denemarken, dat ons de baas is geworden.
Niet zeer schlagend, merkt hierbij Het Vad. op. Want zoo iets den Deenschen boerenstand en de Deensche zuivelindustrie en veefokkerij onderscheidt, dan is het juist de grootere verstandelijke ontwikkeling en de wetenschappelijke grondslag, waarop het bedrijf is gevestigd.
Dat de Deensche boter de onze verslaat, ligt enkel en alleen aan het wetenschappelijk melkonderzoek en de wetenschappelijke bereiding. Dat goed begrepen coöperatie hierbij een groote rol speelt, bevroedt De Hollander te recht, en anders op coöperatie niet best te spreken, beveelt zij deze thans onzen landbouwers aan. Maar denkt men, dat de boeren coöperators worden, als zij niet worden onderwezen en ontwikkeld?
Inderdaad tegen het landbouwonderwijs op te komen, dat is al een zeer averechtsche manier om op beter toestanden aan te sturen. Zonder kennis van chemie, botanie en aanverwante vakken en zonder gezonde begrippen van volkshuishoudkunde, komt men er niet meer. Calvinisme en practijk zijn mooie dingen, maar zonder ruimte van blik en zonder theorie voor een landbouwer, wiens koninkrijk van deze aarde is, geen gidsen tot welvaart.
„Menschwaardig.” De Stand. prijst een lezing door den heer Wormser in Patrimonium en bij de socialisten gehouden en thans ouder den titel van „Menschwaardig Bestaan” in het licht gegeven, als metterdaad van een belijder des Heeren afkomstig. De Stand. „gaat dan ook met de strekking geheel mee.”
„Slechts” — laat het blad er op volgen — „de titel lacht ons niet toe. Naar de schrift heeft de huidige mensch geen waardij, maar heeft hij als zondaar veeleer alles verbeurd, en is al wat hij ontvangt genade. Maar dan is ook „menschwaardig” een uitdrukking, die niet uit den toon des Woords is.”
Oud-strijders. Het Haagsche Dagblad betuigt sympathie met het streven van ds. Drijver en twijfelt er niet aan, of er zal een lid der Tweede Kamer opstaan, om een voorstel te doen tot het brengen van een post op de begrooting, waaruit aan ieder behoeftig Metalen-Kruisridder een voldoend jaargeld zal worden geschonken.
Wat de Regeering betreft, gelooft het Dagblad dat zij de theorie: wij kunnen niet aan het Metalen-Kruis geven wat niet alle dragers van het Indisch Kruis genieten, wel zal laten varen.
Wenscht het blad in de staathuishouding de striktste zuinigheid te zien betracht, hier zou men moeten spreken van gierigheid, waarin de spaarzaamheid nimmer, ook niet die voor het Rijk, mag ontaarden.
Op het „te wapen” van 1830, van de hoogte des troons gesproken, worde na 65 jaren een kloek „ter hulpe” gehoord.
Haagsche Kroniek.
De bladeren vallen, de Haagsche schutterij rukt in, „Oefening kweekt Kennis” roept al hare kennissen bijeen: altemaal verschijnselen dat de barsche winter nadert.
Onze raadsheeren op de Groenmarkt hebben in een ommezien de gemeente-begrooting zonder slag of stoot goedgekeurd. Alleen de ontzagwekkende toelage voor de „Driejaarlijksche Tentoonstelling” van Beeldende Kunsten, een kapitaal van...... 700 gulden, welke het Dagelijksch Bestuur van het gemeenteprogramma wilde schrappen, is er door de mildheid der vergadering weder opgebracht.
Als men met zulk eene som in de rij der kunstlievende steden blijven kan en van „Haagsche kunstbescherming” mag praten — waarom zou men zich dan niet breed maken met zulk een smal sommetje! Het is zoo goedkoop en het staat zoo degelijk! Wel staan de academie-zalen, wat hun wisselend en zwak licht betreft, bij het schildersdom in een kwaden reuk, maar het uitvoerend bewind van den kunstkring heeft in den afgeloopen zomer bewezen, dat van diezelfde geminachte zalen iets goeds en aannemelijks te maken is, mits men er wat geld voor over hebbe en fijne smaak en overleg bij de schikking van het geheel heerschen.
Een onzer beschreven vaderen heeft op de Groenmarkt woorden uit mijn hart gesproken, toen hij zijne verontwaardiging uitgesproken heeft over den afschuwelijken kerkhofmuur, die de afscheiding vormt tusschen Hooge Wal en den tuin van het Koninklijk Paleis. Aan dat wangedrocht van architectonische domheid is voor het oogenblik niets te doen, dan — het zooveel mogelijk aan het oog te onttrekken. Dit heeft de heer Bevers zeer goed ingezien, door met aandrang voor te stellen langs dien akeligen muur klimop te planten, opdat de natuur met haar aangeboren smaak en gratie zooveel doenlijk herstelle, wat de smaaklooze mensch bedorven heeft.
De snuggere opmerking van een der heeren dat zulk eene beplanting geld kost, zal zelfs door zuigelingen beaamd worden; maar waar zoo vaak met duizenden omgesprongen is, zou daar eene geringe uitgave van eenige guldens nog gewetensknagingen veroorzaken?
Onze schutterij, wier oefeningen in den Koekamp nu opgehouden hebben, heeft in den laatsten tijd van zich doen spreken door de plotselinge aftreding van den bevelhebber der artillerie-compagnie. Het staande leger had verzuimd de vereischte eerbewijzen aan de schutterij te brengen; het staande leger verkoos daarvoor geene verontschuldiging aan te bieden, en de commandant ging heen.
Dit is alles zeer betreurenswaardig, maar is er in de inrichting en den toestand der schutterij toch niet heel veel, dat het verklaarbaar maakt dat het eigenlijke leger op de schutterij neerziet als een gebaarde kerel op een onmondig ventje? Kan men dat eene gezonde, flink georganiseerde inrichting noemen, waar een dienstplichtige, die in het maatschappelijk leven kleermaker is met goede klanten, zich de uitgave getroost, elke veertien dagen de hoogste boete (ƒ 15) te betalen, en zich hierdoor van alle oefeningen en diensten vrij maakt? Voor dertig gulden ’s maands heeft de kleermaker zich van alle schuttersplichten afgekocht! Wanneer in ernstige tijden eens wezenlijke diensten van dezen eeuwig-boetenden schutter gevergd worden, hoe zal de man zich er dan van kwijten? Zullen de kleeren dan den man maken van den man, die nu niets dan kleeren maakt?
Onlangs wordt in de Witte de commandant der schutterij (in groot uniform) uit zeker plaatsje geïntroduceerd, die in den aanvang zijner loopbaan te vergeefs beproefd had, zijn examen als onderofficier af te leggen. ’s Mans brein kon die diepgaande kennis en wetenschap niet behoorlijk bergen — en de candidaat zakte als een dommekracht. Door allerlei fortuinlijke omstandigheden bracht hij het zóo ver, dat hij in de plaats zijner inwoning majoor der schutterij werd.
Is het nu geene zonderlinge verhouding, dat de officieren van het staande leger dezen majoor de verschuldigde eerbewijzen brengen?
Is het niet even bedenkelijk dat het „bestuur van den Nederlandschen Vrouwenbond tot verhooging van het zedelijk bewustzijn” in een geschrift, dat huis aan huis verspreid wordt, ons oproept, alles in het werk te stellen, dat openbare huizen van ontucht worden opgeruimd! Hebben wij in de hofstad al niet lang ervaren, dat de tegenwerking welke de officieele prostitutie ondervindt, het algemeen zedelijkheidspeil niet verhoogt maar verlaagt. De luchtige deernen, die er in Den Haag evenzeer als elders zijn, hebben eenvoudig een anderen vorm bedacht, om haar doel te bereiken en Eros te blijven dienen. Overal ziet men kleine, nette bierhuizen verrijzen, die in uiterlijk met andere Gambrinus-paleisjes weinig verschillen. Doch in die aardige, cokette vertrekjes, wordt men door jonge vrouwen bediend. Deze meisjes, die zwierig en aanlokkend gekleed zijn, behandelen den bezoeker met aanvallige gemeenzaamheid, zijn onder een hoed te vangen en weigeren nooit om zich bij u neer te zetten en een potje bier of nog liever een glas schuimenden wijn mee te drinken. Deze „dwaze maagden” zijn geslepen genoeg, om den schijn te eerbiedigen en geene te groote avances te doen voor zij ter dege weten welk vleesch zij in de kuip hebben; maar overigens is het stuk dat zij vertoonen, geheel en al hetzelfde, dat elders officieele Aspasia’s opvoeren, behalve dat décors en mise en scène veranderd zijn.
Zulke eigenaardige bier- en koffiehuizen vindt men nu in alle wijken der stad, en in plaats dat de goede zeden aldus vooruitgaan, beseft iedereen, die de wereld kent, dat er nu reeds groote, zeer groote achteruitgang is, die nog sterk zal toenemen, wanneer aan het verzoek der kortzichtige dames voldaan werd. Wat officieel tegengewerkt en verjaagd wordt, komt onder een anderen vorm, officieus, bedekt met al de ellende welke het gemis aan sanitair toezicht medebrengt, weder binnen.
„De zonde zullen wij niet uitroeien”, erkent het vliegend blaadje, „maar alle gelegenheid tot het plegen van dergelijk kwaad uit gewinzucht kan de overheid straffen en zij moet het”.
Utopie! Een toestand, dien men zich alleen in een ideale maatschappij met volkomen reine menschen kan voorstellen. Maar zoo lang de maatschappij blijft gelijk zij is, moge de Haagsche overheid er voor waken, zulke onzinnigheden te bedrijven. Wee dan zoo vele argelooze, onschuldige, jonge schepseltjes die het slachtoffer zullen worden van lage hartstochten, welke nu elders volde zoeken.
FAMILIEBERICHTEN.
Uit verschillende bladen.
GEHUWD: B. Oppenheim en M. van Andringa Den Haag.
BEVALLEN: W. A. Gips—Van Es, z. Dordrecht; J. E. Repelins—Dardenne Ankringa, z. Heider; J. P. Schulte—Le Cointre, d. Arnhem; T. Schepers—Lykles, z. Haarlem.
OVERLEDEN; J. Reekers, m. 71 j. Enkhuizen; M. Kuypers, m. 76 j. Haarlem; A. Samuels, m. 63 j. idem; H. Zilcken—Hauzeur, Den Haag; M. H. Verhulst, m. 75 j. id.; Th. J. E. van Ellinkhuizen, m. 70 j. idem; J. Oostenrijk, m. Leiden, M. P. Mol, m. 88 j. Nijmegen; A. H. M. Visser, v. 78 j. Arnhem.
INGEZONDEN MEDEDEELINGEN.
BEURS EN NIJVERHEID.
Amsterdam, Dinsdag 5 November.
Binnenl. Staatsfondsen zijn ongeveer a[ls] gisteren. Van de industrieele en financiee[le] waarden zijn
Hooger: N. Western Pandbrieven ¾, In[d.] Hand. Bank ¾, Wonokoyo ¼, Langkat Taba[k] Mij. ¼, Rotterdam Deli 2¼, Stoomvaart M[ij.] Nederland 1½, Petroleumbronnen 7 pCt.
Lager: Kol. Bank ¼, Handelm. Conta[nt?] ⅝, Certif. id. 1, op Rescontre ⅜, Certif. De[li?] Bat. 3½, Petroleum Galicië 3, Transval 1 pCt.
Buitenlandsche fondsen voor het meerendeel in gedrukte stemming, inzonderheid voor Turksche C. en D., ook Portugeezen zijn ze[er?] aangeboden.
De Italiaansche Spoorwegmarkt was ongeveer als gisteren.
De Amerikaansche markt was merkelijk flauwer gestemd. Vooral de Oregon Short line die 1, Atchison Shares 1 pCt. verloren.
Prol. 3 pCt.
B.
| Wisselkoers. | Geld. | Papier. | ||
| Londen | kort | ƒ | 12.11 | ƒ —.— |
| Id. | 2/m. | „ | 12.05 | „ —.— |
Couponprijzen. Oostenrijk papier ƒ 20.97½, di[to] zilver ƒ 20.97½, Diversen £ ƒ 11.52½; dito d[ito] met affidavit ƒ 11.97½; Portugeesche ƒ —; Fransc[he] ƒ 47.60; Belgische ƒ 47.60; div. Reichsmark ƒ 58.[onleesbaar] Hamb. Rusland ƒ 1.21½; Russ. goud Roebel ƒ l.90[½;] Russ. zilveren Roebel ƒ 1.27½; dito papier Roebel ƒ —; Poolsche per zilv. Roebel ƒ —.—; Spaansche Piaster buitenl. ƒ —.—; dito dito Juli ƒ 47.60; d[ito] dito binnenl. ƒ —; dito dito Juli ƒ 1.80; Amerik. goud Dollar ƒ 2.45½; Mexicaasche Dollar ƒ —.
— De vlottende schuld van Spanje heeft in [de] maand Oct. 1895 geen verandering ondergaan.
— Noord-Zuid-Hollandsche Spoortramwegmij. Haarlem—Leiden. Ontvangsten October 1895 ƒ 8[onleesbaar] + ƒ 129; sedert 1 Jan. ƒ 94,690 + ƒ 2874. Per d[onleesbaar] kilom. ƒ 11,124 + ƒ 0,338.
— Westlandsche Stoomtramwegmij. Loosduinen. Ontvangen October 1895 ƒ 7520 tegen ƒ 74[onleesbaar] sedert 1 Januari ƒ 69,973 tegen ƒ 64,574.
— Portugeesche Financiën. De ontvangsten d[er] douane te Lissabon en Porto in de maandf Oct. 18[95] hebben die van 1894 met 10.7 contos overtroffen.
— Canadian Pacific Spoorwegmaatschappij. Ontvangsten vierde week October 1895 $ 758,000 tegen 1894 $ 711,000, vermeerdering $ 47,000.
— C. Int. d. Wagons Lits en d. Gr. Express E[onleesbaar] Ontvangsten 11—20 Oct. 1895 fr. 189,686, sedert 1 J[an.?] fr. 5,455,183 + 792,156.
— Kansas City Suburban Belt Spwg. Ontvangsten October 1895 Br. $ 22,293.
— Kansas City Pittsburg & Gulf Spwg. Ontvangsten October 1895 Br. $ 55,113.
| BerlijnSlotk. (R.O.) | 2 Nov. | 4 Nov. | 5 Nov. | ||
| 3 | pCt. | Duitsche Rijksleen. | 99.40 | 99.20 | 99.20 |
| 3 | „ | Pruisische Consols | 99.50 | 99.50 | 99.30 |
| 5 | „ | Papierrente Mei | 100.40 | —.— | —.— |
| 5 | „ | Zilverrente Jan. | 100.90 | 100.50 | 100.50 |
| 4 | „ | Rusl. Binn. leen ’94 | 66.70 | 66.50 | 66.60 |
| 3½ | „ | Rusland 1894 | 94.40 | 94.30 | 94.50 |
| „ | Rusl. ’89 gec. S. Is. | —.— | 100.60 | 100.70 | |
| 4 | „ | „1880 | 100.70 | 100.70 | —.— |
| Russis. Bankn. à 100 Rb. | 220.— | 220.— | 220.— | ||
| Aand. Duitsche Rijksbank | 162.50 | 163.20 | 163.— | ||
| „Disc. Com. Maats. | 223.50 | 220.75 | 217.20 | ||
| 5 | pCt. | Italië | 87.90 | 88.— | 87.20 |
| Geconv. Turken | 22.20 | 22.70 | 22.20 | ||
| Aand. Warschau-Weenen | 269.50 | 268.50 | 267.— | ||
| 5 | pCt. | Transvaal | —.— | —.— | —.— |
| 6 | „ | Mexico 1888 | 93.— | 92.80 | 92.20 |
| Wisselkoersen: | |||||
| Londen 8/d. dato | 20.44 | 20.44 | 20.44 | ||
| „2/m. | 20.38½ | 20.38½ | 20.38[½?] | ||
| Parijs kort | 81.15 | 81.15 | 81.15 | ||
| Amsterdam 2/m. | 167.90 | 167.90 | 168.— | ||
| „kort | 168.55 | 168.55 | 168.55 | ||
| Weenen 2/m. | —.— | 168.30 | —.— | ||
| Petersburg 3/m. | 216.20 | 216.— | 216.25 | ||
| Plaatsdisconto | 2½ | 2½ | 2⅝ | ||
| Frankfort Slk. R.O. | 2 Nov. | 4 Nov. | 5 Nov. | ||
| 5 | pCt. | Papierrente Mei | 85.20 | 84.90 | 85.3[0?] |
| 5 | „ | Zilverrente Jan. | 85.50 | 85.20 | 85.2[0?] |
| Oostenrijksche Bank-Act. | 889.— | 886.— | 883.— | ||
| „Cred.-Act. | 331.— | 327.— | 326.— | ||
| Fr. Oost. Spoorweg | 326.— | 321.— | 322.— | ||
| 5 | pCt. | Douane Turken | 97.10 | 97.— | 97.— |
| 4 | „ | Hong. Goudrente | 102.30 | 102.20 | 102.— |
| 4 | „ | Spanje | 65.50 | 65.20 | 65.6[0?] |
| 4 | „ | Russen 1880 | 100.70 | 100.70 | 100.30?] |
| 4 | „ | „Binn. leen | 66.50 | 66.20 | 66.2[0?] |
| Wissel: Parijs k. | 81.10 | 81.10 | 81.1[0?] | ||
| „Londen k. z. | 204.30 | 204.40 | 204.5[0?] | ||
| „Weenen k. z. | 169.60 | 169.70 | 169.5[0?] | ||
| „Amsterdam k. z. | 168.50 | 168.60 | 168.6[0?] | ||
| Plaatsdisconto | 2⅝ | 2⅝ | 2⅝ | ||
| Hamburg (R.O.) | 2 Nov. | 4 Nov. | 5 Nov. | ||
| 5 | pCt. | Papierrente | 85.30 | 85.— | 85.5[0?] |
| 5 | „ | Zilverrente | 85.30 | 85.50 | 85.5[0?] |
| Cert. Russen | 77.50 | 77.50 | 77.— | ||
| 4 | pCt. | Buitenl. Spanje | 65.— | —.— | 66.— |
| Wissel: Londen 3/m. | 20.39½ | 20.39 | 20.3[9?] | ||
| „Amsterdam | 167.55 | 167.60 | 167.3[0?] | ||
| „Parijs kort zicht | 80.68[1] | 80.70[1] | 81.0[5?] | ||
| Plaatsdisconto | 2½ | 2⅝ | |||
| Petersburg (Sl.k.) | 29 Oct. | 31 Oct. | 5 Nov. | |
| Wissel | Londen 3/m. | 92.70 | 92.85 | 92.9[0?] |
| Hamburg | 45.17½ | 45.25 | 45.2[0?] | |
| Amsterdam | —.— | —.— | —.— | |
| Parijs | 36.65 | 36.77½ | 36.[80?] | |
| 4 pCt. Russ. Binn. Lg. 1894 | 98⅜ | 98⅜ | 9[8⅜?] | |
| Russische Loten 1864 | 270 | 270½ | 268 | |
| „„1866 | 232 | 232 | 230 | |
| Imperialen | —.— | —.— | —.— | |
| 3½ Russ. N. Leen. 1894 | 140 | 140.— | 140 | |
| Plaatsdisconto | 6½ | 6½ | 6½ | |
