Pagina:Album der Natuur 1854 en 1855.djvu/760

Uit Wikisource
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Deze pagina is niet proefgelezen

— 350 —

ger door eene metalen veêr vervangen, die, althans gedurende een paar minuten, op eene zigtbare wijze, in dezelfde vlakte moet blijven schommelen; maar het schijnt zeer moeijelijk zich zulke veeren te verwerven, hetgeen mij ook niet is mogen gelukken. Silvestre en esler hebben toestellen bedacht, om de verplaatsing van het schommelvlak zinnelijk voor te stellen, wanneer haar be- drag reeds als bekend wordt aangenomen , maar deze toestellen zijn, naar mijn gevoelen, nutteloos.

Het nieuw bewijs voor de wenteling der aarde, door foucault gevonden, heeft zoo veel opschudding gemaakt, en zoo vele be- moeijingen uitgelokt, dat ik, om daarvan een eenigzins volledig verslag te kunnen geven , over eene veel grootere ruimte zoude moeten kunnen beschikken , dan die mij hier ten dienste staat. Bij de Academie van Wetenschappen te Parijs alleen , zijn , binnen anderhalf jaar na het eerste berigt van foucault, omtrent vijftig stukken ingekomen , die op zijne zoogenaamde slingerproeven be- trekking hadden. Het scheen nu ook zoo ligt te zijn geworden, de aarde te zien wentelen , dat iedereen zich in dat schouwspel wilde vermaken, en, misschien aan omtrent zoo vele plaatsen als de leerboeken over aardrijkskunde namen bevatten , liet men slin- gers schommelen, tot dat verveling daaraan een einde maakte. Niet overal echter bevroedde men de voorzorgen , die zich later noodzakelijk hebben betoond , zoo men zich , door de schommelin- gen des slingers, niet om den tuin wil laten leiden. Foucault zelf, die reeds aanvankelijk proeven met eenen slinger van 10 ellen lengte had genomen, herhaalde die weldra, met eenen slinger, die eene lengte had van 67 ellen, en wiens draad aan het koepelge- welf van het Pantheon te Parijs bevestigd was. Garthe bevestigde eenen slinger, van 50 ellen lengte, aan een der koorgewelven van den Dom te Keulen. Elders nam men proeven met veel kortere slingers, en in ons vaderland geschiedde dit, met groote zorgvul- digheid , door de heeren van beek te Utrecht en van der willigen te Deventer. Het bleek echter spoedig, uit de verschillende proefnemingen , dat de beweging der aarde niet zoo ligtelijk in eenen schommelenden slinger was te lezen, als men zich dit aan-