B O R Y S T H E N E S
ken, soo haest sy iets gerooft hebben, weer naer hun hutten, om dat sy nauwelijcks het getal van vier of vijf duysent overtreffen. Sy bewoonen altijdt de wildernissen, en dragen alles met sich, ja oock hun wooningen selve. Hun huysen sijn in twee straten onderscheyden, op de wijse van de Europische heydenen: want als sy, met paerden, d'een weyde kael gegeten hebben, soo verhuysen sy elders, gelijck wy op sijn plaets breeder sullen beschrijven.
Tendra is een eylandt, vier mijlen van de mont van de Borysthenes gelegen, drie oft vier mijlen lang; maer echter onvruchtbaer, en met hagedoorn beset. Daer is goet en versch water, en een veylige ree voor de schepen.
Twee mijlen van de Donau is een laeg eylandt, omtrent twee mijlen groot in d'ommetreck, daer oock soet water is. By de Turcken wordt het Illanada, en by de Latijnen 't Slangen-eylandt genoemt.
Smil is een Turcksche stadt, sonder mueren. Een mijl boven Smil is een plaets, in de welck ede Keyser der Turcken, Osman genoemt, in 't jaer 1620, omtrent de scheut van een grof-geschut beneden Obliczyca, een brugh deê maken, toen hy met een heir van ses hondert duysent mannen naer Podolien trock, sonder iets anders, dat gedenckwaerdigh was, uyt te rechten, dan een stecht kasteel gemaeckt te hebben, Kosin genoemt, aen d'oever van de rivier Tyra in Walachien gelegen 't welck echter toen van de Polen ingenomen wierdt, sonder dat sy 't weder overgaven, dan na dat de vrede gemaeckt, en Osman weder te Constantinopolen gekeert was, met verlies van tachtigh duysent mannen, die ten deel door 't stael, en ten deel door de honger en pest, in 't Turcksche leger woedende, vergingen. De rivier is in dese plaets ten hooghsten ses hondert schreden breet: want de Turcken konden van hun brugh met een pijl van d'een aen d'andere oever schieten. De Donau wordt hier in veel grachten verdeelt, van de welcke de voornaemste sich naer Kilia ontlast.
Tusschen Renen en Oblizyca siet men twee eylanden, 't een Palleka genoemt, 't welck tusschen de Donau en Pontus leght, omtrent twee duysent schreden groot: 't is ront, steyl, echter met boomen beplant, en elders sant-achtigh, in voegen dat de Donau, door sijn snelle loop het uytholt, en jaerlijcks een gedeelte daer van mede neemt. 't Ander, Galas genoemt, heeft sijn uytsicht naer Walachien, wordt van Griecksche Christenen bewoont, en leght aen d'oever van de Donau, tusschen twee monden van rivieren, te weten van de rivier Pruthi, en Seretki.
Aen de zuydsijde siet men Varna, een haven van de Pontische zee in Bulgarien. Voorts, aen dese zee vindt men, tot aen Constantinopolen toe, niet een plaets, die aenmerckens-waerdigh is.
Nu is noch overigh te seggen, gelijck wy belooft hebben, hoe de Cosacken hun Generael oft Velt-overste kiesen, en oock hoe sy sich op d'Euxinus begeven, en in Natolien invallen, om op de Turcken te stroopen, en hen te verdelgen. De Generael van de Cosacken wordt dan dus verkosen. D'oude krijghslieden, en Oversten, te samen vergadert, geven yder hun stem aen de genen, die sy bequaem achten om dit ampt te bedienen; en de gene, die de meeste stemmen heeft, wordt terstont Generael oft Velt-overste verklaert. Indien hy, sich op sijn ouderdom, oft onbequaemheyt verontschuldiggende, weygert dit ampt aen te nemen, soo wordt hy, sonder eenige genade, en vertoeving, in de selfde plaets, als een verrader, gedoot; hoewel de Cosacken selven dickwils hun Velt-oversten verraden; gelijck men uyt hun gewoonten en daden, die wy hier voor aengeraeckt hebben, bemerckt. Maer indien hy, verkosen sijnde, d'eer aenneemt, soo bedanckt voor eerst de geheele vergadering, om dat sy hem, hoewel hy 't niet verdient, to dese hoogheyt hebben verheven; daer hy by betuyght, dat hy maken sal dat sy niets in hem te wenschen sullen hebben, om soo wel het voordeel van alle in 't gemeen, als een yder in 't besonder te bevorderen, als oock om sijn eygen leven voor de welstant sijner broeders (want dus sijn sy gewoon malkander te noemen) te besteden. Als dit gedaen is, juyght yder hem toe, en men roept gemeenelijck, dat hy lang leef. Daer na gaet yder hooft voor hooft by hem, en groet hem; en hy reyckt een yder de handt toe, 't welck hun gewoonte in 't groeten is. In deser voegen verkiesen de Cosacken hun Generael in d'oorlogh; 't welck ten meestendeel in de woeste velden geschiedt. De Cosacken, hun Velt-overste dus verkosen hebbende, sijn hem seer gehoorsaem, en sy noemen hem gemeenelijck Hetman. Hy gebruyckt dan over alle een volkomen macht, met d'een 't hooft af te slaen, en d'ander, na dat de misdaet swaer is, aen een pael vast te maeken. De Cosacken onderhouden seer strenge krijgstucht, doch sy beginnen niets, sonder berading van de Krijghsraet, die gemeenelijck Rada genoemt wordt. By de Cosacken is 't een lastigh en gevarelijck ampt een Velt-overste te sijn: want behalven dat hy groote voorsichtigheydt en schranderheyt behoeft, soo dient hy oock wel van 't geval begunstight te wesen, op dat hem in alle sijn tochten en strijden geen tegenspoet sou overvallen: ja hy moet sijn saken met soo grooten dapperheydt beleyden, dat, soo men bevind dat hy terstont onverhoort, als een verrader, gedoot, en een ander, op de voorverhaelde wijse, in sijn plaets gestelt wordt. En in de tijdt van sevendient jaren, die ick daer in d'oorlogh gedient heb, sijn byna alle de Velt-oversten der Cosacken, om geringe oorsaeken, van hun eyge volck rampsaliglijck gedoot.
Als sy sich toerusten om op d'Euxinische zee te trecken, 't welck buyten des Konings last geschied, soo halen sy hun verlof by hun Velt-overste, en, hun Raedt vergadert hebbende, verkiesen een Overfte tot dese tocht voor soo langen tijt als die duren sal: in welcke verkiesing sy de felve plechteiijckheden gebruycken, die sy gemenelijck in de verkiesing van hun Generael onderhouden. Eyndelijck trecken sy naer Skarbnica Woyskow, de plaets, daer sy ge-
