B O R Y S T H E N E S
is, uyt een selfde beeker drinckt: maer de man, van dese sieckte getroffen, besmet in 't byslapen sijn vrou, en de besmette vrou haer man. Dese sieckte is oock tweederley, want sy is mannelijck en vrouwelijck. Sy gelooven oock dat men dese sieckte door de betoveringen der oude wijven krijgt, die gewent sijn veel menschen te besmetten, met hen seekere koecken tot hun spijs te geven; als oock door de damp van seeker warm water, 't welck, tot de neus ingekomen, naer de harstenen treckt, die kort daer na sich daer af besmet gevoelen. Daer sijn oock kinderen, die met dese quael, en met gedraeyt hair geboren worden, 't welck een goed voorteecken is: want sy, ouder geworden, laten dit hair vallen, en sijn daer na alle hun leven lang tegen dese sieckte bevrijdt.
Dit is oock in dese gewesten aenmerckens-waerdigh, dat langs de geheele Borysthenes verscheyde soorten van ontellijcke vliegen gevonden worden. Des uchtens siet men daer gemeene vliegen, niet seer schadelijck, maer op de middagh andere, omtrent een vinger groot, en die de paerden soo pijnigen, dat sy hen de huyt deurbyten, en gantsch bloedigh maken: maer op d'avont sijn 'er muggen en wespen, die soo op de lighamen vallen, dat men niet slapen kan, dan in hutten, die van de Cosacken Polne genoemt worden. De genen, die de nacht onder de blaeuwe hemel overbrengen, staen 's uchtens op met een aengesicht, dat door het byten der muggen gantsch geswollen is. Ick heb eens
soo van dese wespen gesteken geweest, dat mijn geheel aengesicht drie dagen lang soo geswollen was, dat ick niet kon sien, ja d'oogen niet kon openen, om dat d'ooghdecksels geswollen waren, ja soo, dat ick geen mensch, maer een gedrocht geleeck.
De Cosacken maken dus hun hutten: Sy setten sestien gaffel-palen, een vinger dick, en derdehalf voeten lang, in d'aerde vast, twee voeten verre van malkander. Op dese gaffelstocken leggen sy tien andere dwarsstocken, vijf en vijf kruyswijse over malkander, die sy met bint-roeden te samen binden. Sy decken dese hutten met een doeck, die van alle sijden tot op d'aerde nederhangt, en met een bant daer over heen streckende, vastgemaeckt wordt, op dat sy nergens voor de vliegen open souden sijn.
Dese hut kan twee bevatten, die alleenlijck voor de voornaemste der Cosacken opgerecht wordt: want d'andere, en de gemeene krijghslieden rechten een gemeene haertstede op, om door de roock dese lastige vliegen te verdrijven. Als sy voor de regen vreesen, soo wordt de hut met een lang kleet overdeckt, dat over een dwarsstock hangt, gelijck men lichtelijcker uyt dese twee bygestelde afbeeeldingen sal sien.
De letteren A B C D vertoonen dat deel van de hut, over 't welck het linne kleet gespreydt wort. E F en G wijsen twee gaffels aen, daer een dwarsstock H I op leght, die het Turcks tapijt draeght, 't welck van wedersijden nederhangt; in voegen dat dus de hut van alle sijden gesloten is, en voor een huys verstreckt, daer in men 't gebijt der vliegen ontgaet.
Laet ons van de vliegen en wespen tot de sprinckhanen overgaen, die hier somtijts in soo groote menighte sijn,
