VOOR-REDEN.
_p_5_initial_I.jpg)
N dit tegenwoordigh werck, Beminde Leser, hebbe ick dese Perspective Konsten in’t kort, ende soo duydelick voorgestelt, als my doenlijck is geweest; soo dat ick niet en twijffele, oft den Ondersoecker en sal de selve uyt de Beschrijvinge, ende de Figuren daer by, seer wel konnen begrijpen: want de Beschrijvinge met de aenwijsende letteren daer inne ghestelt, ende op de Figuuren wijsende, is, of het met der handt werde gewesen. Derhalven en hoeft men niet schromigh te wesen, om den Konst-lievenden lust der vermaeckelijcker Perspective in het werck te stellen: want de selve is noodigh, dienstlijck, ende profijtelijk voor alle Persoonen, ’t zy van wat staet ofte conditie die zijn, alsoo de selve Konste seer verstandelick leert oordeelen, van alles wat men bynaer met der ooghe siet, ende voor al seer noodigh, die haer in de Teeckenkonste oeffenen: dese konnen lichtelick ghetuygen, hoe nootsaeckelick de konste der Perspective is; sonder welcker kennisse de Teecken-konste gantsch onvast ende onseecker is: daerom dient dese (als een fondament der selver) eerst gheweten. Mijn meeninghe en is niet den Lief-hebber met veel subtijle speculatien op te houden; die daer lust in hebben, die ondersoecken Euclides, Guido Ubaldus, als oock Iacobus Barozzi de Vignole, ende Samuel Marolois, welckers werck ick selfs ghemaeckt hebbe, ende in ’t licht uyt-ghegeven: maer kome tot soo veel dienstige Theorie, als tot der Practijcque in desen noodigh sal wesen. Komende dan tot mijn voor-genomen werck, sal men eerst verstaen, wat Perspective te seggen is, waer van den seer verstandighen Euclides subtijlick tracteert. Het is (soo als den loffelicken Architect Vitruvius seyt) ’t gene men noemt Scenographie, dat is het opgerechte van eenige Gebouwen, Lichamen, ofte Corporen; ende in ’t geheel, ’t gene men met der ooge siet, het selve met grondt-regulen te brengen in’t verkorten, gelijck het hem naer het ooge-gesicht is vertoonende, groot ofte kleyn, van verre ofte naby, soo als men dat gesicht heeft ghenomen, ende in de werckinge alsoo gestelt, als een door-siende ooghe-gesichts punt, welcks ooge-punt wort gestelt op den Orison, ofte gesicht-eynder (soo Stephin hem noemt.) Het punt van de lenghde ofte distantie, wort op eenen gelijck-zijdigen drichoeck ofte Triangel equilatrael genomen op ’t kortste; maer naeder stellende, soude men ’t gesicht aen de zijden verliesen: maer wort wel verder gestelt, gelijck de Figuren in desen uytwijsen.
Ende alsoo ick bevonden hebbe, dat de Lief-hebbers dickmaels verleghen zijn, om te noemen met konst-woorden ’t ghene in dese materie wort vereyscht; soo hebbe ick goet geacht een Figure daer van te maken, ende te brengen voor het werck: want als ick sal spreken van Circumferentie, Diameter, Supersitie, &c. oock van Colomnen ende eenige Ornamenten der selver, ende dat men my niet en soude verstaen, soo soude den Lief-hebber eenighsins te rugghe gehouden worden; daerom is dese Figure noodigh, ende dan totter Konste selve te komen, beginnende aen
