( 8 )
véritables disciples répandus en grand nombre dans toutes les parties de l’Europe, ont marché constamment sur leur trace, et montré la même sagesse et la même modération.
Que fait-on cependant pour pouvoir condamner tout ce qui s’appele philosophes et philosophie? On confond les Bacon, les Locke, les Condillac, les Bonnet qui, n’ont écrit que pour diriger la marche de l’esprit humain, pour éclairer l’origine de ses opérations, avec les philosophes qui ont examiné quelques institutions politiques et religieuses, et qui ont souvent scruté avec trop de hardiesse et de liberté les principes du pouvoir du trône et de l’autel. Quelle différence néanmoins dans ces deux espèces de philosophie! L’une, douce, paisible, pacifique, appuyée modestement sur les faits et l’expérience, ne s’est jamais occupée que de l’avancement des sciences; elle a guidé Lavoisier dans la réforme de la chimie, et guide encore tous les jours dans toutes les parties des connaissances humaines un grand nombre de savans illustres. L’autre, inquiéte et ambitieuse, n’a dû son existence qu’à la faiblesse du gouvernement. Ce serait peu les connaître que de les confondre, et que de proscrire la philosophie qui s’occupe de l’origine et de la marche de nos idées, avec celle qui s’est mêlée de politique et de religion.
AVIS.
À dater du 1er janvier 1812, la Feuille Politique du département du Zuiderzée se débitera par abonnements le prix en-est fixé pour Amsterdam à fr. 50 par an; à fr. 25 pour six moins, et fr. 14 pour trois mois; et dans les autres villes, franc de port, à fr. 70 par an; à fr. 6 pour six mois, et à fr. 19 pour trois mois. MM. les abonnés payeront d’avance le prix de leur souscription; mais les correspondans du bureau du journal pourront obtenir un crédit, pour lequel ils s’arrangeront à l’amiable avec la direction.
Pour faciliter l’acquisition du journal aux personnes qui ne pourraient on ne voudraient pas s’abonner, ou pourra se procurer au bureau du journal à Amsterdam des numéros détachés, dont le prix, en [r]egard à l’imposition du timbre, est fixé à 20 centimes ou deux sols de Hollande la feuille.
⁂ Aujourd’hui décéda à l’àde de plus de 74 ans madame BARBARA VAN HELSDINGEN, veuve de M. Cornelis van der Oudermeulen. Son fils et sa belle-fille, annoncent par la presente leur perte à leur famille et à leurs amis.
| Amsterdam, le 18 décembre 1811. |
C. VAN DER OUDERMEULEN, C. B. VAN DER OUDERMEULEN, Née van Hees. |
THÉATRE FRANÇAIS SUR L’ERWTEMARKT.
Aujourd’hui, le 21 décembre 1811.
La première représentation de la reprise de MÉDIOCRE ET RAMPANT, comédie en 5 actes, en vers de Picard; suivie des JEUX DE L’AMOUR ET DU HAZARD, comédie en 3 actes, en prose, de Marivaux.
Dimanche, le 22 décembre 1811.
LES FAUSSES CONSULTATIONS, comédie en un acte; suivie du CONCERT INTERROMPU opéra en un acte. Le spectacle terminé par GEORGE DANDIN, co[m]edie en 3 actes de Molière. hunne ware leerlingen, die in grooten getalle door geheel Europa verspreid zijn, hebben volstandiglijk hun voetspoor gedrukt, en dezelfde wijsheid en gematigdheid betoond.
Wat doet men middelerwijl om alles, wat wijsgeer en wijsbegeerte heet, te kunnen veroordeelen? Men vermengt, Baco, Locke, Condillac, en Bonnet, die slechts geschreven hebben, om den gang des menschelijken geests te besturen, om den oorsprong van derzelver werkzaamheden te verlichten, niet de wijsgeeren, die eenige godsdienstige en staatkundige instellingen hebben onderzocht, en die dikmaals met te veel stoutheid en vrijmoedigheid de magt des troons en des altaars hebben overwogen. Welk een onderscheid niettemin tusschen die beide soorten van wijsbegeerte! De eene zachtzinnig, rustig, vredelievend, en zich zediglijk op daadzaken en ondervinding grondende, heeft zich nimmer bezig gehouden, dan met de bevordering der wetenschappen: zij heeft Lavoisier in de hervorming der scheikunde ten gids verstrekt, en geleidt nog dagelijks, in alle de deelen van de menschelijke kennis, een groot aantal doorluchtige geleerden. De andere, onrustig en staatzuchlig, is haar bestaan slechts aan de zwakheid van het bestuur verschuldigd. Weinig kent men die beide soorten, wanneer men de wijsbegeerte, die zich met den oorsprong en de voortgang onzer denkbeelden bezig houdt, met die verwart, welke met staatkunde en godsdienst vermengd is.
BERIGT.
Te rekenen van den 1sten jaunarij 1812, zal het Staatkundig Dagblad van de Zuiderzee bij inteekening worden uitgegeven, waarvan de prijs voor Amsterdam wordt bepaald op fr. 50 in het jaar; fr. 26 in het half-jaar, en fr. 14, in de drie maanden; en voor de andere plaatsen, vrij van brievenport, op fr. 70, in het jaar; fr. 36, in het half-jaar, en fr. 19, in de drie maanden. De inteekenaren zullen den prijs hunner inteekening vooruit betalen; echter zullen de correspondenten van het bureau van het dagblad een crediet kunnen bekomen, waarover zij met de directie in schikking zullen kunnen treden.
Om het verkrijgen van het dagblad gemakkelijk te maken, voor degenen, die niet kunnen of willen inteekenen, zal men zich aan het bureau van het dagblad te Amsterdam afzonderlijke nomme[r]s kunnen aanschaffen, waarvan de prijs, uit aanmerking van de belasting op het zeg[e]l, gesteld wordt op 20 centimes, of twee stuivers hollandsch, voor ieder blad.
⁂ Op heden is, in den ouderdom van ruim 74 jaren overleden, vrouwe BARBARA VAN HELSDINGEN, weduwe van den heere Cornelis van den Oudermeulen, waarvan bij deze, aan bloedverwanten en vrienden, wordt kennis gegeven, door haren zoon en schoon-dochter
| Amsterdam, den 18den december 1811. |
C. VAN DER OUDERMEULEN, C. B. VAN DER OUDERMEULEN, Geb. van Hees. |
HOLLANDSCHE SCHOUWBURG.
Heden, Zaturdag, den 21sten december 1811.
DE DRIE GETROUWDE MANNEN, blijspel, naar het fransch van Picard, door den heer C. A. van Raij; en na hetzelve, op verzoek, ARLEQUIN SCHOENMAKER, of DE TRIUMF DER TOOVERKUNST, groot ballet-pantomime; zeker voor de laatste maal.
Zondag, den 22sten december 1811.
ABALLINO, DE GROOTE BANDIET, treurspel.
Maandag, den 23sten december 1811.
JOHANNA VAN MONTFAUGON, romantisch tafereel.