in de trappen geobferveert, uyt oorfake, datfe recht opgaen; ende ick hebbe die foo gelaten, om de kenniffe van dien niet te verduyfteren,ende is eygentlick in Orthogra- phie geftelt, gaende den felven trap om een ronde Colomne; in voegen, dat men den eenen kan afkomen, ende den anderen opgaen, fonder malkanderen te raken. Defen opganck, alfoo hy hier wort vertoont, is gemaeckt in Vranckrijck te Sciamburg in een Palleys, het welcke den Koningh Francifcus dede maken, van welcke dat de In- venteurs ende Boumeefters waren, Piedro del Borgo ende Ian Cofin, beyde loffelicke perfonagien. Ick hebbe hem gevonden in't Boeck van Perfpectiven,gemaekt by Iaco- bus Barotius de Vignola: Om dat het felve Boeck hier qualick is te bekomen, ende de Figure daer benevens grofis gemaeckt in hout-fnee,foo hebbe ick hem (ten dienfte) hier goet geacht by te brengen.
De Ignographie C. fal de openinge beft aenwijfen van den omkeer, de welcke de circonferentie heeft invier-en-twintich deelen, alfoo dat elcken opganck heeft vier- en-twintich trappen in de ronde, foo wel den eenen, als den anderen. Den opganck aen beyden begint A. ende B. ende zijn de opganghen gheteeckent van 1. 2. 3. &c. omgaende (alfo haer eenige trappen verliefen) tot vier-en-twintich toe; ende dan we- der beginnende van 1.2.3.&c. wijfende aen den tweeden omkeer. Defen omkeer is in vier-en-twintig genomen, om dat de felve in de hoogte moet klimmen om de twee opgangen te vinden: want foo hy leeger quame, en waerder geen fpatie; alfo de trap- pen ofte treden fouden te hooge moeten geftelt worden: ende men heeft hem wel te verfekeren van de Autheuren voornoemt, datfe op de gelegentheyt wel hebben geler. In de felve Colomne ofte Pylaer zijn gemaeckt locht-gaten tot verfchoninge, hebben- de van boven als onder den opganck ende forme van klimmen,gelijck de treden van E. naer boven, ende F.G.aenwijfen: ende hoewel de letter Aftaet op nombre 7. als be- toonende den eerften optreed', foo fal men weten, dat van A.tot D.zijn 24.optreden ofte trappen, als ftaende de letter D. op nombre 7. als verhaelt: Ende om dat men by defe maniere de Ignographie foude confidereren van 7.8.9. &c. tot 19. toe, als op- gaende ende klimmende; wefende A.in de opganck,en H.de helft der circonferentic, houdende twaelf trappen, de bevallikheyt van defen trap heeft dien treffelicken Ma- thematicus Vignola voornoemt, hem niet ontfien te brengen infijn Boek,en te feggen wiefe voor hem gemaekt hebben daerom,dat ik vertrouwe, het my mede tot dank fal afgenomen worden, want die de felven hebben te gebruyken, fal hy dienft doen,&c.
Befchrijvinge van de negen-en-twinghfte Figure.
GElijck als ick hier voren hebbe betoont, in de fes-en-twintigfte Figure, het ver- I korten naer boven, door het maken van eenen wendeltrap; alfo vertoont defe jegenwoordige Figure het ftellen van een infiende Edificie,'tgene men van boven ne- derwaerts is fiende: Soo moet men weten, dat defectie, tafel, ofte doorfiende glas is alhier Paralel ofte waterpas met den grondt: dat geobferveert zijnde, blijven alle de quadren vierkant op den grondt, hoe verre fy van der oogen mogen wefen, ende dit geconfidereert, fal haeft de Figure begrepen zijn. In den gront heeft de felve vijftien quadren lenghde, ende tien in de breede, het welcke den platten gront is binnen de pylafters, gheteeckent a.b.c.d. het punt van de ooge, daer de Edificie mede ghefien wort e. elcken Pylaftre op den gront gegeven twee deelen, uyt welckers midden van de pylafters uyt den gront opgerecht wort een linie, komende naer boven toe getroc- ken, op welcker linie de pylaren onder, als op den middel-gront, en boven gemaeckt worden, ftaende de Colomnen op de onderfte pylafteren; ende hebbende daer bene- vens eenen gront naer de ordre van den onderften,gelijck de geftippelde linien uyt de quadren-punten van den gront, onder b. i. k. geteeckent, aenwijfen; komende tot den tweeden grondt lm.n. ende foo voorts rontom, als oock noch hooger komende tot den derden gront, op de welcke ftaen de Pedeſtalen op de maniere van den twee- den gront, ende daer op eene lijfte rontom, ftreckende als voren, ende dric pylafters tuffchen de Pedeſtalen. Op den middelften grondt worden de quadren aengewefen, zijnde grooter, als wefende nader de ooge. Hier in zijn veel fpeculatien voor den On- derfoeker der Konfte,en konné veel frayicheden op defe maniere gevonden worden. Befchry-
C
