Pagina:FrankVanDerGoesWerk1939.djvu/87

Uit Wikisource
Naar navigatie springen Naar zoeken springen
Deze pagina is gecontroleerd


legen hebben, moest de vertaling doen wat zij bestemd was te verrichten. Men had mij uitgelachen om de bezorgdheid over zulke bijomstandigheden.

Ik ga nu voort met het bespreken van aparte punten uit uw artikel. De Kunst in den Socialistischen Staat. Gij zult voor de Kunst wel niet bezorgd meer zijn, nu ik u gezegd heb dat het Socialisme alleen met den arbeid te maken heeft. Gij zijt overigens de eerste niet die Socialisme tegenover individualisme stelt, zeer ten onrechte naar mijne meening. Socialisme staat tegenover Anarchie en tegenover Kapitalisme; het gezamenlijk bezitten en gebruiken van de arbeids-middelen, tegenover het ordeloos arbeiden met middelen die door een kleine groep van kapitalisten worden geëxploiteerd. Het is een zeer platte opvatting van Individualisme wanneer men daarin het omgekeerde van Socialisme bespeurt. Individualisme, de leer dat iedere individualiteit in de wereld zoo veel mogelijk gerespecteerd moet worden, Individualisme, de zorg voor de onafhankelijke ontwikkeling van ieders beste eigenschappen, Individualisme, de liefde voor het groote en hooge in de menschenziel, Individualisme, de erkenning van het Persoonlijke, de lof van het bestierend-menschelijke, de eerbied voor het buitengewone, Individualisme kan alleen waarlijk bloeien en verwezenlijkt worden in eene socialistische maatschappij. De beste menschen moeten eten en drinken en hebben kleeren en een woning noodig, zoo goed als de minder voortreffelijke. Over die dingen en over de middelen om ze te krijgen, daar mag in een rationeele samenleving in het geheel geen sprake van wezen. En, in de hoeveelheid van die geringe zaken te willen uitmunten boven anderen, en dat zeggen te doen in naam van het Individualisme, dat is een wilde onbeschoftheid en een ontzettend misverstand. Het is het schoenepoetsen voor men 's ochtends de deur uitgaat. Te beweren dat eene theorie die een eind wil maken aan het verschil tusschen arm en rijk, een aanslag doet op het Individualisme, is beweren dat de individualiteit te loor gaat bij menschen die met even-fraaie glimmende laarzen loopen.... zoodat, als Kunst

83