Befchrijvinge van de een-en-veertighlie Figure.
IN de welcke is geftelt op den voorgrondt twee Figuren met eenen boom: Wat de gheler ghe- bruyck, dat men wel acht hebbe, daer men gebouwen maeckt: dat men ordinerede doorgangen van de felve: datter de Figuren in komen; liever te groot als te kleyn: de boomen moet men naer difcretie ftellen: want fomtijts dunne opghewaffen boomen geven een groote hooghte ende loof, foo dat daer qualick maet in te houden is: dat men 't felve foude berifpen, de nature verkort te hebben; nochtans is het fchoonfte, datmen de dikte make naer proportie, dat de tacken't loof wel konnen houden, ende naer dat men verre ofte by ftaet, hoogh ofte leegh: dat men confiderere het op-ende tegen-fien der meyen, als komende fommige tacken naer de bafe, hangende ront naer u toe: hier in hebben ge-exelleert Willem Tons ende Joos van Lier. De vorder gebou- wen in 't kleyn ende verfchiet, en moeten niet op de wilden bofgemaeckt worden: maer alles, hoe verre het zy,oock boven ofte onder den Orifon, moet met eenige aen- wijfende lijften,foo de felve onder den Orifon ftaen, naer de hooghte wijfen; en foofe boven den Orifon ftaen, naer den Orifon nederwaerts haer vertoonen,gelijck alhier wort betoont van voren tot in't verfchiet toe, en voorts fo verre men fien kan. Ende hier uyt fal men mercken, dat den Meefter fijn ftuck wel heeft verftaen. Hier in dcolen veel Lantfchap-Schilders:want fonder defe generale regulen, is het onmogelick datfe wat fullen ftellen in Landtfchap, dat vaft fal liggen. Oock moet men letten, dat den Orifon niet hooger noch leeger en maecke, als het ftilftaende water is, 't ghene met den Orifon moet eyndigen; ende dat is een vafte maniere ende ftellinge.
Befchrigvinge van de tevee-en-veertighfte Figure.
DE twee voorgaende Figuren,die leeren, te ftellen alle gebouwen in Lantfchap, in't groot ende kleyn, komende alle op't ooge-punt, 'tgene den ordinaris regel is, ende contenteert wel: ende de fchilderyen foo geobferveert, mogen wel pafferen. Maer alfoo de gebouwen, ten meeftendeel in Lantfchap, niet en liggen Paralel met den Orifon; maer verdraeyt op den kant, d'een van voren, d'ander van ter zijden, en foo voorts, foo en moet men het by de voorgaende niet laten blijven: om welcker oorfaecken ick hier ghemaeckt hebbe drie Figuren, de Ignographie, de Scenogra- phie jende de Orthographie: Den eerften is de Geometrifchen gront van vier fon- damenten van wooningen, geteeckent A.B.C.D. defe zijn in de tweede Figure ge- leyt in Perspective, naer fulcken hooghte en diftantie als de Figure uytwijft,ende hier voren geleert is; geteeckent elcken gront met gelijcke letter A.B.C.D. van den plat- ten voorgeftelden grondt. Defen grondt hebbende, foo bouwt men daer op, trec- kende elcks punt uyt den grondt om hooge, als in den grondt A. de punten a.b.c.d. e.f.g. b. aenwijfen. Dat ghedaen zijnde, treckt van g.f. naer den Orifon alhier i. op welck punt van a. c. de linie verlenght fal komen: ende de linie g. b. a. verlenght tot den Orifon, op welcks punt fullen accorderen,ende komen de linien vang.a.fb.ende op welckers Orifons- punt van de linie g.a. moet komen ende getrocken worden de felve zijde: alle de linien tot boven van't dack geteeckent k. ende van gelijcke g.f. alle de linien op 't punt i. foo wel boven den Orifon, als daer onder. Ende de huy fin- B. met de felve werckinge, als hebbende het punt op den Orifon naer achteren toe geteeckent /. bewijfende met de twee linien m. n. het ander punt, gaende naer den Orifon : als oock de huyfinge C. hebbende den grondt van n.o.p.q.r.t. wijfende van np. naer den Orifon op 't punt s. van gelijcke o.q. ende van r.t. ende voorts op't fel- ve punt: aen de andere zijde de linien v.v. wijfen het tweede punt op den Orifon aen de andere zijde, ende fo voorts het huysken D.op den Orifon op 't punt x.ende alles gedaen, als met de huy finge A. geleert is, wort feer vaft geftelt. Alle foorten van ge- bouwen, hoefe mogen wefen, begrijpen alle gebouwen verdraeyt ftaende, ende de gronden in Paralel zijnde met de bafe, twee punten op den Orifon in hare ftellinge, daerfe anders,op'toogepunt getrocken, maer 't oogepunt voornoemt en behoeven. Defe
