| Oprechte Haerlemſe |  |
No. 10. Saturdaegſe Courant. |
TURCKYEN.
ADrianopolen den 19 January. Den Grave van Ottingen, Keſerlijcken Grooten Ambaſſadeur, arriveerde den 26 deſes, hier omtrent een uur buyten de Stad door den Aga der Janitſaren, en vervolgens door den Boſtangi Baſſi, welcke de Guarde van den Sultan commandeert en welcker beyder Gevolg te Voet en te Paert in het Nieu gekleet was, ontfangen en paſſeerde met ſijn Gevolg tuſſchen Janitſaren over een groote Steenen Weg tot in ſijn Quartier, by de Marckt en de groote Mosquée buyten de Stad in een Huys van een overleden Vizir bereyt en voor het Gevolg in andere nabyſtaende ledige Huyſen, in welcke een gedeelte van het Hof, wanneer het by ons vertoeft, gevonden wert: De Janitſaren hadden geen Geweer en niet eenen Schoot wiert, terwijl het Geſchut naer Conſtantinopolen vervoert is, gehoort: Na d’Intrede onthaelden de Turcken ſijn Excellentie magnifijcq: Hy ontfing den 27 en 28de Viſiten; beſag met Serraglio en andere Gebouwen; begon giſteren ſijn groote Bagage vooruyt te ſenden, en meent, ten eerſten ſijn Reys tot op 4 Mijlen na aen Conſtantinopolen voort te ſetten, aldaer ſijn Equipage en Treyn in ordre te brengen en binnen 15 a 16 dagen ſijn Intrede in die Hooftſtad te doen: Door de Vorſt, onderwegen uytgeſtaen, hebben de Menſchen van het Gevolg veel ongemack geleden en de medegenome Voorraet van Wijn ten deele de Smaeck verloren.
ITALIEN.
Roma den 13 February, Den Paus ſliep Sondag Nacht 6 volle uuren na malkander; liet ſig, opgeſtaen, een ront uur op ſijn Rolſtiel door ſijn vier Kamers heen en weer brengen, en gaf lang Audientie aen den Cardinael Paolucci, welcke ſijn Bisdom van Fereara voor dat van Viterbo met verlies van 1000 Scudi Inkomen ſoeckt te verwiſſelen: Woensdag ochtent vergunde hy, aen Tafel geſeten, Gehoor aan ſijn Miniſters, en Donderdag aen den Agent van den Groot-Hertog van Toscanen, welcke de Naen van de Ceurvorſtinne van de Paltz, die den ouden Heer tot een weynig Vermaeck verſtrekte, inbracht: Den eygenſten ochtent liet den Cardinael Moriggia, een Creatuur van Innocentius, en, ſoo men meent, na voorgaende Overleg met den Toscaenſſen Agent, te Sta. Maria Maggiore, alwaer hy het Aerts-Prieſterſchap bekleet, het Te Deum over de Wedergeſontwerding van den Paus ſingen: 20 Cardinalen, en onder deſe verſcheyde, die ſig het Pauſſchap al hadden beginnen toe te ſchrijven, woonden die Functie by; en de Keyſerſſe, Franſſe en Venetiaenſſe Ambaſſadeurs ſagenſe heymelijck: Dien dag wiert den Grave van Lamberg, Keyſerlijcken Ambaſſadeur, op het geſtadig aenhouden by den Cardinael Spada in ’t ſtille ter Audientie by Innocentius toegelaten en met alle tekenen van Eer en Achting voor den Keyſer en hem ontfangen: Nu twijffelt men, of den Grave van Martinits, voorigen Keyſerlijcken Ambaſſadeur, wel Audientie ſal verſoecken of by de Cardinalen Afſcheyt nemen: Giſteren was den Franſſen Ambaſſadeur by Innocentius en ſoude de Conincklijke Approbatie op het Voorſtel van Monſr. Gualtieri tot Nuncius in Vrankrijck genotificeert hebben en door den Cardinael Spada aen d’andere Ambaſſadeurs de Nominatien tot de Nunciaturen overgelevert zijn, omſe aen hunne Heeren en Meeſters te ſtuuren; doch de Lijſt, welke in de Stad van Hant tot Hant loopt, is verdicht: De Fatigues, die den Paus door het verleenen van ſoo veele Audientien komt te nemen en voorgeeft, verder te willen ondergaen, behagen aen de Doctoren niet, wijl ſy vreſen, dat door deſelve d’Inſtorting wel verhaeſt mocht werden. Woensdag avont wiert den Cardinael Opitio Pallavicino, Genouees, Creatuur van Innocentius XI., terwijl hy met Monſr. Arigoni ſprack, van een Apoplexie overvallen ende overleed ’s anderendaegs in den Ouderdom van 69 Jaren en het 14 van het Cardinaelſchap: Voor hem wert gelooft, dat door d’Yveraers met allen ernſt, had hy ’t beleeft, de Pauſſelijcke Waerdigheyt bekuypt ſoude zijn geworden en aen hem verlieſt den Hertog van Bracciano ſijn Creatuur, die de meeſte ingang by de Croonen en Cardinalen vont. Caſanatta heeft ſoo veel ongemack van de laetſte Apoplexie behouden, dat hy een gedeelte van ſijn Lichaem niet kan bewegen, en men acht, hem aen den Trap en Cibo aen de Poort van de Doot geſegt te mogen werden.
Venetien den 19 February. Sondag arriveerde het Engels Schip de Delight en Maendag de Delphin, van Yarmuyden. Van Modena wert geſchreven, dat tot het volbrengen van de Functie van den H. Doop aen den Prince, Soon van den Hertog, binnen weunige dagen groote Præparatie gemaeckt werden.
Duytslant en d’aengrenſende Rijcken.
Weenen den 20 February. Den 16, wanneer den Turckſen Ambaſſadeur ſijn publijcke Audientie by den Keyſer had, ging den Grave van Rappach kort te vooren uyt den Naem van ſijn Keyſerlijcke Majeſteyt aen ſijn Excellentie vragen, of hy, wijl het de geheele voor de Middag geſneeut hadde en verder ſlecht We’er gemaeckt, d’Audientie niet liever tot een anderen Dag wilde verſchuyven? maer den Ambaſſadeur antwoorde met veel Heusheyt, dat hy de tijt, hem door ſijn Majeſteyt geſtelt, ſoude waernemen; weshalven hy omtrent de Middag, en wanneer het ſneeuwen ophielt, op de laetſt verhaelde wijſe na het Hof geconduiſeert wiert: Op de Buytenplaets ſtonden boven de gewoone Wacht drie Vaendels Voetvolck gerangeert, welke op het aennaderen van d’Ambaſſadeur haer Geweer preſenteerden en de Trom roerden: Sijn Excellentie vont de Zael en Antichambre, die hy paſſeerde, vol Princen, Graven en Ridders en in de Raedkamer (alwaer hy d’Audientie had) by ſijn Majeſteyt veele van deſſelfs Staets-Raden en den Keyſer in plaets van onder het gewoone onder een Keyſerlijck Verhemeltſel; deed drie Reverentien, d’eerſte aen de Deur, de tweede in het Midden van de Kamer en de derde by de Trap; klom op deſelve, leyde de Brief van den Sultan op de Tafel; keerde, ſonder oyt de Rug na ſijn Majeſteyt te draeyen, te rug, en begon toen een cierlijcke Aenſpraeck; behelſende voornamentlijck een verſekering van de Vruntſchap, Oprechtigheyt en Stantvaſtigheyt van den Sultan, ſijn Heer en Meeſter, om de gemaeckte Treves heyliglijck t’obſerveren; op het welcke den Grave van Caunits, Vice-Cancelier van het Rijck, met Termen, ter Materie applicabel, in ’t Duyts ahtwoorde: Vervolgens beval de Ambaſſadeur aen ſijn Hofmeeſter, de Preſenten binnen te brengen; gelijck geſchiede, en onder deſe oock de twee Luypaerden: Den Ambaſſadeur leverde een Brief van den Primo Vizir en een Lijſt van de Preſenten over; klom nochmaels op de Trap; kuſte een Slip van ’s Keyſers Mantel, terwijl die van deſſels Gevolg een diepe Reverentie maeckten, en trat, gelijck hy ingekomen was, met drie Reverentien, ſonder ſig oyt om te keeren, na buyten: De overgeleverde Præſenten hebben de Heeren en Dames van het Hof 3 Dagen herwaerts komen ſien; gaen alle, die voorheen by diergelijcke gelegentheyt overgebracht zijn, te boven, en zijn in de volgende Lijſt te leſen.
Korte Lijſt van de Præſenten voor den Keyſer.
EEen uytmuntende rijcke groote Tent, alomme koſtelijck en konſtig gemaeckt: Een groote witte en roode Reygers Vederbos met 52 groote en kleyne Diamanten: Een Gout Paerden-Tuyg, root en wit geamalieert, met 531 groote en kleyne Diamanten en 338 Robijnen, en voor de reſt al, dat tot een Turcks Paerdetuyg behoort, van Gout: Een paer Goude Stegelrepen met 128 Diamanten en 204 Robijnen: Een Deckkleet met Blommen, met Robijnen en Esmaraugden verciert, op de Gront een meenigte Paerlen en Esmaraugden, en aen rontom hangende Vlocken kleyne Paerlen: Een groote Klomp Silver, met Gout van den Divan gemengt en met 17 Robijnen en 25 Esmaraugden, met Banden, omſe aen te hangen, van Esmaraugden en Paerlen op root Borduurſel gemaeckt: Een Zadel van root Velours met Paerlen en Esmaraugden: Een Velours Onderdeckſel van een Zadel met drie Goude Roſen: Een Deckſel van Scharlake Laken, het welcke de geheele Zadel bedeckt, met Blommen van getrocken Gout gemaeckt: Een ander Gout Paerden-Tuyg met 112 Esmaraugden, 381 Robijnen, 49 Diamanten en voor de reſt mede op de Turckſe wijſe en alles van Gout: Een paer Silververgulde Stegelrepen: Een Deckkleet, op koſtelijck Laken hangende, met 126 Draed-Roſen van Paerlen met Corael: Een Zadel, met Silver van vooren en achter, op Velours, met getrocken Gout doorwerckt: Een Velours Onderdecksel van een Zadel met drie Roſen met Gout: Een Boven-Deckſel van Scharlake Laken, met Blommen van getrocken Gout geſtickt: Een geheel Stuck Amber, 89 Loot ſwaer: 10 Stucken Muscus: 15 Bezoar-Steenen: 2 Stucken Gout Laken: 2 Stucken root Satijn met Gout: 6 Stucken Goude Brocaden, Conſtantinopolitaens Werck: 4 andere Stucken Brocaden, met Gout doorwerckt: 10 Stucken fijne Catoene Lywaten, Duezarhi genaemt: 35 Stucken fijne Catoene Lywaten, Imperiali geſegt: 20 Stucken fijne Catoene Lywaten, met Gout gemengt: 14 Perſiaenſſe Tapijten met Blommen: 4 Andere Tapijten: Een Iſabella Paert uyt Turcomania, van een Hengſt, Hagi Oghlir, en een Merrie, Tasbas geſegt; een root Paert uyt Turcomania van de Ras Mauhmudi en een Zulfaſe Merrie; een Iſabelle Paert uyt het Lant van Beidelenghi van de Ras Azoudu, helder van Hair; een Caſtanie bruyn Paert van een Arabiſe Hengſt, van de Ras Hududi en een Silaviſe Merrie: 2 Silvere Stal-Kettingen voor de Paerden: Een Silvere Back, uyt welcke men de Paerden Water te drincken geeft: 2 Luypaerden met Deckkleden van Perſiaenſſe Brocaden en Silvere Kettingen.
Den Ambaſſadeur heeft zedert aen yder der 4 Aerts-Hertoginnen een fraey Turcks Kleet met een Bonnet en Vederbos van Rijgers-Veeren, met Diamanten t’ſamengehecht, doen vereeren en betuygen, dat hy niet wegens den Sultan, maer wegens ſig ſelven, aen haer die Klederen ſchickte; oock de Keyſerin, den Rooms Coning en Coningin en den Aerts-Hertog Carel met Præſenten geregaleert; den 17 de groote Sledevaert van omtrent 30 Sleden voorby een Balcon ſien paſſeren, en giſteren by den Grave van Starremberg, Gouverneur deſer Stad en als Krijgs-Præſident by de Turcken voor eerſten Miniſter geacht, publijcke Audientie gehad, door den Ma[i]or, Adjutant en Keyſerlijcken Tolck in een Karos met 6 Paerden, van veele Lackeyen omringt, opgehaelt; paſſeerde door een Detachement van het Guarniſoen in de Wapenen; vont den Grave in d’Audientie-Zael tusſen de Hof-Krijgsraden, veele Generaels en Officiers ſtaen; wiert door den ſelven 3 à 4 Paſſen te gemoet getreden; ging na ’t wederſijts groeten benevens denſelven op een Rugſtoel op de lagerhant ſitten; preſenteerde een Brief van den Primo Vizir in een Carmoſijn roode Fluwele Sack, en betuygde, dat deſelve niet alleen voorheeft, de Treves oprecht na te komen; maer ook ten dien eynde ſorgvuldige en ernſtige Ordres op de Grenſen geſtelt: Den Grave antwoorde na gelegentheyt van Saken; en den Ambaſſadeur keerde, gelijck hy gekomen was, na ſijn Logement. Eergiſteren Nacht begonden de Mommeryen ten Hove met 40 paer der voornaemſte Heeren en Dames, tot welcke d’uytheemſſe Miniſters van d’eerſte en tweede Rang en de geheyme Raden mede toegelaten wierden. Maendag en Dingsdag ſal men ’t continuëren; op den laetſten dag voor de Vaſten yder de Klederen, hem toegeweſen, aenhebben, en hunne Keyſerlijcke Majeſteyten voor Waert en Waerdin ageren en het geheele Geſelſchap tracteren.
Regensburg den 25 February. Voorleden Vrydag laſen d’Euangeliſe Geſanten in het Saxiſe Quartier een Depeche, van den Ceur-Brandenburgſen Miniſter, den Baron van Bouzlaer, ontfangen en in het welcke deſelve voorſtelt, dat op ſijn overgeleverde Memorie
