Hoofdportaal:Taal- en letterkunde

Taal- en letterkunde

Taal- en letterkunde

Dit is een overzicht van alle op Wikisource aanwezige bronnen over letterkunde. Overzicht van alle hoofdportalen.

Taal- en letterkunde; algemeen

Taalwetenschap; algemeen

Geschiedenis van de taalwetenschap

• Anoniem (10 augustus 1881) ‘Bij gelegenheid van het Taal- en Letterkundig Congres te Breda, […]’, Het Nieuws van den Dag, Eerste Blad, [p. 2].

Taalkundigen

Hierbij: filologen, linguïsten

Scaliger, Josephus Justus (1540-1609)

• Anoniem (14 augustus 1921) ‘Geleerde bullebijters der 16e eeuw’, De Telegraaf, p. 9.
• Wijk, W.E. van (17 mei 1958) ‘Reissouvenir meer dan vier eeuwen bewaard. Leidse Universiteitsbibliotheek krijgt nieuwe aanwinst’, Het Vaderland, p. 13 en 17.

Schoppe, Caspar (1576-1649)

• Anoniem (14 augustus 1921) ‘Geleerde bullebijters der 16e eeuw’, De Telegraaf, p. 9.

Schrijnen, Jos. (1869-1938)

• Anoniem (15 oktober 1912) ‘Maandag aanvaardde te Utrecht dr. J. Schrijnen […] het bijzonder hoogleeraarsschap in de vergelijkende klassieke taalstudie en de cultuurgeschiedenis der Christelijke oudheid, […]’, Het Nieuws van den Dag, 2e blad, p. 6.

Literatuurwetenschap

Literaire techniek (inhoud)

Lyriek

• Smits, Arn. (1829) Vérskunde [Ars metrica], ’s Bosch: bij de Gebroeders Langenhuysen.
  Aankondigingen en recensies:
  • Anoniem (12 januari 1829) ‘Departement van Binnenlandsche Zaken [advertentie]’, Nederlandsche Staats-Courant, [p. 4].

Algemene kritiek en geschiedenis van de letterkunde

Tijdschriften en overige seriële publicaties

• De Beweging.
  Aankondigingen en recensies:
  • Anoniem (8-9 juli 1916) ‘Uit de Tijdschriften’, De Avondpost, Avond-editie, p. C2.
• Boekenschouw. Geïllustreerd letterkundig maandschrift voor godsdienst, wetenschap en kunst (1906-1942).
  Aankondigingen en recensies:
  • Anoniem (18 oktober 1924) ‘Bij Het Nederlandsche Boekhuis te Tilburg, is in voorbereiding: […]’, Nieuwe Rotterdamsche Courant, Avondblad, B, p. 2.
• De Nederlandsche Spectator (1856-1908).
  Aankondigingen en recensies:
  • Anoniem (5 september 1885) ‘Het nummer van den 2. Augustus van den Nederlandschen Spectator […]’, Venloosch Weekblad, [p. 1].
• De Nieuwe Gids.
  Aankondigingen en recensies:
  • Anoniem (8-9 juli 1916) ‘Uit de Tijdschriften’, De Avondpost, Avond-editie, p. C2.
• De Stem (1921-1940).
  Aankondigingen en recensies:
  • [Theo van Doesburg] en B.[onset] (januari 1921) ‘Rondblik’, De Stijl, jrg. 4, nr. 1, p. 10-15.

Verzamelde opstellen

• Crenio, Thoma (red.; 1691) Fasciculus dissertationum historico-critico-philologicarum […], Rotterdami: Apud Petrum vander Slaart.
  Aankondigingen en recensies:
  • Anoniem (26 april 1691) ‘Tot Rotterdam by Pieter van der Slaart is gedruckt en wert uytgegeven: […] [advertentie]’, Extraordinaire Haerlemse Donderdaegse Courant, [p. 2].

Geschiedenis van tijdperken; afzonderlijk

Ca. 1880-heden

• Drijkoningen, F. et al. (1982) Historische avantgarde : programmatische teksten van het Italiaans futurisme, het Russisch futurisme, Dada, het constructivisme, het surrealisme, het Tsjechisch poëtisme, Amsterdam: Huis aan de drie grachten, ISBN 9063881614.
  Aankondigingen en recensies:
  • T. van Deel (19 augustus 1982) ‘In verzet tegen de traditie’, Trouw, Boeken, p. 10.
• Sakheim, Arthur (1919) Expressionismus, Futurismus, Aktivismus. 3 Vorträge, Hamburg: Bimini-Verl.
  Aankondigingen en recensies:
  • [Theo van Doesburg] (oktober 1919) ‘Rondblik’, De Stijl, jrg. 2, nr. 12, p. 140-144, met name 142-143.

Dadaïsme

• Bonset, I.K. (juni 1920) ‘Over het nieuwe vers en het aaneengeknoopte touw’, De Stijl, jrg. 3, nr. 8, p. 70-72.
• Bonset, I.K. (januari 1921) ‘Inleiding tot de nieuwe verskunst [1]’, De Stijl, jrg. 4, nr. 1, p. 1-5.
• Bonset, I.K. (februari 1921) ‘Inleiding tot de nieuwe verskunst [2]’, De Stijl, jrg. 4, nr. 2, p. 24-26.
• Boomsma, Graa (24 juli 1979) ‘Dada in Zürich, Berlijn, Parijs en... Alkmaar’, De Waarheid, p. 4.

Catalaanse taal- en letterkunde

Kritiek en geschiedenis van de Catalaanse letterkunde

Geschiedenis van tijdperken; afzonderlijk

Ca. 1880-2000

Schrijvers; afzonderlijk

Salvat-Papasseit, Joan (1894-1924)

• [Doesburg, Theo van] (februari 1920) ‘Rondblik’, De Stijl, jrg. 3, nr. 4, p. 24-28 [eigenlijk 36-40].

Duitse taal- en letterkunde

• Hoofdportaal:Taal- en letterkunde/Duits

Engelse taal- en letterkunde

• Hoofdportaal:Taal- en letterkunde/Engels

Taal- en letterkunde van het Esperanto

Taal- en letterkunde van het Esperanto; algemeen

• Witteryck, A.J. (1902) Het Esperanto. Zegepralende oplossing van het vraagstuk der Wereldtaal, gegeven door Dr Zamenhof, Brugge: A.-J. Witteryck-Delplace.

Taalkunde van het Esperanto

Geschiedenis van de taal

• Boon, N. (30 november 1911) ‘Esperanto’, Tubantia, 3e blad, [p. 1].
• N.B. (8-9 juli 1916) ‘Esperanto’, De Avondpost, Avond-editie, p. C2.

Franse taal- en letterkunde

• Hoofdportaal:Taal- en letterkunde/Frans

Hongaarse taal- en letterkunde

Móricz, Zsigismond (1879-1942)

• Anoniem (26 maart 1931) ‘Boycot van een schrijver’, Het Vaderland, Avondblad C, [p. 1].

Italiaanse taal- en letterkunde

Kritiek en geschiedenis van de Italiaanse letterkunde

Geschiedenis van tijdperken; afzonderlijk

Ca. 1880-2000

Schrijvers; afzonderlijk

Marinetti, Filippo (1876-1944)

• Anoniem (8 mei 1914) ‘Futuristische levensdronkenschap’, De Maasbode, Avondblad, derde blad, [p. 1].
• Anoniem (4 januari 1931) ‘Futuristische kookkunst’, Algemeen Handelsblad, [eerste blad], [p. 1].
• Doesburg, Théo van (26 april 1929) ‘Kunst- en architectuurvernieuwing in Italië’, Het Bouwbedrijf, jrg. 6, nr. 9, p. 179-181.

Papini, Giovanni (1881-1956)

• [Doesburg, Theo van] (juli 1919) ‘Rondblik’, De Stijl, jrg. 2, nr. 9, p. 104-108, met name 106.

Pascoli, Giovanni

• Anoniem (9 april 1912) ‘Giovanni Pascoli. †’, Nieuwe Rotterdamsche Courant, Avondblad, B, p. 2.

Vasari, Ruggero (1898-1968)

• [Theo van Doesburg] (februari 1921) ‘Rondblik’, De Stijl, jrg. 4, nr. 2, p. 26-31.

Bijzondere onderwerpen

Futuristische poëzie

• Anoniem (8 mei 1914) ‘Futuristische levensdronkenschap’, De Maasbode, Avondblad, derde blad, [p. 1].

Schrijverssyndicaat

• Anoniem (23 mei 1933) ‘Op het congres van het schrijverssyndicaat te Bologna […]’, Het Vaderland, Avondblad C, p. 1.

Nederduitse taal- en letterkunde

Kritiek en geschiedenis van de Nederduitse letterkunde

Geschiedenis van tijdperken; afzonderlijk

Ca. 1880-2000

Schrijvers; afzonderlijk

Tarnow, Rudolf (1867-1933)

• Anoniem (23 mei 1933) ‘De Mecklenburgsche schrijver Rudolf Tarnow […]’, Het Vaderland, Avondblad C, p. 1.

Nederlandse taal- en letterkunde

• Hoofdportaal:Taal- en letterkunde/Nederlands

Noorse taal- en letterkunde

Kritiek en geschiedenis van de Noorse letterkunde

Geschiedenis van tijdperken; afzonderlijk

Ca. 1880-2000

Schrijvers; afzonderlijk

Hamsun, Knut (1859-1952)

• Anoniem (7 augustus 1920) ‘De Noorsche schrijver Knut Hamsun is 4 Augustus 60 jaar geworden. […]’, Het Vaderland, Avondblad A, [p. 1].

Schotse taal- en letterkunde

Kritiek en geschiedenis van de Schotse letterkunde

Geschiedenis van tijdperken; afzonderlijk

Ca. 1600-ca. 1880

Schrijvers; afzonderlijk

Burns, Robert (1759-1776)

• Catalogue of valuable autograph letters and historical documents. Including important examples of Thackeray, Dickens, Swift, Shelley, R. L. Stevenson, Rossetti, Washington, Franklin, and others, a very fine series of ninety letters from Charlotte Brontë to Miss Nussey, important correspondence of Georges Cadoudal, the Chouan leader, with Commodore Keats, an interesting collection of original documents relating to the notorious criminal Eugene Aram, a long series of letters from the poets W. Cowper and Alexander Pope, manuscripts of musical composers, collections in albums, etc., Sotheby, Wilkinson & Hodge, Londen, 6 juli 1910.
  Aankondigingen en opbrengst:
  • Anoniem (10 juli 1910) ‘Veiling van handschriften’, De Maasbode, Ochtendblad, tweede blad, [p. 1].

Russische taal- en letterkunde

Kritiek en geschiedenis van de Russische letterkunde

Geschiedenis van tijdperken; afzonderlijk

Ca. 1600-ca. 1880

Schrijvers; afzonderlijk

Derzjavin, Gavrila Romanovitsj (1743-1816)

• Anoniem (21 augustus 1834) ‘Rusland’, Bredasche Courant, [p. 3].

Karamzin, Nikolaj Michajlovitsj (1766-1826)

• Anoniem (21 augustus 1834) ‘Rusland’, Bredasche Courant, [p. 3].

Poesjkin, Aleksandr (1799-1837)

• Anoniem (7 december 1931) ‘Poesjkin’, De Maasbode, Avondblad, p. 5.

Ca. 1880-2000

Schrijvers; afzonderlijk

Tolstoj, Lev (1828-1910)

• Anoniem (20 oktober 1910) ‘Tolstoi’, Algemeen Handelsblad, Ochtendblad, p. 6.

Zweedse taal- en letterkunde

Kritiek en geschiedenis van de Zweedse letterkunde

Geschiedenis van tijdperken; afzonderlijk

Ca. 1880-2000

Schrijvers; afzonderlijk

Heidenstam, Verner von (1859-1940)

• Anoniem (24 december 1936) ‘Nobelfeest in Stockholm’, De Sumatra Post, derde blad, [p. 2].

Lagerlöf, Selma (1858-1940)

• Anoniem (23 mei 1933) ‘Selma Lagerlöf’, Het Vaderland, Avondblad C, p. 1.
• Anoniem (24 december 1936) ‘Nobelfeest in Stockholm’, De Sumatra Post, derde blad, [p. 2].

Volkssprookjes, sagen, legenden, mythen en fabels

• Sassen, D. (23 december 1925) ‘Limburgsche sagen’, De Maasbode, Avondblad, derde blad, [p. 1].

Algemene bloemlezingen en verzamelingen

• Anoniem ([ca. 1890]) Aardige Sprookjes, Berlin: Adolph Engel.
• Asbjörnsen, P. Chr. (1875) Noorsche Volksvertellingen, Haarlem: Kruseman & Tjeenk Willink.
• Grimm, Gebroeders ([ca. 1870]) Sprookjes uit de nalatenschap van Moeder de Gans, Leiden: A.W. Sijthoff.

Ca. 1600-ca. 1880

• Anoniem (1852) ‘Eene Arabische overlevering’, Album der Natuur, jrg. 1, p. 191.

Gedichten

Tot circa 1600

• Alighieri, Dante (1932) De goddelijke komedie, Haarlem: H.D. Tjeenk Willink.
  Aankondigingen en recensies:
  • Anoniem (6 april 1932) ‘Nieuwe uitgaven’, De Tijd, derde blad, p. 9.
• Elegast (1932) Verzen, Soest: Zonneveld.
  Aankondigingen en recensies:
  • Anoniem (6 april 1932) ‘Nieuwe uitgaven’, De Tijd, derde blad, p. 9.
• Spitz, R.J. (1916) Beatrijs. Het Middelnederlandsche gedicht in proza naverteld, Apeldoorm: De Zonnebloem.
  Aankondigingen en recensies:
  • Anoniem (4 april 1917) ‘Nieuwe uitgaven’, Het Nieuws van den Dag, Avondblad, 2e blad, p. 6.

Ca. 1600-ca. 1880

• Alphen, Hieronymus van (1778-1782) Kleine gedigten voor kinderen, Utregt: Wed. Jan van Terveen en zoon.
• Anoniem (20 september 1838) ‘Verjaar-wensch aan een’ jongen grutter’, Surinaamsche Courant, [p. 2].
• Bilderdijk, Willem (1855) Mengelingen. Deel 1, Schiedam: H.A.M. Roelants.
• Bredero, G.A. (1622) Groot Lied-boeck, T’Amsteldam: Cornelis Lodewyx vander Plaße.
• Cats, Jacob, Huis- en zede-lessen.
• Death Be Not Proud (John Donne) - Holy Sonnet X - naar het Nederlands vertaald door J. Grandgagnage.
• Gellert, C.F. (1781) Fabelen en vertelsels, in Nederduitsche vaerzen gevolgd. Eerste deel, Amsterdam: Pieter Meijer.
  Aankondigingen en recensies:
  • Anoniem (24 november 1785) ‘Gellerts Fabelen in een klein Formaat, […] [advertentie]’, Rotterdamsche Courant, [p. 2].
  • Anoniem (24 november 1785) ‘By J. Allart, Boekverkooper te Amsterdam, is van de Pers gekomen en verzonden: […] [advertentie]’, Rotterdamsche Courant, [p. 2].
• Génestet, Petrus Augustus de (1851) Eerste gedichten.
• Génestet, Petrus Augustus de (1860) Leekedichtjes.
• Génestet, Petrus Augustus de (1861) Laatste der eerste.
• Gezelle, Guido (1862) Gedichten, gezangen en gebeden, Bruge: [s.n.].
• Gezelle, Guido (1880) Liederen, eerdichten et reliqua.
• Hall, H.C. van (1853) ‘Het Sneeuwklokje’, Album der Natuur, jrg. 2, p. 191-192.
• Koets, P.J. (1867) ‘De biddende moeder’, De Katholieke Illustratie, jrg. 1, nr. 6, p. 41.
• De Sonnetten van Shakespeare (1609) naar het Nederlands vertaald door J. Grandgagnage (2009)

Ca. 1880-2000

• Adama van Scheltema, C.S. (1906) Eenzame liedjes, Rotterdam: W.L & J. Brusse.
• Adama van Scheltema, C.S. (1909) Uit stilte en strijd, Rotterdam: W.L & J. Brusse.
• Adama van Scheltema, C.S. (1912) Eerste Oogst, Rotterdam: W.L & J. Brusse.
• Adama van Scheltema, C.S. (1916) Zingende stemmen, Rotterdam: W. L. & J. Brusse's Uitgevers-Maatschappij.
• Bakker-Elze, Betsy (30 januari 1915) ‘Visioen’, Eenheid, nr. 243, z.p.
• Bonset, I.K. (mei 1920) ‘X-Beelden’, De Stijl, jrg. 3, nr. 7, p. 57.
• I.K. Bonset (juli 1920) ‘X-Beelden’, De Stijl, jrg. 3, nr. 9, p. 77.
  Aankondigingen en recensies:
  • G.C. (7 augustus 1920) ‘X-Beelden. (Ingezonden.)’, Het Vaderland, Avondblad A, [p. 1].
    Reactie:
    • G.C. (10 augustus 1920) ‘X-Beelden. (Ingezonden)’, Het Vaderland, Avondblad A, [p. 1].
• Bonset, I.K. (november 1921) ‘Anthologie-Bonset’, De Stijl, jrg. 4, nr. 11.
• Bonset, I.K. (mei 1922) ‘X-Beelden. Herinnering der Nachtfonteinen. 2’, De Stijl, jrg. 5, nr. 5, p. 77.
• Boutens, Pieter Cornelis (1937) Een nieuwe lente op Hollands erf.
• Clercq, René de (1916) De Vlasgaard. Een landelijk tafereel in verzen, Amsterdam: S.L. van Looy.
  Aankondigingen en recensies:
  • Anoniem (4 april 1917) ‘Nieuwe uitgaven’, Het Nieuws van den Dag, Avondblad, 2e blad, p. 6.
• Clercq, René de (1916) Terwe. Een verhaal in verzen, Amsterdam: Van Looy.
  Aankondigingen en recensies:
  • Anoniem (4 april 1917) ‘Nieuwe uitgaven’, Het Nieuws van den Dag, Avondblad, 2e blad, p. 6.
• Clercq, René de (1917) Uit zonnige jeugd, Amsterdam: Maatschappij voor goede en goedkoope lectuur.
  Aankondigingen en recensies:
  • Anoniem (4 april 1917) ‘Nieuwe uitgaven’, Het Nieuws van den Dag, Avondblad, 2e blad, p. 6.
• Cohen, Josef (1923) Schemer, Groningen: „De Ploeg”.
  Aankondigingen en recensies:
  • Is. Querido (22 september 1923) ‘Letterkundige Kroniek’, Algemeen Handelsblad, Avondblad, Tweede blad, p. 5.
• Feijs, A.H. (1915) Oorlog. Verzen in Staccato, [s.l.]: [s.n.].
• Gezelle, Guido ([1901]) Laatste verzen.
• Negri, Ada (1897) Stormen, Leiden: Adriani.
  Aankondigingen en recensies:
  • C. (15 december 1897) ‘Ada Negri. Stormen. (Tempeste). Naar het Italiaansch vertaald door Betsy Juta. Leiden, A. H. Adriani, 1897’, De Telegraaf, Avond-editie, [Eerste blad], [p. 2].
• Reverdy, Pierre (1921) Étoiles peintes, Paris: Éd. du Sagittaire.
  Aankondigingen en recensies:
  • [Theo van Doesburg] (februari 1921) ‘Ontvangen boeken en tijdschriften’, De Stijl, jrg. 5, nr. 2, p. 31-32.
• Speenhoff, J.H. ([1935]) ‘’t Broekie van Jantje’, in: C.J. Kelk en Halbo C. Kool ([1935]) Moderne lyriek, Amsterdam: Bigot en Van Rossum, p. 44.
• Vlaminck, Maurice De ([1921]) Communications, Paris: Éditions de la Galerie Simon.
  Aankondigingen en recensies:
  • [Theo van Doesburg] (februari 1921) ‘Ontvangen boeken en tijdschriften’, De Stijl, jrg. 5, nr. 2, p. 31-32.

21e eeuw

• Chanson d'automne van Paul Verlaine naar het Nederlands vertaald door J. Grandgagnage (2011)
• Il pleure dans mon coeur van Paul Verlaine naar het Nederlands vertaald door J. Grandgagnage (2011)
• Guigemar (Marie de France) naar het Nederlands vertaald door J. Grandgagnage (2020)
• Darkness (Byron), gedicht van Byron naar het Nederlands vertaald door J. Grandgagnage (2020)

Toneelstukken

Tot circa 1600

• Anoniem (1916) Een abel spel van Esmoreit, sconincs sone van Cecilien, Apeldoorn: De Zonnebloem.
  Aankondigingen en recensies:
  • Anoniem (4 april 1917) ‘Nieuwe uitgaven’, Het Nieuws van den Dag, Avondblad, 2e blad, p. 6.
• Marlowe, Christopher (1888) ‘De tragische historie van Dr. Faustus’, De Nieuwe Gids, jrg. 3.

Ca. 1600-ca. 1880

• Shakespeare, William (1836) Othello, De Moor van Venetië, Kampen: de Erven Aegidius Valckenier.
• Shakespeare, William (1886) ‘Twee Edellieden van Verona’, vertaling van Burgersdijk in: De werken van William Shakespeare, eerste deel, Leiden: E.J. Brill, p. 203-316.
• Shakespeare, William (1886) ‘Coriolanus’, vertaling van Burgersdijk in: De werken van William Shakespeare, tiende deel, Leiden: E.J. Brill, 1886, p. 1-177.
• Bekende monologen uit Shakespeares werk vertaald door J. Grandgagnage, 2012.
• Vondel, Joost van den (1931) Joseph in Dothan. Treurspel, Amsterdam: Meulenhoff.
  Aankondigingen en recensies:
  • E.S. (2 april 1932) ‘Nieuwe uitgaven’, Utrechtsch Provinciaal en Stedelijk Dagblad, Ochtendblad, [1e blad], [p. 3].

Ca. 1800-2000

• Mijnssen, Frans (1920) Ida Wahl. Een spel in vier gedeelten, Bussum: Van Dishoek.
  Aankondigingen en recensies:
  • Anoniem (25 juli 1920) ‘Letterkundige Kroniek’, Utrechtsch Provinciaal en Stedelijk Dagblad, tweede blad, [p. 1].
• Roland Holst van der Schalk, Henriette (1916) Thomas More. Een treurspel, Rotterdam: W.L. & J. Brusse.
  Aankondigingen en recensies:
  • Anoniem (4 april 1917) ‘Nieuwe uitgaven’, Het Nieuws van den Dag, Avondblad, 2e blad, p. 6.

Overzicht van alle hoofdportalen

Algemeen · Filosofie · Religie · Sociale wetenschappen · Economie · Recht · Krijgswetenschap · Psychologie · Occulte wetenschappen · Opvoeding, onderwijs en vorming · Wiskunde · Natuurwetenschappen · Menskunde · Geneeskunde en gezondheidszorg · Lichaamsoefening en sport · Bord-, denk- en kansspelen · Verzamelen · Handenarbeid enz. · Huishoudkunde · Land- en tuinbouw · Jacht en visserij · Techniek · Kunst · Beeldende kunst · Muziek · Dans · Toneel · Taal- en letterkunde · Middelnederlands · Geschiedenis · Land- en volkenkunde · Lijst van auteurs