B O R Y S T H E N E S
dwars overleggen, aen de welcken sy hun paerden binden, die aen weêrsijden op een rijgh even veel sijn, om de fchuyten in gelijck gewicht te houden. Sy doen hun reystuygh daer in: en steken eyndelijck hun schuyt van de wal af, en de paerden begeven sich oock allengs tot swemmen, om over te geraken. Doch sy souden hun lichtelijck verdrincken, soo sy niet aen de schuyt gebonden waren; 't welck echter niet gedaen wordt, dan als de Borysthenes stil water heeft, en niet door de winden bewogen wordt. De Turcken voerden in mijn tijdt met dusdanige schuyten hun ruytery over, in een getal van veertigh duysent bestaende, toen de Groote Turck de stadt Assow, aen de mont van de Tanais gelegen, (die door de Tanaische Cosacken, welcke onder de Moskoviter staen, ingenomen was,) weêr deê belegeren, en haer oock won; dat in 't jaer 1642 gebeurde.
Drie mijlen boven Oczakow vloeyt de rivier Boh in de Borysthenes. Hier leght oock een eylandt, dat een driehoeckige gestalte vertoont, een half mijl breet, en tegen over Siemienowrok gelegen.
Boven Siemienowrok, aen de rivier Bokus siet men Winokrad Krynica, of sekere springbron op een steylte. De plaets is aengenaem, en bequaem om te bewonen, soo om d'overvloet van 't hout, als om dat men daer lichtelijck molen-werck toestellen kan. Andrey Ostrow is een eylandt van omtrent een mijl lang, en een vierendeel mijls breet, met bosschen beset.
Pieczonybrodt is oock een gemackelijcke overtocht. De rivier is hier niet dieper dan drie voeten, eng, en d'oevers gemackelijck om aen te komen; ja soo, dat men oock groot geschut daer over voeren kan. Beneden dese plaets is de rivier bevarelijck, en kan op veel plaetsen deurwaed worden, gelijck men uyt de kaert kan sien.
Krzemienczow is een eylandt, omtrent vijftien hondert schreden lang, en duysent breet, en twintig of vijf-en-twintig voeten hoogh, aen de noordsijde seer steyl, maer aen de suydsijde laeg. Hier is geen hout, dat bequaem is om huysen te bouwen, 't welck echter een half mijl van hier, uyt het gewest van Oczakow, gehaelt wordt. Aen de noortsijde van't eylandt is seker gewest van 't vaste lant, seer bequaem om een vesting te bouwen, dewijl het van alle sijden met wallen, als seer steyl sijnde, omringt is.
Owczy Sorom, of nieu Konicipole is de beste plaets der gener die, naer Oczakow, onder de heerschappy der Polen staen: welcke plaets ick in 't jaer 1634 eerst gesticht heb; en daer na heb ick die met een vste vesting versterckt. Dese plaets sou als een sterck wapenhuys tegen de Turck konnen dienen.
Wat Oczakow aengaet, dit is een stadt, onder het gebiedt van de Turcken, aen de mont van de Borysthenes gelegen, van hen Dzian Crimenda genoemt. De Turcksche galeyen, tot bewaring van de mont van de Borysthenes gestelt, op dat d'Euxinus niet voor de roveryen der Cosacken bloot sou sijn, hebben hier hun verblijf, daer wel geen haven is, maer echter een veylige ree voor de schepen, die aen ancker leggen. Onder 't kasteel selve siet men twee steden, beyde op d'afgang van de bergh, die soo steyl is van 't zuydoosten tot aen 't noortoosten, dat het schijnt dat men daer af sal vallen. De muren van't kasteel sijn omtrent twintigh voeten hoogh, maer die van de stadt veel laeger. 't Getal der inwoonders is omtrent van twee duysent. Aen de zuydsijde van de stadt is een ander kasteel, plat van gedaente, echter met eenige stucken geschuts versien, om de beyde oevers van de Borysthenes, die daer byna een geheele mijl wijt is, in plicht te houden. Dit kasteel heeft een toren, daer Turcksche wacht op is, om eenigh teken te geven, als de Cosacken pogen sich op d'Euxinus te begeven. Doch de Cosacken spotten hier meê, want sy konnen op de wijse, die ick hier na verhalen sal, lichtelijck in en uyt d'Euxinus komen.
Omtrent een mijl van Oczakow, naer het zuydoosten, is een bequame haven, van d'inwoonders Berezan genoemt. De mont daer af is omtrent twee duysent schreden groot; en men kan daer niet overkomen, dan te scheep; tamelijck diep, en dienstigh voor de galeyen. Desen arm van de rivier wordt Anczakrik genoemt.
Iezero, oft de poel Teligol is lang acht mijlen, en breet van het sevende tot het achtste deel van een mijl. De natuur heeft hier oock een afscheyding gestelt, op dat de poel sich niet met de zee vermengen sou. Men vind hier sulck een overvloet van visch, dat het water daer af eenige stanck geeft, dewijl 'er noch vloeying noch deurtocht is.
Daer is een andere poel. Kuialik genoemt, twee duysentschreden van de zee, oock vischrijck, gelijck de voorgaende. De visschers trecken, om veyligh te sijn, in groote hoopen derwaerts, van omtrent vijftigh mijlen en veerder. Men vangt daer karpers, en brasems van wonderlijcke grootheyt.
Bialogrod is een mijl van de zee gelegen, aen de rivier Tyra, van de Turcken Kierman genoemt. Dese stadt staet oock onder 't gebiedt van den Turck.
Kilia is oock een Turcksche stadt, met wallen en punten, op de wijse van Europa, versterckt. Het kasteel, aen de Donau gelegen, heeft gebiedt over de stadt, en is een mijl van de mont der rivier. Aen welcks andere oever het oudt Kilia leght, van't welck men noch heden d'oude puynhoopen kan sien.
Budziak leght tusschen Bialogrod en Kilia, en is een vlackte van omtrent twaelf mijlen lang, en vijf oft ses mijlen breet. Sy wordt van de Tartars bewoont, de welcke noch de Turck, noch de Cham gehoorsamen, maer van de roof leven. Hier sijn omtrent tachtigh of tnegentigh dorpen. Dit sijn dese ongebonde Scythen, eeuwige stroopers en plonderaers der Christenen; want sy sijn gelijck de vogelen, die van den roof leven, en verkoopen de Podoliers en Russen, die sy konnen vangen, om op de galeyen gebruyckt te worden. Maer sy konnen echter niet lang in Ruslant blijven, ja sy wijc-
