( 8 )
valeur, son système fut celui de la nature. Au même moment où cet auteur célèbre, dans un de ses meilleurs écrits, animait une statue pour découvrir les idées que nous devons à chacun de nos sens, Bonnet à Genève concevait un pareil ouvrage et l’exécutait à-peu-près sur un plan analogue. Les mêmes principes de philosophie qui ne trouvaient qu’un seul écrivain en Espagne et en Portugal, un petit nombre en Italie, se propageaient par des écrits nombreux en Allemagne, en Ecosse, en Angleterre, et dans d’autres contrées de l’Europe.
En France, cette philosophie pénétra dans toutes les académies, et fut adoptée par tous les hommes instruits. Elle contribua à introduire dans tous les ouvrages plus d’ordre, de suite et de clarté; mais elle fut toujours exclue des écoles publiques. La méthode des scholasliques, suif quelques modifications et un peu de cartésianisme, continua d’être la base de l’enseignement philosophique dans les collèges et les universités.
(Nous laissons l’auteur décrire les vicissitudes qu’éprouva l’instruction pendant nos troubles politiques et les divers systèmes qui se succédèrent, et nous reprendrons dans un prochain numéro son écrit à la suppression des écoles centrales.)
AVIS.
Le maire de la ville d’Alkmaar, prévient le public qu’en suite de l’adjudieation provisoire de l’éclairage de cette vil[l]e pour trois ans, anquel il a été procédé aujourd’hui, la sente offre a été reconnue être de quarante-quatre-mille francs. En conséquence l’adjudication définitive a été fixée au 21 de ce mois à midi dans la maison commune, et les nouvelles offrer, par soumissions cachetées, seront reçues jusqu’à onze heurses du matin de ce même jour, aux Bureaux de la marine. La cahier des charges est déposé dans ces bureaux, et l’on pourra eu prendre connaissance tous les jours (les dimanches exceptés) depuis dix heures du matin jusqu’à deux heures après midi.
Le jour fixé ci-dessus pour l’adjudication définitive, après l’ouverture des billets, le maire proclamera l’offre la plus avantageuse, qui servira de mise à prix, et l’élairage mentionnée sera adjugée au rabais et à l’extinction des feux.
Alkmaar, le 9 décembre 1811.
N. de Foreest de Petten.
THÉATRE FRANÇAIS SUR L’ERWTEMARKT.
Aujourd’hui, le 15 décembre 1811.
LE JOUEUR, comédie en 5 actes, en vers, de Regnard; suivie du DIABLE EN VACANCES, opéra en un acte, musique de Gaveaux.
Mardi, le 17 décembre 1811.
LA JEUNE HOTESSE, comédie en 3 actes, en vers; suivie de TRENTE ET QUARANTE, opéra en un acte. Le spectacle commencera par CHAMPAGNAC ET SUZETTE, vaudeville en un acte.
dwalingen. Een uitmuntend waarnemer zijnde, was zijn stelsel, dat van de natuur. In hetzelfde oogenblik, dat deze beroemde schrijver, in een zijner beste geschriften, een standbeeld bezielde, om de denkbeelden te ontdekken, die wij aan elk onzer zintuigen te danken hebben, ontwierp Bonnet, te Geneve, een dergelijk werk, en voerde het ten naastenbij uit volgens een gelijksoortig plan. Dezelfde grondbeginselen van wijsbegeerte, die slechts een’ eenigen schrijver in Spanje en in Portugal en een klein getal in Italie vonden, vermenigvuldigden zich in Duitschland, Schotland, Engeland en andere streken van Europa, door talrijke geschriften.
In Frankrijk drong deze wijsbegeerte in alle de akademien door, en werd door alle geleerde lieden aangenomen. Zij bragt het hare toe, om meer order, zamenhang en duidelijkheid in alle de werken in te voeren; maar zij werd altoos uit de openbare scholen uitgesloten. De leerwijze der schoolgeleerden, onder eenige wijzigingen en met een weinig cartesiaansche wijsbegeerte vermengd, bleef bij voortduring den grondslag der wijsgeerige onderwijzing in alle kollegien en in alle universiteiten.
(Wij laten den schrijver alle de wisselvalligheden beschrijven, welke het openbaar onderwijs, gedurende onze staatkundige onlusten onderging, zooals ook de verschillende systemas, die elkander opvolgden; wij zullen in een volgend nommer zijn handschrift hervatten, daar hij het afschaffen der centrale scholen vermeldt.)
(Het vervolg hierna.)
BERIGT.
De maire der stad Alkmaar berigt het publiek, dat, ten gevolge der provisionele adjudicatie van het verlichten dezer stad, voor drie jaren, waartoe op heden is overgegaan, de eenige inschrijving is gebleken te zijn vier-en-veertig-duizend francs; zijnda alzoo de finale aanbesteding bepaald op den 24sten dezer maand, ten 12 uren na den middag, op het raadhuis, en de nieuwe inschrijvingen, bij verzegelde en onderteekende biljetten, zullen ontvangen worden tot des voormiddags ten elf uren van denzelfden dag, ter secretarij dezer stad. De conditien van aanbesteding zijn op gemelde secetarij voorhanden, en een ieder zal dezelven, aldaar, dagelijks, uitgezonderd des zondags, des voormiddags van tien tot des namiddags ten twee uren, kunnen lezen.
Over de hier boven tot de finale aanbesteding bepaalden dag, zal de maire, na de opening der biljetten, de voordeeligste inschrijving bekens maken, welke tot prijsstelling dienen zal, en de gemelde verlichting zal vervolgens, bij afslag en bij het uitbranden van het kaarslicht, worden aanbesteed.
Alkmaar, den 9den december 1811.
N. van Foreest van Petten.
HOLLANDSCHE SCHOUWBURG.
Heden, Zondag, den 15den december 1811.
DE TOOVERFLUIT, zangspel, muzijk van Mozart. De rol van Zoroaster zal door den heer T. Majofski vervuld worden en na hetzelve EEN NIEUW DIVERTISSEMENT; waarin door de eerste sujetten zal gedanst worden.
Maandag, den 16den december 1811.
Eene derde en laatste representatie van
DE TOOVERFLUIT, zangspel, muzijk van Mozart. De rol van Zoroaster zal door den heer T. Majofski vervuld worden, en na hetzelve EEN NIEUW DIVERTISSEMENT; waarin door de eerste sujetten zal gedanst worden.
Woensdag, den 18den december 1811.
DE DRIE GETROUWDE MANNEN, blijspel, naar het fransch van Picard, door den heer C. A. van Raij.
