Goring. dito Goring is van Exceter weder opgebroken. Crumwell soude sich met Fairfax conjungeren, watse by der handt sullen nemen sal den tijt openbaren.
Uyt Parijs den 28 dito.
Den 22 arriveerde den Hertog van Anguyen alhier.
Den 23 vertrok den Koning, de Koninginne en Monsieur van Fontaine-bleau, en logeerden snachts tot Villeroy, quamen ’sander daeghs in goede dispositie alhier in de Stadt, alwaerse met groote vreugde ontfangen wierden; hadden 6 weken van hier geweest. Mons. den Hertog van Orleans is mede alhier gearriveert, alsmede den Prins van Condee, die uyttet Badt van Bourbon ghekomen is.
Den Cardinael Mazarin, den Raedt en de Finantie zijn mede alhier van Fontainebleau ghekomen.
Den Comte de Lesno Prince en Bisschop van Varmy; en den Comte van Bnin Opalinski, Palatin van Ponante en Raedt van d’eerste ordre der Kroone van Polen etc. beide Ambassadeurs extra-ordinaire des Conings van Polen, sullen heden op ’t Dorp Piquepuce vernachten, om morghen haer solemnele inkompste door Sint Antonis Poorte in dese Stadt te doen, hebben een suite van meer als 400 te Peerde.
Wttet Legher van sijn Hoogheydt van Oragnien voor Hulst, den 2 November.
Den 30 October hebben die van Hulst een Granaet in de Galderye van sijn Hoogheyts Quartier geworpen, die eenige Binten heeft beschadight; en den Colonel Ferens de wacht hebbende, wiert van d’aerde in ’t aensicht gequetst, doch sonder zwarigheydt; Sijn Hoogheyt was een weinig te vooren uyt deselve Gaelderye ghegaen; dese nacht heeft men weder heftig geschoten. Den 31 deser warender 12 Binten in sijn Hoogheyts Gaelderye. Dese nacht soude men in ’t Quartier van d’Heer van Bredero een Dam van Rijs en Aerde legghen, om te sien hoe ’t succederen soude, doch alsoo ’t noch te diep was, warense ghenoodtsaeckt noch Binten te stellen , en wierdt doe van onse Baterye dapper geschooten, tot faveur van onse Arbeyders; so dat ’s Vyandts defentie doe meest vernietight wierdt. De wachten trecken 18 Compagnien sterck in de Trenchementen, daer by een Colonel, Luytenant Colonel en Majoor, en worden soo verlost. De Belegherde schieten weinigh des daegs: maer nemen snachts haer slagh waer en schieten dan sterck met Canon en Musquetten. Desen dagh bracht men 6 halve Cartouwen van d’oude op de nieuwe Baterye, alwaer in ’t overbrenghen van ’t eerste stuck 4 Matrosen doot geschoten wierden. Dese nacht den 31 isser sterck gheschoten en is de Gaelderye van d’Heer van Brederode overgebracht, en sijn Hoogheyts Gaelderye heeft 15 Binten vaerdig.
Den eersten November quam sijn Hoogheydt smorghens vroegh in de Gaelderye om alles te besichtigen, en ging van daer na d’aprochie van den Heer van Bredero; so dat men alle uyren ’t commando van sijn Hoogheyt verwacht om de Mynen in ’t Bolwerck te maken, aen de voorsz. Gaelderye worden noch al Binten gemaeckt, hoe wel deselve met den Dam over is. De Gentse Poort en halve Maen sijn t’eenemael vernielt van ’t schieten van ons Canon, als ook de meeste huysen, die seer over hoop ligghen; so dat die van Hulst haest ghenootsaekt sullen zijn te parlementeren.
Heden ten elf uren begosten onse Mineurs aen ’t Bolwerck te mineren, daer de Galderye van de Heer van Bredero aen quam, na de middagh warense al 5 voet in de wal gheavanceert; den Dam vande Galderye van Sijn Hoogheydt wiert aen eenighe waegh-halsen voor derthien hondert gulden besteet, en moesten deselve van de Galderye vast aen ’t Bolwerck brenghen, op conditie datse op morgen den tweeden moest vast liggen, of geen gelt, also de Mineurs dan moesten beginnen te Mynen; na de middag wierden alle de wagens van d’Officieren en Capiteyns uyt de quartieren ontboden, om Rijs te halen, en in d’Aproche te brenghen: dese nacht heeft ons Canon ghestadigh gheschooten, so dattet scheen of alles in brandt stont, d’arbeyders hebben onder ’tfavuer van ’tselve den geheelen nacht doende geweest, en Rijs en aerde ’t einde Sijn Hoogh: Galderye gheworpen, en hebben alsoo den dam tot aen de wal gebracht. De Mijnen in de Heer van Brederoos quartier zijn seer diep in de Stats wal, en zijn al diverse Camers gemaeckt. Op Vrydag den derden sullen alle de Mijnen gereet zijn om te doen springhen.
Uyt Ceulen den 3 dito.
De Franschen komen van boven nae beneden, nemen alle steden langs den Rijn voor de voet in, hebben Kouff, Zinckeweert, Over-wesel, Bowert, ende vele andere plaetsen langs den Rijn verovert.
Een ander uyt het Leger van den 3 dito.
Den 2 November was sijn Hoogheyt smorghens vroegh in d’ aprochie, en alsoo de Galderyen al over de Gracht ghebracht, en de mynen vaerdigh waren, sond een Trompetter met een brief aen den Gouverneur, hem waerschouwende dat de Mijnen gereet waren, en of hy noch niet gheresolveert was de Stadt met goede capitulatie over te geven, om also ’t bloetbat datter ophande was, voor te komen; etc. Ondertusschen schotense van de Baterye van den Heer van Brederode sterck op de stad, en hadden de voorgaende nacht mede so sterck op de Stadt geschooten dat alles scheen in brant te staen; so haest den Trompetter den brief aen den Gouverneur over-gelevert hadde, wiert hy ter plaetse gebragt daerse hem wel tracteerden; en bleef aldaer tot een ure, dat de Kryghs-raet gescheyden was; den Gouverneur Hanny antwoorde sijn Hoogheyt, dat hy de voorsz stad op ’t uytterste voor God en den Koning soude defenderen, wilde ook stormen en assauten tot dien eynde verwachten.
Op dit antwoort wierden de mijnen, Bateryen en alles wat tot den storm dienen soude, gereet gemaekt. Die van binnen siende hoe datter op haer gekookt was, en geen lucht op die spijse hebbende, resolveerden tot Parlementeren, en sonden des morgens den 3 deser 2 Colonels uyt de Stadt in’t Leger, en ginghen weder 2 van d’ onse in de Stadt; soo dattet accoort meest op de maniere van ’t Sas getroffen is. ’t Guarnisoen soude na Antwerpen gheconvoyeert worden, ’t uyttrecken sal den 5 deser gheschieden, ende is alsoo dese stercke Sad in de tijdt van een Maent door sijn Hoogheydt den Prince van Orangien gewonnen, Godt zy loff voor dese victorie.
In ’t Eylandt Wicht zijn eenige West-indische schepen aengekomen, raporteren dat daer noch 10 schepen in ladinge waren; en dattet tot Fernabuc noch wel stont; doch quamende Indianen altemets ontrent de stadt, maer d’ onse ghewaer wordende nemen voorts de vlught.
14 Frans-vaerders zijn inde voorgaende weecke behouden in ’t Vaderlandt gearriveert.
t’ Amsterdam by Joost Broersen, is ghedruckt en wordt uytgegheven d’Engelse Bybel in quarto, noyt voor desen met soo grooten Letter, in sodanigh formaet gedruckt.
By Ioost Broers in the Pijl-street is printed and are to be sold the holy Bible, containing the old Testament and the new translated out of the originall tongues, and with the former translations diligently compared and revised, in quarto.
T’AMSTERDAM, Ghedruckt by Jooſt Broerſz. woonende inde Pijl-steegh, inde Boeck-druckerye. Den 7 November 1645.
