Pagina:P. CROMBECQ. Vandenborne Lientje. Edegem 30 november 2006 v5.1.pdf/3

Uit Wikisource
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Deze pagina is proefgelezen


Wat overkwam Lientje Vandenborne? Met een genealogiefragment uit de 14e en15e eeuw van de kunstenaarsfamilies Massys (Antwerpen, Grobbendonk, Leuven), Beyaert en Vandenborne (Leuven)

Inleiding

Op 15 juni 1543 werden Lientje Vandenborne en haar 6 broers en zusters weeskinderen en werden ze op straat gezet.

Nadien werd van hen niets meer vernomen.

De beeldhouwers Beyaert

Ruim anderhalve eeuw eerder leefde in Leuven Jan Beyaert (°<1385, <1437; #18[1]) met zijn echtgenote Margareta Weys en hun vijf kinderen [2]. Jan en zijn broers Arnold en Michel waren schrijnwerkers (scrinifex). Zijn zoon Josse (°ca1405, <1483), ook een schrijnwerker, begon zich in de gouden periode van Philips de Goede een reputatie op te bouwen als beeldsnijder (sculptoris imaginum, factor imaginum ook antropoformita). Uiteindelijk werd hij één van de belangrijkste kunstenaars van zijn tijd en inspireerde hij talloze anderen, waaronder zoon Steven, neef Peeter Beyaert (zoon van oom Arnold) en neef Jan Vandenborne (°<1446, <1526; #4), zoon van zijn zuster Margriet die gehuwd was met Peeter Vandenborne (°<1426, <1446; #8), een telg uit de brouwersfamilie Vandenborne[3]. De naam Beyaert had intussen zo’n indrukwekkende bijklank gekregen dat vele afstammelingen, waaronder zijn neef Jan Vandenborne, zich ook Beyaert lieten noemen [4]. Jan stond eveneens bekend als beeld- en kapelsnijder (factor capellarum) en werd meermaals vernoemd in rekeningen en akten als beeldsnijder en maker van kerkaltaren. Jan ‘Beyaert’ Vandenborne huwde eerst Margriet Vandevivere en ging wonen in de ‘Langen Wierink’ (nu Drinkwaterstraat) te Leuven. Na het overlijden van Margriet hertrouwde hij met de Kempense Catharina Van Belle (°<1471, >1526; #5).

Jan ‘Beyaert’ Vandenborne bleek een opvliegend karakter te hebben want hij werd in 1484 op de vingers getikt door de Stadsraad [5] omdat hij een leerling van hem, Machielken Bone,

  1. Dit nummer is het kwartiernummer met Lientje Vandenborne als centrale persoon. Lientje heeft nummer 1, de ouders nummer 2 en 3, de grootouders 4, 5, 6 en 7 waarbij 4 en 5 de ouders zijn van 2. De mannelijke voorouders hebben pare nummers. De naamdrager, Vandenborne in dit geval, heeft telkens het eerste nummer van die generatie (2, 4, 8, 16, 32, 64, enz…). Het nummer stemt ook overeen met de nummering in hoofdstuk 5 van dit artikel. Zie ook daar voor een grafische voorstelling.
  2. E. VAN EVEN, Les sculpteurs Beyaert de Louvain, in: Bulletin des Commissions royales d'art et d'archéologie (Brussel: Commission royale d'art et d' archéologie, 1888), pp. 151-195, hierna geciteerd als E. VAN EVEN, Les sculpteurs Beyaert.
  3. Service de Centralisation des Etudes Généalogiques et Démographiques de Belgique, Fonds Cassart samengesteld door kannunik Jean Cassart, Nota's Vandenborne, Stadsarchief Leuven, 8109, akte van 11 december 1437 hierna geciteerd als SAL, 8109, akte van 11 december 1437, cfr. J. CASSART.
  4. Niet alleen afstammelingen maar ook aangetrouwden profiteerden van de roem van Josse. Zo liet beeldsnijder Landsloot Van Voorspoel zich, na het tweede huwelijk van zijn moeder Catharina Van Belle met Jan ‘Beyaert’ Vandenborne, ook Landsloot Beyaert noemen. Bron: SAL, 8179, akte van 9 augustus 1519, cfr. E. VAN EVEN, Les sculpteurs Beyaert o.c. p. 180.
  5. SAL, 7378, akte van 17 december 1484, cfr. E. VAN EVEN, Les sculpteurs Beyaert, o.c, p. 182.