Naar inhoud springen

Pagina:Multatuli - Over Vrijen Arbeid in Nederlandsch Indie (1873).djvu/57

Uit Wikisource
Deze pagina is proefgelezen
45
Vrye arbeid.


nadeelig voor ’t algemeen welzyn... goed! De man heeft het beloofd, en wie geen lust heeft in den beloofden geest, kan de ministeriëele redevoeringen overslaan.

Zoo-als ’t Volk dan ook meestal doet.

Een Kamerlid, die president was van de Concordia of de Harmonie ten-zynent, heeft beloofd: „met de meeste onpartydigheid de belangen voortestaan van... z’n district.” Edam stemt voor kaas. Drenthe voor ’t veen. Schiedam voor Jenever. Schokland voor kabeljauw. Utrecht voor theerandjes. Dit moge nu dom zyn, onstaatkundig, onpraktisch en misdadig... goed! De man heeft het openlyk beloofd — het wordt verzekerd door al de „eenige kiezers” die z’n reclame teekenden, dat is: die ze niet teekenden — en wie geen lust heeft in de redevoeringen van zoo’n lid, kan ze overslaan.

Zoo-als ’t Volk dan ook meestal doet.

Een predikant, die inziet hoe onaangemaam het is, dat alle menschen zouden verdoemd wezen om de schuld van één persoon, en hoe ongerymd, dat ze weêr allen gered zyn door de verdiensten van ’n ander, moge gedwongen worden tot flauwheid in z’n preêken, door ’t besef van de onmogelykheid om tot klaarheid te brengen voor ’n ander, wat niet helder is voor z’n eigen verstand...hy moge hierdoor worden heen-en-weêr geslingerd van begrip tot begrip, en door overmaat en tegenstrydige begrippen tot wanbegrip...hy moge lankdradig worden, gerekt, vervelend, onbegrypelyk...dit alles voere hem tot de onvermydelyke keus tusschen domheid of huichelary...goed! De man heeft beloofd te preêken uit den Bybel. En wie nu geen smaak vindt in de wargeestery die er gehaald wordt uit ’n verward boek, kan t’huis blyven, of uit wandelen gaan, als ’t goed weer is. Zelfs kan men ter-kerk gaan, en daar inslapen.