Naar inhoud springen

Pagina:Amsterdamsche Courant 1700 no 021.pdf/1

Uit Wikisource
Deze pagina is proefgelezen


Ao. 1700.

AMSTERDAMSE

No. 21

Donderdaegſe Courant.

ITALIEN.

TUrin den 30 January. Nadat de Gedeputeerden van Geneve een maend hier geweeſt waren, zyn zy weder vertrokken, wel voldaen dat men hun verſoek van Granen van hier uyt te voeren, heeft toegeſtaen. De Gravinne van Verua legt ſiek aen de kinderpokjes, en is niet ſonder gevaer. De Envoyé van Portugael aen ’t Franſche Hof, na Romen reyſende, is hier door gepaſſeerd, en door den Hertog met eenige vruchten en ververſchinge beſchonken. In verſcheydene plaetſen in Piemont regneeren ſeer felle koortſen, wier door veel menſchen binnen 24 uuren weggerukt worden. Deſen morgen wierd in de Kerk van St. Franciſco di Paulo een Lyk-oratie over den Marquis van St.Thomaſo gedaen, zynde de Kapelle met lichten beſet; de Biſſchop van Alba ſong de Miſſe, en wierd aldaer een treffelyk muzyk gehoord onder een groote toevloed van den Adel; al het welke als iets wonders aengeſien word, om dat hy geen Prins is geweeſt.

Duytſlant en d’aengrenſende Rijcken.

Dreſden den 8 February. Men meent dat de Landſtanden nu haeſt de conſenten ſullen dragen, en kort daer na ſcheyden. Acht Saxiſche Regimenten hebben ordre om zich tot de marſch gereed te houden; apparent na het Wolfenbuttelſche of Holſteynſche gebied; maer men verſtaet dat ’er 15000 Keyſerſche Ruyters en Soldaten op de Grenſen van Sileſien gekomen zyn, ’t welk ſonderling nadenken baert, en daer word geſegt dat de Graef van Calenberg van wegens de Koning van Polen na ’t Keyſerlyk Hof geſonden is. Hier is een Geſant van de Groot Duytſch Meeſter van Breslauw aengekomen. De Generael Wachtmeeſter Roſe ſal met Mevrouwde Wed: Loben van Mangelsdorf trouwen.

Sleswig den 11 February. Hier loopt een ſterk gerugt dat de Deenſche Volkeren overmorgen tot het attaqueeren van de Holſteynſche Schanſen ſullen opbreeken, en zy geven voor deſelve alle vier te gelyk te ſullen aentaſten; maer men acht het van wegens de quade wegen en het veelvuldige water, waer mede de Schanſen omſet zyn, een onuytvoerlyke ſaek. Het Guarniſoen van Flensburg beſtaet tegenwoordig uyt 5600 Ruyters en Soldaten, en worden geſtadig nog meer Soldaten en Matrooſen geworven; daer tegens ſal de Deenſche Garde morgen van daer uyttrekken en na Bretſtet marcheeren. Uyt Sweeden is tyding gekomen dat de Hertoginne van Holſteyn Gottorp tegens Paeſſche op ’t Kaſteel Gottorp haer Kraembedde ſoude komen houden, waer toe het gemelde Kaſteel reeds geprepareerd word. De Cancelier Yben is in ſekere Commiſſie van den Hertog van Holſteyn na Berlin gereyſt. De Baron van Konigſtein is tot Prooſt des Dom-Kapittels van Lubek verkooren.

Hamburg den 12 February. De Deenſche brieven zyn nog niet gekomen, maer even voor het vertrek van de voorige Hollandſche Poſt ontfong men van Koppenhagen tyding dat de Hollandſche Envoyé Goes een Memorie in eygene handen van den Koning van Denemarken hadde overgelevert, en de ſubſtantie van deſelve mondeling en beknoptelyk aen ſijn Majt. geſegt: ’t welk men meent te zyn een declaratoir van hare Hoog Mog:, hoe zy zich ontrent de Holſteynſche ſaken, indien het tot een rupture ſoude komen, ſouden gedragen: waer na de gemelde Envoyé, den Grave van Reventhau, Groot Cancelier en eerſte Miniſter van Staet, hadde verſogt deſe Memorie ten beſten te duyden, en de ſaek door ſijne goede Officien daer henen te helpen dirigeeren dat het goede verſtand tuſſchen Hooggemelde Majt. en haer Hoog Mog: niet verbroken werde: Of dit de gewenſchte ingreſſie ſal vinden of niet is nog onſeker: Ondertuſſchen is aen de Heeren Lenthe en Blum, ſijn Majeſteyts Miniſters, die in deſe Negotiatie gebruykt worden, ordre afgegaen, om ſig van Rensburg weder na Hamburg te begeven. Seker Soldaet, dewelke op Schildwacht ſtaende door een Deenſche Luytenant gequetſt is, is van ſijne wonde geſturven, en de Luytenant gevangen, dewelke aen den Koning van Denemarken ter judicature ſal overgeleverd worden. De Deenſche Admirael Paulſen heeft hier onrent 200 Onder-Officieren, om te water te dienen, aengenomen, en wacht met de eerſte Poſt ordre om 2000 Matrooſen te werven.

VRANKRYCK.

Parys den 12 February. Brieven van Marſeille ſeggen dat het daer ongemeen ſlecht met den Koophandel ſtaet. Voorts dat de Groot Meeſter van Malta den Admirael der Galeyen van de ordre had doen gevangen ſetten, om dat hy ſich niet naer behooren gequeeten had in een gevecht met eenige Barbariſche Roovers; dat ook alle de Capiteyns om die ſelfde reden in hechtenis geweeſt, doch in een Krygsraed ſich verantwoord hebbende, weder ontſlagen waren. Van Rochelle werd geadviſeerd dat Monſr. Galiſſoniere, en Monſr. Des Herbiers ordre van den Koning ontvangen hadden om aenſtonds t’zeyl te gaen, de eerſte met een Oorlogſchip na Hiſpanjola, en de ander met 2 na de Caribiſche eylanden. Van Straesburg werd geſchreven dat men daer advys had dat Monſieur de Corberon, Procureur Generael in ’t Parlement van Mets, tot den eerſten Preſident van den Hoogen Raed van der Elſas was benoemd. Men ſegt dat ’er een Courier aen den Graef van Zinſendorf Envoyé van den Keyſer gekomen is, met bericht dat het ceremonieel aen ’t Keyſerlyk Hof, wegens het geven van audientie aen des Konings Miniſter, gereguleerd is, en dat daer op ordre ſoude gegeven zyn, om Briſak aenſtonds in te ruymen. Verleden Sondag vertrok de Kardinael Nuncius van hier, ſonder den Koning te ſien, of eenig geſchenk te ontvangen. Men ſpreekt van een nieuwe reforme onder de Land-Officieren. Het bal ’t welk des Kanceliers Gemalin verleden Maendag aen de Hertoginne van Bourgondien gegeven heeft, is tot genoegen uytgevallen; doch alle de gemaſquerde wierden ’er niet toegelaten, om dat het vererek al te kleyn was; daer na wierd in de groote Zael door de Muſikanten alles wat men hier ter ſteede langs de ſtraet roept, geſongen, het welk een ſeldſaem geluyd maekte. De Prins van Conde ſtaet deſen avond, en de Marquis d’Antin Maendag ook een bal te geven. Inſgelyks word in het apartement van den Dauphin preparatie gemaekt tot een bal. Ook ſtaet de Koning den Vaſtenavond met diergelyk een divertiſſement te beſluyten.

ENGELAND, &c.

Edenburg den 5 February. Verleden Vrydag wierd Robert Carmichel, de Schoolmeeſter die een Edelmans Soon ſoo gegeeſſeld had dat hy ’t beſturf, gevonniſd om uyt de gevangenis na de Landmarkt geleyd te worden, en aldaer 7 ſlagen, voorts by ’t Marktkruys 6, en by de Netherbore 5, op ſijn bloote rug van den beul te ontvangen, en dan weer na de gevangenis gebragt te worden, en daer te blyven tot dat hy ſal borg geſteld hebben van uyt het land te gaen, en ’er nooyt weer in te komen: Deſe ſententie wierd eergiſteren geexecuteerd; en door de ſchooljongens by die occaſie ſoo geweldig met ſteenen gegooid, dat de Wacht ſich naeuwlyks bergen kon. Giſteren wierd een aenklagt door ‘s Konings Advocaet tegen Dr. Pitcarn, wegens zyn oproerige brief ingeleverd; doch hy in plaets van ſich te defendeeren, gaf een Requeſt in waer in hy ſijne onvoorſichtigheyd bekende, en ſich aen den Raed onderwierp; waer op deſelve hem met een reprimende quytſchold. De Lord Secretaris Seafield, hier gekomen om ’s Konings Commiſſaris op de Synode te zyn, is door alle de ſtaf-officieren en andere, eenige mylen buyten deſe ſtad ontmoet. Verſcheyde Lords en voorname Heeren hebben ſich tot Ouderlingen van de Kerk laten verkieſen, om in die qualiteyt op de Synode te verſchynen.

Londen den 12 February. Brieven van Ierland melden dat men na ’t Noorden van dat Ryk geſonden had om eenige perſoonen, ſonder verlof uyt Vrankryk gekomen, in hechteniſſe te nemen. Van Plymouth word geſchreven dat men daer den 7 deſer ’s morgens ten 5 uuren een ongemeen groot Licht aen de Lucht had geſien, ’t welk ontrent 3 minuten duurde, en van een ſeer ſware Donderſlag gevolgd wierd. Capt. Kirk aen Manſlag van Conway Seymor ſchuldig verklaerd, is van ’t brandmerken in de hand gepardonneerd. Woensdag heeft de Biſſchop van St. Davids weder door ſijne Advokaten in Koningsbank verſocht, dat ſijn vonnis niet ter executie mogt geſteld worden: het welk by het Hof in beraed genomen wierd tot morgen. Men ſpreekt van eenige verandering in de Accys en Coſtuym gelden. De Koning heeft den Heer Stanhope, die laetſt aen ’t Spaenſe Hof gereſideert heeft, tot desſelfs extraord: Envoyé by de Ho: Mo: Heeren Staten Generael genomineerd. Heden wierd des Konings Proclamatie tot ontdekking van den Autheur en Drukker van ’t bewuſte boekje wegens ’t verlaten der Schotten van Darien, (van ’t welk te Dublin 300 exemplaren zyn opgehaeld en verbrand) by de beurs afgeleeſen. De Lord Baſil Hamilton is nog inde ſtad, en komt dikwils ten Hove, ſonder dat eenig regard op hem word genomen. Men ſegt dat wanneer de Koning na Schotland gaet, de Prins en Princeſſe van Deenemarken, beneffens de Hertog van Gloceſter, ſijn Majeſteyt derwaerds ſullen vergeſelſchappen. Deſen dag wierd eenen Tooly, voor deſen een Capiteyn in Ierland geweeſt, over het dooden van den Eſquire Levery, geexecuteerd, en op ’t veld van Finchly aen een mik in kettingen opgehangen. Giſteren wierd in ’t Hoqgerhuys geſtemd, dat men den Aertsbiſſchop van Jork ſoude bedanken voor ſijne predicatie op de verjaerdag der onthoofdinge van Karel de I. gedaen. Woensdag wierd in ’t Lagerhuys voor de tweedemael geleeſen de bil tot het oprechten van een Gerechtshof in faveur van Officiers en Soldaten, die door ’t onthouden van hunne gagie verkort worden. Daer na wierd in omvrage gebragt of men Mr. Stephens voor ſijne predicatie voor ’t Lagerhuys in de Margriete Kerk gedaen, ſoude bedanken, en wierd geſtemd van neen; en daer en boven gereſolveerd dat men voortaen niemand ſou recommandeeren om voor ’t Huys te prediken, die geen Doctor in de Theologie, of minder dan een Deken is. Deſe Stephens ſtaet tegenwoordig te Sutton by Epſon in Surry, en was aen ’t Huys gerecommandeerd door den Ridder Rowland Gwin. Van ſijne predicatie word verſcheydentlyk geſprooken; ſommige ſeggen dat zy hun leven geen beter gehoord hebben: Ondertuſſchen verwacht men dat deſelve binnen weynig dagen in druk ſal uytkomen. Die van den Biſſchop van Gloceſter, dewelke op dien ſelfden tyd voor den Kbning te Whitehall predikte, word wegens moderatie gepreeſen. Giſteren wierden de Advocaten van de Oude en Nieuwe Ooſt-Indiſche Compagnie, voor en tegen het continueeren van de Oude gehoord. Vervolgens wierd de bil om de Oude als een corporatie te continueeren ten tweedenmael geleeſen en aen een Committee geſteld, en gereſolveerd toekomende Dingsdag nader daer over te beſoigneeren. De bil van een Landtax van twee ſchellingen op ’t pond wierd deſgelyks voor de tweedemael geleeſen en aen een Committee van ’t ganſche Huys geſteld, aen welke de bil wegens de verbeurde goederen in Ierland gerenvoyeerd is, met een inſtructie van beyde die bills ineen te trekken, en een Clauſule van Leening, en Appropriatie daer by te voegen. Heden wierd voor de tweedemael geleeſen de bil tegen den uytvoer van Granen, en met 199 tegen 146 ſtemmen beſlooten die aen