85
vrienden, waaronder letterkundigen en staatslieden, om zich vereenigd had. Onder dezen bevond zich de ex-minister F.S. Asta-Buruago, schrijver van eene geographie van Chili.
De Unionclub is een groot indrukwekkend gebouw met gezelschaps-, eet- kleed-, boekenzalen en eene groote zaal, 't geleek wel een kerk, waarin een tiental biljarten zich bevonden. Op het menu van 't diner verscheen eene "salade à la Hollandaise". Na den afloop reden we nog eenige straten om door de schoone, regelmatige stad; de maan gaf het noodige licht, er was overal vroolijkheid en uit menige woning, waar buren en vrienden een avondpartijtje (tertullio) hadden, klonk muziek. Wind en stof hinderden niet en ieder vond het overheerlijk op straat.
Den tweeden dag bezocht ik reeds vroegtijdig, onder geleide van onzen gastheer Sève, het voornaamste krankzinnigen-gebouw en het pas voltooide groote, stedelijke ziekenhuis. In het eerste "Casa de Orates" alwaar zich 475 lijders van beider kunne bevonden, toefden we slechts kort, doch lang genoeg om te ervaren, hoe treurig het nog in Chili gesteld is met het lot der krankzinnigen. De inrichting, waar deze ongelukkigen opgesloten zijn, verdient nog ten volle den naam van dolhuis: de verpleging is allerellendigst; van geneeskundige behandeling, nog minder van eene psychiatrische behandeling, is geen sprake. Aan de drie hoofdvoorwaarden voor de verpleging en behandeling van krankzinnigen: tucht, orde en reinheid, scheen men nog niet te denken. In eene ommuurde ruimte liepen een honderdtal dezer ongelukkigen tierende en schreeuwende dooreen; we werden door een drietal oppassers vergezeld, en waren ternauwernood veilig. Langs de muren bevonden zich hokken met miserabele ligplaatsen, in eene van welke zich een lijder bevond, wiens beide beenen door eene langzame versterving waren aangetast, waardoor in de nabijheid de lucht als verpest was. Tot de lijders der tweede en eerste klasse werden we niet toegelaten. Het bleek mij uit de Memoria del Interior over 1873, dat het gouvernement een geneesheer uit Frankrijk had ontboden om het krankzinnigenwezen te hervormen, zoodat in Chili welhaast een betere toestand in hoc zal ontstaan.
De ongunstige opinie, door het bezoek in het krankzinnigen-gesticht bij mij ontstaan over de trap van beschaving in Santiago, werd geneutraliseerd door de kennismaking met het nieuwe, stedelijke ziekenhuis. Eene dubbele reeks van afzonderlijke gebouwen, even zoovele ziekenzalen uitmakende, in het midden dezer de gebouwen voor administratie, kerk, apotheek, keuken alles van eene verdieping, vormt eene inrichting volgens het verspreid paviljoen-stelsel, eene groote oppervlakte beslaande, geschikt ter opname van 500 à 600 zieken van allerlei aard, en geheel beantwoordende aan de eischen
