Theo van Doesburg/Aanteekening bij Bijlage IX

Uit Wikisource
Naar navigatie springen Naar zoeken springen

Aanteekening bij Bijlage IX

Auteur Anoniem [Theo van Doesburg]
Genre(s) Proza
Brontaal Nederlands
Datering in De Stijl, 3e jaargang, nummer 7 (mei 1920): p. 64.
Bron Digital Dada Library
Auteursrecht Publiek domein
 
Old factory.jpg
 

BIJLAGE IX VAN „DE STIJL” 3E JAAR-
GANG No. 6, „BETHLEHEM SHIP-
BUILDING”.

[p. 64:]

[...]

AANTEEKENING BIJ BIJLAGE IX.

Deze Amerikaansche fabriek — uitsluitend ingenieurswerk wellicht — geconstrueerd uit licht, glas en ijzer, illustreert onze bewering, dat bij afwezigheid van een opzettelijke kunstbedoeling 1), zuiver uit functioneele noodzaak wel degelijk een harmonisch geheel kan ontstaan dat den modernen mensch, zoowel practisch als aesthetisch bevredigt.
(Beter dan de gebakken kleihoopen in den vorm van burchten, ruïnes, klassiek-romantische puddings en suikergoed).
Hier in dit glas-ijzer-licht-paradijs werden de machines de ijzeren beelden van het licht en de beweging, in onmiddellijk verband met de ruimte; een pénétrante openheid. Hier geen spel maar ernst. De atmosfeer voor groote daden, waarin de mensch in zijn strijd met en tegen de materie een contrast vormt met .... zichzelf als overwinner der natuur. Wanneer zullen de architecten, gewapend met het nieuwe inzicht en genezen van de kunstverweeking (de ziekte van onzen tijd) zich doelgericht keeren tegen de moedwillige decoratieve tendenzen van onze kwasi-moderne woning-architectuur, waarin op de basis der wilden (versiering) slechts een maximum van uitdrukkingsonmacht bereikt wordt?

[...]

1) Men zie in dit verband ook „Oriëntatie” van onzen medewerker J. J. P. Oud. „De Stijl” No. 2 3e Jaargang.

64