Naar inhoud springen

Pagina:Opregte Haarlemsche Courant 1684 Tuesday ed no 26.pdf/2

Uit Wikisource
Deze pagina is proefgelezen

Lintz den 16 Juny. Voorleden Sondag zijn hier twee Staffetten van den Heer Hertog van Lottharingen gearriveert, welcke aen sijn Keyserlijcke Majesteyt hebben bericht, dat de Keyserlijcke Hooft-Armee, hoewel men hem van veel meerder hadde verseeckert, nu alleen in 25000 Man bestont, en dat in tegendeel de Turcken, volgens het advys van de Kondschappers, met een Armee van 80000 Man tegens hem in de Marsch waren, met uytdruckelijcke verklaring, dat hy met een soo geringh aental Volcx tegens soo een groote vyandtlijcke Krijgs-Macht, sonder oogschijnlijck gevaer, niet konde aengaen en veel minder eenige Offensive Operatien ondernemen; te meer, also de Malcontenten, met hulp van 5000 Turcken en Tartaren, een Inval in Moravien dreygden te doen, en de Voor-Troupen daer van bereyts in het Gespanschap Zurach waren aengekomen. Ondertusschen heeft men van hier verscheyde Couriers afgesonden, als een aen den Ceurvorst van Saxen, een ander aen den Ceurvorst van Brandenburgh, en een derde aen den Opper- en Neder-Rijnse Creytz, om, soo men wil, aen die Vorsten mede voor te dragen, dat sijn Keyserlijcke Majesteyt gesint is den Stilstant van Wapenen, gelijck als Vranckrijck die eerst heeft voorgestelt, aen te nemen. Den Ceurvorst van Beyeren heeft aen de voornoemde Ceurvorsten mede eenige Gesanten gesonden, en haer ’t gevaer van ’t Rijck bekent gemaeckt. De 4 Compagnien van ’t Regiment van Beck, die hier te Lande zijn geinquartiert, hebben nu ordre bekomen, om na de Hooft-Armee in Ongaryen te vertrecken. De Wervingen der Recruten werden in alle Keyserlijcke Erflanden ernstig voortgeset. Op gisteren is sijn Keyserlijcke Majesteyt weder na Cammer en verder afgereyst.

Lintz den 17 Juny. Wegens de afwesentheyt van ’t Hof is van hier weynig te berichten. Uyt Poolen heeft men advys, dat sijn Konincklijcke Majesteyt met sijn gantsche Armee bereyts op de Grensen van Moldavien is gekomen, en dat den Vorst van dat Landt met sijn Aenhangh by hem is gearriveert, soo dat men hoopt in ’t korte iets van daer te sullen horen. Den Vorst Lubomirsky is met 3000 Man mede na Ongaryen in de Marsch: hy sal in Opper-Ongaryen blyven, en met het Corps onder den Generael Schults conjungeren. Den 12 deser heeft de Keyserlijcke Hooft-Armee by Gran gestaen, en wacht noch na de Regimenten, die uyt Silesien en Moravien in de Marsch zijn. Door dien de Keyserlijcke Armee sig in soo veel partyen moet verdeelen, sal deselve niet veel van belang konnen voornemen; doch de Turcken sullen mede geen overgroote Macht te Velde konnen brengen. Alschoon men geresolveert was, om Pest aen te tasten, soo vreest men echter, dat Vicegrad, ’t welck dicht aen den Donauw legt, die Rivier soude sluyten, invoegen men wel genootsaeckt sal zijn, om ’t selve eerst aen te tasten. Tot Gran werdt met alle macht aen de Brug gearbeyt.

Munchen den 16 Juny. De verovering van de Stad Luxemburg verset alhier en elders het voorgenomene Concept, en heeft men derhalven weynig verandering. Het Rendevous onser Volckeren blijft evenwel vast-gestelt. Sijn Ceurvorstel: Doorl: bevint sigh tot Starenberg, maer wert op heden alhier verwacht, als wanneer een geheyme Conferentie gehouden, en een vaste Resolutie genomen sal werden, hoe veel duysent Man dat men na Ongaryen sal senden; de gantsche Artillerye is noch alhier.

Regensburg den 19 Juny. Vermits het Ceur-Mentzise Directorium de ingebrachte Keyserlijcke Commissions-Decreten, waer over by de Gesanten al eenige urgeringen zijn gevallen, noch niet ter Dictature heeft willen brengen, werdt in alle de publijcke Deliberatien weynig gedaen, doch men meent, dat met de verandering der saecken, en dat Luxemburg reets in Fransse handen is, de affaires in ’t kort sullen veranderen. Sijn Keyserlijcke Majesteyt heeft weder een Commissions-Decreet ingegaen, met recommandatie aen de Standen des Rijckx, dat zy de Stad Ceulen, als oordeelende die niet buyten gevaer, van alles souden helpen voorsien.

Straetsburg den 19 Juny. De Brieven van Metz brengen mede, dat wel 4000 Man te Voet en 1000 Ruyters zijn gecommandeert, om na ’t Elsas te marcheren, maer dat die noch niet konden komen, om dat aen de Stadt Luxemburgh soo veel te repareren viel. De Franssen konnen sigh niet genoeg verwonderen over de groote Voorraet, welcke sy in die Plaets hebben gevonden. Den Bisschop van Straetsburgh en Prins Felix Egon van Mourbach laten hare Vruchten, Bagagie en Meubelen uyt het Elsas in veele Schepen nae Bon voeren, waer uyt sommige vreemde speculatien maecken.

Coppenhage den 20 Juny. Sijn Hooge Excell: Guldenleeuw is alhier onpasselijck aengekomen; des selfs Dochters en sijn Soon zijn mede aen de Maselen sieck; oock is eene daer van overleden, welke na Noorwegen is gevoert, om daer ter Aerde geset te werden. Alle de Volckeren uyt Zeelandt zijn na Holsteyn afgevoert, en bevint sig aldaer nu met de Manschap, die uyt Noorwegen is gekomen, een Armee van 30000 Man, doch wat daer mede voorgenomen sal werden, is onseker. Na men uyt Holsteyn advys heeft, is de Marsch onser Vockeren gecontramandeert, en de Monstering van de Armee tot den 11 July uytgestelt, soo dat men meent, dat men aen onse kant van dit Jaer voor geen Oorlog heeft te duchten, te meer, also men segt, dat onsen Coning in ’t kort hier weder sal zijn. Men blijft noch al spargeren, dat sijn Koningl: Majesteyt en den Ceurvorst van Brandenburg by den ander sullen komen. Onse Troupen in Holsteyn werden ondertusschen wijt uytgebreyt, om te beter te konnen subsisteren.

Hamburg den 23 Juny. Van Berlijn heeft men advys, dat daer wel alles tot de Marsch paraet was gemaeckt, dat het Regiment van den Ceur-Prins oock voor-by die Stadt nae Havelant was gemarcheert, en dat noch 2 andere Regimenten ordre hadden, om sigh by de Troupen die in ’t Landt van Meckelenburg lagen, te vervoegen, doch dat alles weder opgeschort was, soo dat’er goede hoop scheen, dat noch alles in der minne soude afloopen. Aldaer was een Gesant van den Ceurvorst van Beyeren gekomen, en nae sijn Ceurvorstel. Doorl. tot Potzdam vertrocken, welcke men seyde, dat in Commissie had, om uyt de naem van sijn Keyserlijke Majesteyt seer redelijcke Conditien aen den Ceurvorst van Brandenburgh voor te stellen. De Lunenburgse Gesanten, die sigh een Maent lang stil gehouden hadden, quamen nu weder ten Hove, en hadden genotificeert, dat haer Heeren en Meesters op Keyserl. ordre Besetting in Domitz hadden gelegt.

Hamburg den 23 Juny. Sijn Koninckl. Majesteyt van Denemarcken bevint sigh noch tot Itzehoe, en sal aldaer een tijdt langh blyven. Den 14 deser wierdt sijn Koninckl. Majesteyt van Sweden in Ooster-Gotlant verwacht, om aldaer de Monstering over2 Regimenten, welcke aldaer leggen, te doen.

Ceulen den 23 Juny. Den Vorst van Nieuburgh arriveerde op gisteren seer onverwacht tot Humig by de Stadt Gulick. Den Generalen Commissaris van de Franciscaner Monnicken in Italien heeft aen den Pausselijcken Nuntius tot Lintz 100000 Guldens, om in de Hof-Kamer te brengen, overgemaeckt, met belofte, dat in ’t kort noch meerder sal volgen.

NEDERLANDEN.

Leeuwaerden den 24 Juny. Sijn Furstel: Doorl: Prins Hendrick Casimier van Nassauw, Erf-Stadhouder en Capiteyn Generael van Vrieslandt, is den 21 deser van Hervorden, alwaer sigh des selfs Gemalinne met de Princesse van Anhalt bevinden, vertrocken, en op gisteren weder alhier in dese Provintie gekomen.

’s Gravenhage den 25 Juny. Na dat haer Hoog Mog. de Heeren Staten Generael gisteren een positive Resolutie genomen hadden, om den Treves aen te nemen, en daer van aen den Heer Grave d’Avaux, Extraordinaris Ambassadeur van Vranckrijck, door de Heeren van Werckendam, Blocklant, Dijckvelt, Bormannie, Kuyper en Bergius kennisse gegeven hadden, soo heeft deselve belooft, dat de Troupen, onder ’t Commando van den Mareschal de Schomberg staende, sullen af-marcheren, en daer op twee Expressen, d’een aen den Koning en den anderen aen desen Mareschal, afgesonden. Haer Ed. Groot Mog. de Heeren Staten van Hollandt en West-Vrieslant zijn heden desen voor-middag compleet vergadert geweest, en desen achter-middagh de Heeren Staten Generael, die dan morgen ochtent ten 8 uren wederom compleet staen te vergaderen, ende sullen ten 10 uren de Heeren Mininsters van de Geallieerden met de Heeren haer Hoog Mog. Gedeputeerden tot de Buytenlantse Saken in Conferentie treden. Ondertusschen zijn verscheyde Couriers van hier met dese Resolutie soo en daer het behoort afgesonden. De verzegelde Papieren zijn aen de Heeren Gedeputeerden van Amsterdam ontzegelt gerestitueert.

Amsterdam den 26 Juny. Van Hamburg is advys, dat den geapprehendeerden Burgermeester aldaer weder vry gelaten is, doch dat hy sijn dienst afgeleyt heeft, en reets een ander in sijn Plaets verkoren was; men meent, dat hy voor 50000 Rijckxds. heeft moeten Borg stellen, om geen andere dienst aen te nemen: De Lunenburgers hebben om dit doen eenige Hamburgse Effecten en Personen gearresteert, dan de Personen waren oock weder los gelaten. Tot Luyck is weder eenig Tumult geweest, en was aldaer seker Burgermeesters Huys aengetast, om den Burgermeester daer uyt te lichten, doch hy was niet gevonden.

Amsterdam den 26 Juny. De Schepen, van Smirna komende, staen van Mallaga met de eerste goede Windt weder de reyse aen te nemen. De 4 Schepen van de Spaensse Armade, die, volgens het schryven met de voorgaende Post uyt Spangien, uyt de Baey van Cadix waren geseylt, om iet te gaen visschen van haer gebleven Admirael, hebben ontmoet by ’t Naeu van de Straet 2 Hollantse Fluyten uyt Tessel met Masten, die door haer wierden genomen, en in Gibraltar zijn opgebracht, alsoo sy meenden, dat dese Fluyten nae Toulon souden gedestineert zijn: Item is oock door de Spaensse verovert een Frans Schip, met Suycker van Lissabon, en noch een ander van Bordeaux komende, gemonteert met 12 Stucken, willende nae Marsilien. Op gisteren liepen 2 Oorlog-schepen uyt Tessel in Zee, het eene om op de Oost-Indische Schepen te kruyssen, en het ander om te convoyeren na Bilboa, en met hem 2 Koopvaerdyschepen. De verdere Schepen, daer by-na gereet leggende, souden heden of morgen eerst monsteren of Admiraelschap maecken, om ten eersten te vertrecken. De Brieven van Lissabon maecken geen mentie van ’t blyven van een rijck geladen Schip. De geruchten van Cartegena werden oock niet gelooft.

De Regenten van ’t Huys-Arme Weeshuys tot Alckmaer sullen sekerlijck den 28 Juny, ’s morgens ten 9 uren, verkopen alle hare Lakenen, bestaende in verscheyde soorten van Breed-Lijsten, bereyde en onbereyde, sonder eenige van deselve te sullen ophouden.

De Liefhebbers van de Muzijck werden bekent gemaeckt, dat in de jonge Roelof-steeg, in ’t Muzijck-Stuck, tot Amsterdam, werden verkocht alle de Airs, om te speelen op de Viool, a 3, 4, 5 en 6 Partyen, van d’Operaes van Amadis, nagesien en verbetert van alle druck en andere Fouten, als oock vermeerdert met veele dingen; gelijck mede het Air-Boeck, om te singen; mitsgaders alle de Airs van de Violons van d’Operaes van de Triomphe d’Amour: oock werden noch verkocht 2 Guitaer-Boeken, ’t eene voor de gene, die wel konnen speelen, en ’t ander voor die ’t begeren te leeren, waer in de Fondamenten staen, en self de Woorden onder de Stucken, om te singen.

Tot Rotterdam by Pieter Tonneman, Papierverkoper, wert uytgegeven: de verbetering der Gedachten, omtrent waerheyt en valsheyt, of ware Logica; leerende de Redenen van andere t’ondersoeken, om haer sin te verstaen; waer in, behalven die van Wereltlijke Schrijvers, de voorname swarigheden over d’uytlegging der H. Schriftuur opgelost werden. Zijn oock te bekomen t’Amsterd. by J. Rieuwertsz.

Tot Gorinchem, by Adriaen van Cappel en Zacharias Smient, is gedruckt en wert uytgegeven het Testament in 18, met een groote Colonel Letter, op uytstekend wit Papier, en curieus gedruckt, zijnde seer beknopt, om in de Sack te steken; deselve zijn oock by haer gebonden in Segreyn, Spaens-leer en France-bant te bekomen, als mede alle Kerck-sorteringen, by haer gedruckt, voor een civile Prijs.

Gedruckt tot Haerlem, by ABRAHAM CASTELEYN, Stads-Drucker, op de Marckt, in de Blye Druck. Den 27 Juny, 1684.