| Ao. 1698.
AMSTERDAMSE |
 |
No. 90
Dingsdaegſe Courant. |
SWITSERLAND.
SOlothurn den 17 July. Naer men verneemt ſoude Monſr. de Puiſſieux, Fransche Ambaſſadeur, wegens ſijne receptie te Baden niet volkomen vergenoegd zyn. Ook word geſegt dat de Switſerſche Capiteyns, die in Vrankryk zijn, niet meer geld uyt dat Ryk ſullen mogen mede neemen, als zy tot de reyſe na Switſerland noodig hebben. Wegens de Reforme der Switſersche Troepen in Franſchen dienſt, is op de laetſte dagvaert alhier beſlooten, dat in gevalle de Koning van Vrankryk geen ſatisfactie geeft, men een beſending derwaerds ſal doen: doch of men de troepen ſoude van daer ontbieden, waren de ſentimenten niet eens, te meer dewyl Mr. de Puiſſieux belooft heeft ſijne vlyt aen te wenden om de Cantons ſatisfactie te doen hebben. Wegens de reſtitutie der vrye Commercie tuſſchen Vrankryk en Switserland, inſonderheyd Baſel, ſoude de Koning geſind zyn de ſaken eenigſins, doch niet ganſchelyk, in den ouden ſtaet te herſtellen. Hoe het met de geſlootene handeling tuſſchen die van Sweits en Glaris ſal afloopen, moet de tyd leeren; ondertuſſchen ſegt men dat de Glariſſers, die van de Sweits, welke aen ’t laetſte onrecht vonnis ſchuldig zyn, in hun land ſouden hebben opgehangen, doch ſonder laſt van hunne Opperheeren.
Baſel den 19 July. Dewyl de geſamentlyke Cantons met het antwoord des Franſchen Ambaſſadeurs nopens de reforme van hare troupen geenſints voldaen zyn, maer rond uyt ſeggen een veel beter bejegening te hebben verwagt, ſoo hebben zy gereſolveerd om op St. Michiels dag alhier weder te vergaderen, om te hooren of de gemelde Franſche Ambaſſadeur als dan eenige billyker ordres deſwegen ſal hebben bekomen, en hare reſolutien derhalven tot die tyd uyt te ſtellen. Ondertuſſchen verſtaet men dat ingevalle de Franſchen geene redelyke ſatisfactie geven willen, een deputatie na Parys ſal werden geſonden, om de troupen te reclameeren, en hunne Collonels en Capiteyns in perſoon, yder voor ſijn Canton te doen verſchynen, om ſig te verantwoorden waerom zy ſig deſe reforme, die met hare gemaekte Capitulatie ſtrydig is, hebben onderworpen. In der Elſas legt ongemeen veel volk, en in Hunningen leggen wel 105 Compagnien Soldaten. De Franſche Ambaſſadeur heeft van ſijn nieuw Character aen de Spaenſche Ambaſſadeur, maer tot nog toe aen geene van de respective Envoyéz, kenniſſe gegeven.
Bern den 19 July. De reyſe van den Hertog van Savoyen na St. Maurits in ’t land der Griſons, ſoo men voorgeeft om de wateren van die plaets te gebruyken, ſal in ’t laetſt van deſe maend voort gaen: maer men verſtaet dat ſijn Koninkl: Hoogheyt ſoude geſint zyn een Regiment Switsers te doen oprechten. Men vreeſt meer en meer dat niet alleen de Gereformeerde van de Valleyen van Piemont haer land ſullen moeten verlaten, maer ook die van St. Victor en Chapitre; en het werd geconfirmeerd dat de Waldenſers eenige Gedeputeerden aen de Proteſtantſe Vorſten en Moogentheden ſullen afſenden, om hare interceſſie te verſoeken; in welken gevallen de Overigheyt van dit Canton en andere, die lang met veele vlugtelingen zyn overladen geweeſt, daer nevens wel eenige brieven mogten laten afgaen, om te verſoeken dat andere deſe arme menſchen in haer land ook willen herbergen.
Geneve den 19 July. De Nieuwe Franſche Ambaſſadeur in Switſerland heeft een Credentiael van ſijn Koning aen deſe ſtad Geneve vol van expreſſien, van beleeftheyd en complimenten geſonden. De Hartog van Savoyen doet niet verre van deſe ſtad een Magazyn van haver en hooy oprechten, ſoo men ſegt om geduurende den winter een goet corps aldaer te konnen onderhouden.
ENGELAND, &c.
Londen den 25 July. De Marquis van Worceſter met ſijne Gemalinne in de Provincie van Monmouth is ſijn karros rydende, en de paerden, die jong waren, aen ’t hollen rakende, trachte hy om uit de ſelve te springen, ’t welk mislukte; ſoo dat het rad ſijn dye verpletterde, waer van hy voorlede Vrydag is overleden. De Lord Brudnall, oudſte Soon van den Lord Cardigan, is voor weinige dagen ook geſtorven. De Marquis van Carmarthen is aen de beterhand. Giſteren is tot Kenſington een groote Raed gehouden, en ſederd die tyd heeft men veel hooren ſpreken als of de Marquis van Normanby, de Graven van Portland en Albemarle, en de Heer van Ouwerkerk wel tot Hertogen mochten gemaekt worden, de eerſte van Buckingham, en de tweede van Albemarle. Men ſpreekt als of de Grave van Sunderland het Opper-Kamerlingſchap wel mochte declineeren, en de Hertog van Ormond het ſelve bekomen; als mede dat de Koning voor ſijn vertrek na Holland de Officieren ſal nomineeren die de aenſtaende Hofhouding van den Hertog van Gloceſter ſullen uytmaken. De Koning, giſter avond in den Raed zynde, beval een Proclamatie op te ſtellen, om alle wanordres in ’t verkieſen van nieuwe Parlementsheeren voor te komen, dewelke deſen avond ſal afgekondigt worden: en uyt kracht van deſelve ſullen alle Ruyters en Soldaten, (de Guarniſoenen uytgenomen) 3 dagen voor de verkieſing, de plaets daer deſelve geſchieden ſal, moeten verlaten, en niet eer als 2 dagen na de gedane verkieſing weder aldaer mogen komen, veel min dat zy ſich direct of indirect met de verkieſing ſullen mogen bemoeyen, op dat deſelve in allen deelen vry zy. Syn Majt. geliefde ook een andere Proclamatie te doen opſtellen, om die geene welke onlangs eenige Poſtillons van haer Vallieſen, en byſonder die van Briſtol voorlede Donderdag in Kingwood berooft hebben, te doen apprehendeeren, belovende een prœmie van 100 pond. ſterl. aen die gene die deſe laetſte ſal aenbrengen, ſo dat hy in handen van de Juſtitie gerake, mitſgaders pardon en de premie aen een medepligtige indien hy ’t aenbrengt. Heden zyn d’inſchryvingen in de Nieuwe Oost-Indiſche Compagnie in Mercers Hall begonnen: en ſullen die geene welke heden, morgen, en Saturdag ondertekenen tot een prœmie af trekken 1 per cent, boven de proportioneele deductie van 10 per cent jaerlyks, en die later onderſchryven na mate van dien; ſoo dat die geene die heden duyſend ponden ingeteekend hebben, van d’eerſte honderd, die zy betalen ſullen, 31 poed. 1 ſchell. en 8 pence ſullen mogen aftrekken, maer van d’overige 900 ponden niets. Indien ’er geen millioen ingeſchreven wierde, ſoude de handel op Ooſt-Indien niet voortgaen; maer d’intekenaers ſouden volgens d’acte van ’t Parlement intreſt ontfangen tegens 8 ten honderd: en een millioen ingeteekend zynde, ſal ieder inſchryver vermogen part te nemen in de gemeene handel, of wel afſonderlyk handelen, mids aen de Compagnie betalende 5 percento. Giſteren en heden is reeds een millioen en vyf honderd duyſend ponden ſterlings ingeteekend, gelyk als ſoo even by de boeken is gebleeken, onder anderen heeft de oude Ooſt-Indiſche Compagnie een ſomme van 315000 ponden ingeteekend, niet om daer mee na Ooſt Indie te handelem, maer om tegens 8 per cento aen den Koning te leenen: en men vertrouwt vaſtelyk dat nog deſen avond of morgen voor de middag het reſteerende van de 2 millioenen ſal ingeſchreven zyn; als mede dat haeſt eenige Factoors van deſe nieuwe Compagnie, die een ſeer koſtelyk preſent voor den Mogol ſullen met ſich neemen, na Indien ſtaen afgeſonden te worden. Mr. Shepherd, de aenleyder van deſe nieuwe Compagnie, heeft voor zyn eygen reekening 35000 ponden ingetekend. Onder de Commiſſariſſen tot de inſchryvinge ziet men de Ridders Boscowen, Grosvenner, Forreſter, Ashurſt, Marsham, Buckworth, St. Quintin, Shovel, Furneſe, Scowen, Johnſon, Elwell, Honywood, Southwell, en Bradſhaw. Die van de Nieuwe Ooſt Indiſche Compagnie giſteren vergaderd, ſouden gereſolveerd hebben, den Geheym Zegelbewaerder te doen verſoeken, dat hy aen de oude Compagnie deſſelfs diſſolutie wilde bekent maken. Verleden Woensdag waren de Actien der oude Ooſt-Indische Compagnie 33 en een half, gisteren 34, en heden 33. Men twijffelt ſeer of Mrs. Shepherd en Heathcor het Sherifſchap wel ſullen bedienen, dewyl zy met deſe nieuwe Compagnie ſo verre ingeſeild zyn. Men verſtaet dat de Heeren Montague, Norris, Rilye, en Flemming tot Commiſſariſſen van den Accys ſouden zyn aengeſteld, en dat de Ridders Clarges en Dutton Colt, Montague, mitsgaders de Secretaris Vernon pretendenten ſouden ſijn om wegens Weſtmunſter tot Parlementsheeren verkooren te worden, en wegens deſe ſtad de Ridders Fleet, Cuddon, Collet, Ashurſt, Tench, en Clayton. Heden ſijn alle de publyke Acten van dit laetſte Parlement in twee boeken koſtelyk ingenaeid zynde, aen de Secretariſſen van Staet op hunne Comptoiren overgebragt. Het Parlement van Ierland is weder geprorogeerd tot den 23 September naeſtkomende, om het overige werk als dan af te doen; maer het Parlement van Schotland ſal op de tyd voor deſen gemeld ſitten. Drie Regimenten te voet, mitsgaders de Regimenten Dragonders en Ruiters van Mirimont en Gallowy, ſtaen ſoo men ſegt uyt Vlaendren na Ierland over te gaen; en de Dragonders van Eppingen herwaerts. De Regimenten Hollandſche blaeuwe Gardes ſullen niet alleen hier blyven, maer ook Engelſche kleeding, en Engelſche Vaendels bekomen, en de Engelſche marſch ſlaen. De Franſche Commiſſariſſen om over de Commercie te handelen, zyn hier aengekomen, en ten huyſe van den Franſchen Ambaſſadeur gelogeerd. De Lord Lexington ſoude door den Koning tot Envoyé aen de Lunenburgsche en andere Hoven genomineerd zyn. Uit de eilanden van Guernſey en Jerſey, midſgaders uit het Weſten van dit Ryk heeft men advys, dat veele Franſche Vlugtelingen daer waren aengekomen , welke raporteeren dat de vervolging daer nu ondragelyker is als ooit; en deſe week zyn ontrent 20 familien na Ierland vertrokken, om de Linnen-manufactury voort te ſetten.
Duytſland en d’aengrenſende Rijken.
Weenen den 16 July. Van Segedin heeft men met brieven van den 10 deſer dat daer den 3 ’s nachts brand was ontſtaen, waer door wel 115 huyſen waren in de aſſche gelegd. Den 6 deſer hadden de Turken uyt Temeſwar met 300 man te voet en ſoo veel te paerd Czonad getracht te overrompelen; doch de Hoofdman Illia, die in ’t Slot lag, had de vyanden afgeſlagen, 6 daer van gedood, en 4 gevangen bekomen. Volgens onſe advyſen uyt Turkyen, was de Aſiatische Militie tot Adrianopolen nog niet aengekomen, en wierd derhalven vermoed dat de Groote Viſir niet voor ’t eynde van deſe maend te Belgrado ſoude arriveeren. Ondertuſſchen had gemelde Viſir den Seraskier tot Belgrado doen beveelen, dat hy de Pallanka aen de Theys, welke de Chriſtenen in hebben, ſou trachten te ruineeren. Of de Sultan ſelf te velde ſoude komen, wierd nog getwyfeld, en gedacht dat hy ſich wel te Philippopolis mogt ophouden. Het laetſte vyandlyk Corps, dat een ſtroop over de Maroſch meende te doen, is door ’t hoog water daer in verhinderd geweeſt, en heeft weder te rug na Temeſwar moeten trekken. De Prins Eugenius van Savoyen heeft zyne afſcheyt van ’t Keyſerlyke Hof genomen, om na Ongeren te gaen, de conjunctie der Keyſerlyke Armee te bevorderen, en de Campagne te openen. Het Muskoviſch Geſantſchap wacht na eenige preſentien uyt Muskovien, om als dan audientie by den Keyſer te hebben. De voornaemſte Prins van die Natie heeft ſich na de Baden begeven; doch ſtaet toekomende Maendag, wanneer het voor dees gemelde Waardſchap ſal gehouden werden weder hier te zyn, om ’t ſelve by te woonen.
Straesburg den 20 July. De Marquis de Villars, Extraordinaris Franſche Ambaſſadeur, na ’t Keyſerlyk Hof gedeſtineerd, is onlangs met een groot gevolg alhier aengekomen; echter twyfelt men of hy derwaerds ſal gaen, voor dat ’er van ’t Hof te Weenen ook een Ambaſſadeur na ’t Franſche Hof geſonden word, ’t welk apparent niet ſal geſchieden voor dat Briſak en de andere Veſtingen ſullen ingeruymd, en aen ’t Roomſche Ryk volkomen ſatisfactie ſal gegeeven zyn. Monſr. des Bordes, geweeſen Commandant van Philipsburg, is hier door na Vrankryk gepaſſeerd, om van de overlevering dier Veſting raport te doen: doch men verwacht hem eerlang te rug, dewyl hy tot Commandant van Hunningen is aenge-
