de zamenstelling te pas komt. Andere Scholen mogen hoogere vlugt van denkbeelden en opvatting hebben, deze eigenschap toch, die voor de kunst van het hoogste gewigt is, heeft geene School boven, ja zelfs niet zoo als de onze; bij alle andere bestaat eene conventie, eene soort van overlevering voor de handeling en uitdrukking, waardoor de beelden meestal te veel of te weinig doen, en dus het juist bedoelde missen; bij de Hollandsche School alleen, bestaat die duizendvoudige nuancering van handeling, gelaatstrekken, kleur, uitdrukking der beelden, gelijk die voor elken toestand wordt vereischt. Men is gewoon onze groote Meesters niet onder de beste teekenaars te rekenen, omdat zij de bovenbedoelde aangenomen regelen der teekenkunst, vooral wat den omtrek der figuren betreft, hebben ter zijde gesteld, daar die hen in de uitdrukking van hun kunstgevoel hinderden. Wanneer men met teekenen alleen het vormen van gekuischte omtrekken wil verstaan, moge dit waar zijn; indien echter juiste uitdrukking der handeling en gewaarwording, gevoegd bij goede evenredigheid der deelen; indien de vorm niet alleen van den omtrek, maar van het geheele ligchaam, van de plastische degelijkheid der beelden, de ware eigenschap van het teekenen in de schilderkunst is, dan voorwaar zijn er geene grootere teekenaars dan Rembrandt, van der Helst, Jan Steen, en zoo vele andere van onze groote schilders. De andere verdiensten, die hunne kunstwerken opleveren, worden meer algemeen erkend, behalve misschien die van hunne zamenstellingen; ook daar hebben zij alle conventie en allen regel van zich afgeworpen, om zich geheel aan hun gevoel over te geven; hierdoor zijn hunne zamenstellingen meestal verrassend door nieuwe en eigenaardige opvatting, die altijd geheel aan het onderwerp ondergeschikt is, en zich daarnaar rigt. Op deze beide kenmerken heb ik gemeend te moeten wijzen, omdat zij, naar mijn denkbeeld, minder algemeen worden opgemerkt, dan de hooge verdienste van kleur, licht, effect en behandeling, waarvoor onze School beroemd is.
Moge deze Beschrijving der uitstekende schilderijen, op
