VIII
Ook in de compositie gelijkt zijn werk op Homerus, want even als bij dezen is er veel afwisseling van het eigenlijke verhaal met episoden. Zeer zeker is het episodische van Homerus niet enkel het gevolg van een artistiek overleg, en bij Herodotus komen de afwijkingen van den geregelden loop in het verhaal voor een belangrijk deel voort uit de behoefte om mededeelingen een plaats te geven, die zij anders niet krijgen konden, doch beide werken hebben door hun episoden geen nadeel ondervonden. Want beiden zouden zij, als geregeld kunstwerk gecomponeerd, van te grooten omvang wezen om den aandacht voortdurend bezig te houden, en het invoegen van episoden geeft verpoozing en boeit, terwijl de draad van het verhaal telkenmale op natuurlijke wijze weder wordt opgevat. En voorzeker, indien men aannemen mag dat Herodotus in het voorbeeld van Homerus en den aard van zijn stof, voldoende reden vond om zijn werk zóó en niet anders samen te stellen, voorzeker kan men ook gelooven, dat de eisch naar een strenge compositie in zijn tijd nog niet bestond, en in zoover kan men ook op Herodotus het woord van prof. Pierson toepassen: „de belangrijkste klassieke auteurs willen niet gelezen worden, doch bestudeerd."
Als stylist is Herodotus het best, wanneer hij de menschen spreken laat, het minst, waar hij zich een enkele maal in een abstracte bespiegeling begeeft. Hij is een primitief met zeer groote deugden, doch zonder die volmaaktheid van zinbouw en uitdrukking, welke alleen het produkt van vele jaren worden kon, toen een school van schrijvers bestond, en de bijzonderheden van den stijl uitwerkte. Doch niet ervaren in de complete techniek van het schrijven, was hij des te meer vertrouwd
